पीड्यमाना यदा विप्राः केनापि च भवंति हि
जेव्हा ब्राह्मणांना कुणीही त्रास देतो,
यामे तृतीये सामानि तारस्वरमधीत्य च 1.2.53.
तेव्हा तिसऱ्या प्रहरात, तार स्वरात सामगीतेचे पठण करतात.
सप्ताहाद्वर्षमध्याद्वा त्रिवर्षाद्भस्मतां व्रजेत्
सात दिवसांत, किंवा वर्षाच्या मध्यात, किंवा तीन वर्षांनी तो राख होतो.
सत्येन तेन नो वैरी भस्मीभवतु ह क्षणात्
त्या सत्याच्या जोरावर आमचा शत्रू क्षणात राख व्हावा.
शालां त्रिपुरुषां तत्र यः पश्यति दिनेदिने
जो कोणी तिथे दररोज त्या तिघांच्या सभागृहाचे दर्शन घेतो,
इति त्रिपुरुषशालामाहात्म्यम् नारद उवाच अथान्यत्संप्रवक्ष्यामि मदीयसरसो महत्
अशी आहे त्या तिघांच्या सभागृहाची महती. नारद म्हणतो— आता मी माझ्या सरोवराचे महात्म्य सांगतो.
माहात्म्यमतुलं पार्थ देवानामपि दुर्लभम्
अर्जुना, इथले महात्म्य अतुल आहे, आणि देवांनाही ते सहज मिळत नाही.
मृत्तिका ताम्रपात्रेण त्यक्ता बाह्ये ततः स्वयम्
माती तांब्याच्या भांड्यात ठेवून, ती नंतर बाहेर बाजूला ठेवली.
तत्तत्र सरसि क्षिप्तं तेन संपूरितं सरः
ती माती त्या सरोवरात टाकली, आणि त्यामुळे ते सरोवर भरून गेले.
श्राद्धं यः कुरुते तत्र स्नात्वा दानं विशेषतः
जो कोणी तिथे स्नान करून श्राद्ध करतो आणि विशेषतः दान देतो,
नारदीयं सरो ह्येतद्विख्यात जगतीतले
हे सरोवर नारदाचे म्हणून ओळखले जाते, आणि ते पृथ्वीवर प्रसिद्ध आहे.
यदत्र दीयते दानं हूयते यच्च पावके 1.2.53.
इथे जे काही दान दिलं जातं किंवा अग्नीत जे काही अर्पण केलं जातं,
नारदीये सरःश्रेष्ठे स्नात्वा यो नारदेश्व रम्
जो कोणी या उत्तम नारदीय सरोवरात स्नान करतो आणि नारदाच्या प्रदेशात रमतो,
अत्र तीर्थे पुरा पार्थ सर्वनागैस्तपः कृतम्
अर्जुना, या तीर्थात पूर्वी सर्व नागांनी तपस्या केली होती.
ततः सिद्धिं परां प्राप्ता एतर्त्तार्थप्रभावतः
मग या स्थळाच्या प्रभावामुळे त्यांनी उत्तम सिद्धी मिळवली.
नारदादुत्तरे भागे सर्वे नागाः प्रहर्षिताः
नारदाच्या उत्तरेला सर्व नाग आनंदित झाले.
नागेश्वरं महाभक्त्या तस्य पुण्यमनन्तकम्
त्यांनी मोठ्या भक्तीने अनंत पुण्य असलेल्या नागेश्वराची पूजा केली.
इति नारदीयसरोमाहात्म्यम् नारद उवाच अपरद्वारकानाम देवी चात्रास्ति पांडव
हे नारदीय सरोवराचे महात्म्य आहे. नारद म्हणाले: पांडवा, इथे अपरद्वारका नावाची देवीही आहे.
सा च ब्रह्मांडद्वारे वै सदैव विहितालया
ती नेहमीच ब्रह्मांडाच्या दाराशी वास करते.
ततो दीर्घं तपस्तप्त्वा मयानीतात्र तोषिता
मी दीर्घ तपस्या करून तिला प्रसन्न करून इथे आणले.
पूर्वस्मिन्नगरद्वारे स्थापिता द्वारवासिनी
ती पूर्वीच्या नगरद्वारी ठेवली आहे आणि तीच द्वारपाल आहे.
कुण्डे स्नानं नरः कृत्वा तां च देवीं प्रपूजयेत् 1.2.53.
कुंडात स्नान करून त्या देवीची पूजा करावी.
सप्तजन्मकृतं पापं नाशमायाति तत्क्षणात्
सात जन्मांचे पाप त्या क्षणी नष्ट होते.
वन्ध्या च लभते पुत्रं स्नानमात्रेण तत्र वै
जेथे वंध्या स्त्री फक्त स्नान केल्याने पुत्रप्राप्ती करते.
विघ्नानि नाशयेद्देवी सर्व सिद्धिं प्रयच्छति
देवी सर्व अडथळे दूर करते आणि सर्व यश देते.
उत्तरद्वारकां चापि पूज्यैवं विधिवन्नरः
माणसाने उत्तरेकडील दरवाजाजवळही नियमाने पूजा करावी.
पूर्वद्वारे तु वै देवी या स्थिता द्वारवासिनी
पूर्व दरवाजाजवळ द्वारवासिनी ही देवी वास करते.
आश्विने मासि संप्राप्ते नव रात्रे विशेषतः
आश्विन महिन्यात, विशेषतः नवरात्रात,
पूजयेद्देवतां भक्त्या पुष्पधूपान्नतर्पणैः
फुलं, धूप, अन्न आणि तर्पण देऊन भक्तीने देवीची पूजा करावी.
वन्ध्या प्रसूयते पार्थ नात्र कार्या विचारणा
पार्था, वंध्या स्त्रीला अपत्य होते; यात शंका बाळगू नकोस.