नारदीयं सरो ह्येतद्विख्यात जगतीतले
हे सरोवर नारदाचे म्हणून ओळखले जाते, आणि ते पृथ्वीवर प्रसिद्ध आहे.
यदत्र दीयते दानं हूयते यच्च पावके 1.2.53.
इथे जे काही दान दिलं जातं किंवा अग्नीत जे काही अर्पण केलं जातं,
नारदीये सरःश्रेष्ठे स्नात्वा यो नारदेश्व रम्
जो कोणी या उत्तम नारदीय सरोवरात स्नान करतो आणि नारदाच्या प्रदेशात रमतो,
अत्र तीर्थे पुरा पार्थ सर्वनागैस्तपः कृतम्
अर्जुना, या तीर्थात पूर्वी सर्व नागांनी तपस्या केली होती.
ततः सिद्धिं परां प्राप्ता एतर्त्तार्थप्रभावतः
मग या स्थळाच्या प्रभावामुळे त्यांनी उत्तम सिद्धी मिळवली.
नारदादुत्तरे भागे सर्वे नागाः प्रहर्षिताः
नारदाच्या उत्तरेला सर्व नाग आनंदित झाले.
नागेश्वरं महाभक्त्या तस्य पुण्यमनन्तकम्
त्यांनी मोठ्या भक्तीने अनंत पुण्य असलेल्या नागेश्वराची पूजा केली.
इति नारदीयसरोमाहात्म्यम् नारद उवाच अपरद्वारकानाम देवी चात्रास्ति पांडव
हे नारदीय सरोवराचे महात्म्य आहे. नारद म्हणाले: पांडवा, इथे अपरद्वारका नावाची देवीही आहे.
सा च ब्रह्मांडद्वारे वै सदैव विहितालया
ती नेहमीच ब्रह्मांडाच्या दाराशी वास करते.
ततो दीर्घं तपस्तप्त्वा मयानीतात्र तोषिता
मी दीर्घ तपस्या करून तिला प्रसन्न करून इथे आणले.
पूर्वस्मिन्नगरद्वारे स्थापिता द्वारवासिनी
ती पूर्वीच्या नगरद्वारी ठेवली आहे आणि तीच द्वारपाल आहे.
कुण्डे स्नानं नरः कृत्वा तां च देवीं प्रपूजयेत् 1.2.53.
कुंडात स्नान करून त्या देवीची पूजा करावी.
सप्तजन्मकृतं पापं नाशमायाति तत्क्षणात्
सात जन्मांचे पाप त्या क्षणी नष्ट होते.
वन्ध्या च लभते पुत्रं स्नानमात्रेण तत्र वै
जेथे वंध्या स्त्री फक्त स्नान केल्याने पुत्रप्राप्ती करते.
विघ्नानि नाशयेद्देवी सर्व सिद्धिं प्रयच्छति
देवी सर्व अडथळे दूर करते आणि सर्व यश देते.
उत्तरद्वारकां चापि पूज्यैवं विधिवन्नरः
माणसाने उत्तरेकडील दरवाजाजवळही नियमाने पूजा करावी.
पूर्वद्वारे तु वै देवी या स्थिता द्वारवासिनी
पूर्व दरवाजाजवळ द्वारवासिनी ही देवी वास करते.
आश्विने मासि संप्राप्ते नव रात्रे विशेषतः
आश्विन महिन्यात, विशेषतः नवरात्रात,
पूजयेद्देवतां भक्त्या पुष्पधूपान्नतर्पणैः
फुलं, धूप, अन्न आणि तर्पण देऊन भक्तीने देवीची पूजा करावी.
वन्ध्या प्रसूयते पार्थ नात्र कार्या विचारणा
पार्था, वंध्या स्त्रीला अपत्य होते; यात शंका बाळगू नकोस.
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां प्रथमे माहेश्वर खण्डे कौमारिकाखंडे कोटितीर्थादिमाहात्म्यवर्णनंनाम त्रिपंचाशत्तमोऽध्यायः
इथे श्रीस्कांद महापुराणाच्या एक्याऐंशी हजार ओव्यांच्या संहितेतील पहिल्या माहेश्वर खंडातील कौमारिकाखंडातील कोटितीर्थादी माहात्म्य वर्णन करणारा त्रेपन्नावा अध्याय संपला.
तत्र नाहं त्यजाम्यंग च्छत्रदण्डविभूषिताम्
तेथे, प्रिय, छत्र आणि दंडाने शोभिवलेल्यांना मी कधीच सोडत नाही.
कार्तिकस्य तु या शुक्ला भवत्येकादशी शुभा
कार्तिक महिन्यातील शुक्ल पक्षातील शुभ एकादशी येते.
पृच्छतस्तं च मे विप्र न क्रोधं कर्तुमर्हसि
ब्राह्मणा, तू मला विचारतोस, म्हणून रागावू नकोस.
सदा त्वं मोक्षधर्मेषु परिनिष्ठां परां गतः
तू नेहमीच मोक्ष देणाऱ्या धर्मात सर्वोच्च सिद्धी मिळवली आहेस.
त्यक्तनिंदास्तुतिर्मौनी मोक्षस्थः परिकीर्त्यसे
तू निंदा आणि स्तुती सोडून मौन धारण केलेला, मोक्षात स्थित असा ओळखला जातोस.
सौदामिनीव विचरन्दृश्यसे प्राज्ञसंमतः
तू वीजेसारखा संचारतोस आणि ज्ञानी लोकांकडून मान्यता मिळवतोस.
बहूनां हि सहस्राणि देवगंधर्वरक्षसाम्
खरं तर, अनेक हजार देव, गंधर्व आणि राक्षस आहेत.
कस्मात्तदेषा चेष्टा ते संदेहं मे हर द्विज
तुझं हे वागणं का आहे? द्विजा, माझा संशय दूर कर.
प्रहसन्निव बाभ्रव्यवदनं स निरैक्षत
तो बाब्ह्रव्याच्या चेहऱ्याकडे जणू हसतच पाहू लागला.