ततो भगवता ह्यत्र मनसा निर्मितं सरः
मग भगवंतांनी येथे मनाने एक सरोवर निर्माण केले.
किं कुर्म भगवन्धातरादेशं देहि नः प्रभो
"आम्ही काय करू, भगवंत? आम्हाला आपला आदेश द्या, प्रभो."
एतस्मिन्सरसि स्थेयं तीर्थैः सर्वैरथात्र च
या सरोवरात सर्व पवित्र स्नानस्थळांसह राहावे, तसेच इथेही थांबावे.
कोटीनामेव तीर्थानां लिंगानां स्नानपूजया 1.2.52.
दहा कोटी पवित्र स्थानांवरील शिवलिंगांची स्नान व पूजा केल्याने,
यः श्राद्धं कुरुते चात्र पिंडदानं यथाविधि
जो कोणी येथे श्राद्ध करतो आणि योग्य पद्धतीने पिंडदान करतो,
स्नात्वा योऽभ्यर्चयेद्देवं कोटीश्वरमनन्यधीः
जो स्नान करून एकचित्ताने कोटीश्वर देवाची पूजा करतो,
त्रैलोक्ये यानि तीर्थानि गंगाद्याः सरितस्तथा
त्रैलोक्यातील सर्व तीर्थक्षेत्रे आणि गंगा व इतर नद्या,
एवं दत्त्वा वरं ब्रह्मा ब्रह्मलोकं ययौ प्रभुः
अशा प्रकारे वर दिल्यावर ब्रह्मदेव ब्रह्मलोकात गेला.
अस्य तीरे पुरा पार्थ ब्रह्माद्यैर्देवसत्तमैः
या तीरावर, पार्था, प्राचीन काळी ब्रह्मा आणि इतर श्रेष्ठ देवांनी
वसिष्ठाद्यैर्मुनिवरैस्तपश्चीर्णं पुरानघ
वसिष्ठ व इतर श्रेष्ठ ऋषींनी येथे प्राचीन काळी तपश्चर्या केली, हे पापरहित.
अत्र तीर्थे पुरा पार्थ अत्रिणा विहितं तपः
या पवित्र स्थळी, पार्था, पूर्वी अत्री ऋषींनी तप केले.
अत्रीश्वराभिसंज्ञं तु महापापहरं परम्
हे अत्रीश्वर म्हणून प्रसिद्ध आहे, हे महान पापांचा नाश करणारे आणि श्रेष्ठ आहे.
तत्र स्नात्वा च यो मर्त्यः श्राद्धं कुर्यात्प्रयत्नतः
जेथे जो मनुष्य स्नान करून मन लावून श्राद्ध करतो,
भरद्वाजेन मुनिना कोटितीर्थे सरोवरे 1.2.52.
भारद्वाज ऋषींनी कोटितीर्थ या सरोवरात
भरद्वाजेश्वरं लिंगं स्थापितं सुमनोहरम्
तेथे भारद्वाजेश्वर नावाचे सुंदर शिवलिंग स्थापले.
तत्र स्नात्वा नरो भक्त्या श्राद्धं कुर्याद्विधानतः
तेथे स्नान करून भक्तीने व नियमाने मनुष्याने श्राद्ध करावे.
ततश्च कोटितीर्थेऽस्मिन्गौतमो भगवानृषिः
यानंतर या कोटितीर्थात भगवंत गौतम ऋषी
तं कामं प्राप्तवान्धीमान्परां मुदमुपागतः
त्या ज्ञानी ऋषींनी आपली इच्छा पूर्ण करून परम आनंद मिळवला.
अस्मिन्क्षेत्रे महालिंगं गौतमेश्वरसंज्ञितम्
या क्षेत्रात गौतमेश्वर नावाचे मोठे शिवलिंग आहे.
तन्मम ब्रूहि सकलमहल्यासरःकारणम्
येथील अहल्यासरोवराची संपूर्ण कारणे मला सांग.
पुरा चेंद्रसमायोगे परं दुःखमुपागता
पूर्वी इंद्रासोबतच्या संगमात तिला फार मोठा दुःख सहन करावं लागलं.
ततो दुःखार्तः स मुनिः कोटितीर्थेऽकरोत्तपः
मग त्या दुःखाने व्याकुळ झालेल्या त्या ऋषीने कोटितीर्थावर तप केला.
ततः साध्वी परं हृष्टा अत्र क्षेत्रे सरोवरम्
यानंतर ती सती या पवित्र स्थळी, या सरोवरात, अत्यंत आनंदित झाली.
अहल्यासरसि स्नानं पिंडदानं समाचरेत् 1.2.52.
इथे अहल्यासरसमध्ये स्नान करून पिंडदान करावं.
कोटितीर्थे नरश्रेष्ठ अनेके मुनयोऽमलाः
कोटितीर्थावर, हे श्रेष्ठ पुरुषा, अनेक पवित्र ऋषी एकत्र आले आहेत.
राजभिर्बहुभिः पूर्वं तपो दानं तथाध्वराः
पूर्वी अनेक राजांनी इथे तप, दान आणि यज्ञ केले आहेत.
अस्य तीरे द्विजं चैकं मृष्टान्नैर्यश्च तर्पयेत्
या तीरावर एखाद्या ब्राह्मणाला उत्तम अन्न देऊन तृप्त करावं.
अस्य तीरे नरः पार्थ रत्नानि विविधानि च
या तीरावर, पार्था, मनुष्याने विविध रत्ने द्यावीत.
श्रद्धया परया पार्थ द्विजेभ्यः संप्रयच्छति कोटितीर्थे प्रतिश्रुत्य द्विजेभ्यो न प्रयच्छति
परम श्रद्धेने, पार्था, तो ब्राह्मणांना देतो; पण कोटितीर्थावर वचन दिल्यावर ब्राह्मणांना न दिल्यास—
नरके पातयित्वा च कुलमेकोत्तरं शतम्
त्यामुळे त्याचं घराणं शंभर पिढ्यांसाठी नरकात जातं.