दुर्बलं पीड्यमानं यो बलवान्समुपेक्षते
जो बलवान असूनही, त्रास सहन करणाऱ्या दुर्बलाची दखल घेत नाही,
व्यवहारे पक्षपाती जिह्वारोगी भवेन्नरः
जो न्याय करताना पक्षपातीपणा करतो, त्याला जीभेचा आजार होतो.
स्वयं पाकाग्रभोजी यो गलरोगमवाप्नुयात्
जो स्वतःच उत्तम अन्न खातो, त्याला घशाचा आजार होतो.
पर्वमैथुन कृन्मेही परित्यज्य स्वगेहिनीम्
जो सणाच्या दिवशी आपल्या पत्नीला सोडून इतरत्र संग करतो आणि लघवी करतो,
परिक्षीणान्मित्रबन्धून्स्वामिनं दयितानुगान् 1.2.51.
जे मित्र, नातेवाईक, मालक किंवा आपल्यावर प्रेम करणारे कमी झाले म्हणून त्यांना सोडतात,
छद्मनोपचरेद्यस्तु पितरौ स्वामिनं गुरून्
जो फसवणूक करून आई-वडील, मालक किंवा गुरू यांच्याशी वागतो,
विश्रब्धस्यापहारी तु दुःखानां भाजनं भवेत्
जो विश्वास ठेवणाऱ्याची वस्तू चोरतो, तो दुःखाचा भागीदार होतो.
दुर्बलवृषवाही यः कटिलूती भवेत्स च
जो अशक्त बैलावर ओझं टाकतो, तो पुढच्या जन्मी उवा होतो.
जात्यंधश्चापि यो गोघ्नो निःपशुर्दुःखकृद्गवाम्
जो गायीचा वध करतो, तो जन्मतः आंधळा होतो आणि गायींना दुःख देतो.
निस्तेजकः सभायां यो गलगण्डी स जायते
जो सभेत दुसऱ्याचा मान कमी करतो, त्याला घशाला गाठ येते.
अजविक्रयकृद्व्याधः कुण्डाशी भृतको भवेत्
जो बोकड विकतो, जो शिकारी असतो, जो तुटलेल्या भांड्यातून खातो किंवा जो दुसऱ्याचा नोकर होतो, तो अशा जन्मांना प्राप्त होतो.
अभक्ष्यादो गण्डमाली स्त्रीखादी चाऽऽसुतस्य कृत्
जो वर्ज्य अन्न खातो, त्याला गंडमाळा होते, किंवा तो स्त्रीभक्षक होतो, किंवा मद्यपान करणाऱ्याच्या पोटी जन्म घेतो.
शास्त्रचौरः केकराक्षः कथां पुण्यां च द्वेष्टि यः
जो शास्त्र चोरतो, ज्याची नजर वाकडी असते, किंवा जो पुण्यकथा ऐकायला नापसंती दाखवतो.
देवद्विजगवां वृत्तिहारको वांतभक्षकृत्
जो देव, ब्राह्मण किंवा गायींच्या उपजीविकेवर गदा आणतो, किंवा जो ओकलेले अन्न खातो.
व्यवहारे च्छलग्राही भृत्यग्रस्तो भवेन्नरः 1.2.51.
व्यवहारात जो फसवणूक करतो, तो कायम दुसऱ्याच्या अधीन राहतो.
वात रोगी कुवैद्यः स्याद्दुश्चर्मा गुरुतल्पगः
वाईट वैद्याला वातरोग होतो; जो गुरुपत्नीच्या जवळ जातो, त्याच्या त्वचेचे विकार होतात.
स्वसारं मातरं पुत्रवधूं गच्छन्नबीजवान्
जो आपल्या बहिणीशी, आईशी किंवा सूनबरोबर संबंध ठेवतो, तो बीजरहित जन्म घेतो.
इत्येष लक्षणोद्देशः पापिनां परिकीर्तितः
पापींच्या या सर्व लक्षणांची यादी येथे सांगितली आहे.
एते नरक विभ्रष्टा भुक्त्वा योनीः सहस्रशः
हे सर्व नरकातून खाली पडून हजारो जन्म भोगतात.
ये हि धर्मं न मन्यंते तथा ये व्यसनैर्जिताः
जे धर्माचा आदर करत नाहीत, किंवा जे व्यसनांनी जिंकले गेले आहेत.
येषां त्वंतगतं पापं स्वर्गाद्वा ये समागताः
ज्यांचे पाप संपले आहे किंवा जे स्वर्गातून परतले आहेत.
भवंति चात्र श्लोकाः तस्माद्धर्मं सुखार्थाय कुर्यात्पापं विवर्जयेत्
यावर असे श्लोक आहेत: म्हणून सुखासाठी धर्माचे पालन करावे आणि पाप टाळावे.
लोकद्वयेऽपि यत्सौख्यं तद्धर्मात्प्रोच्यते यतः
या आणि पुढील जन्मातले सुख धर्मामुळेच मिळते असे सांगितले आहे.
मुहूर्तमपि जीवेत नरः शुक्लेन कर्मणा
माणसाने एक क्षण जरी जगायचे ठरवले, तरी ते सद्कर्मानेच जगावे.
इति पृष्टं त्वया विप्र यथाशक्त्या मयेरितम् 1.2.51.
हे ब्राह्मण, तू विचारलेस तसे मी माझ्या शक्तीनुसार सर्व सांगितले.
भगवान्भास्करः प्रीतो बभूवातीव विस्मितः
भगवान भास्कर अत्यंत प्रसन्न आणि आश्चर्यचकित झाला.
प्रशशंस च तान्विप्रान्हारीतप्रमुखांस्तदा
त्याने त्या वेळी हारीत व इतर ब्राह्मणांची स्तुती केली.
अथ प्रजापतिर्धन्यो यन्मर्यादाभिपाल्यते
म्हणून प्रजापती धन्य आहे, कारण मर्यादा पाळल्या जातात.
येषां मध्ये बालबुद्धिरियमेतादृशी स्फुटा
ज्यांच्या मध्ये अशी बालबुद्धी स्पष्टपणे उत्पन्न झाली आहे,
असंशयं त्रिलोकस्थमेषामविदितं न हि
त्यांच्यासाठी त्रिलोकांतील काहीही अज्ञात राहत नाही, यात शंका नाही.