कामगव्य इमा देव्यश्चिन्तामणिनिभास्तथा
या देवी इच्छित वस्तू देतात आणि त्या चिंतामणीसारख्या आहेत.
तथात्र भूतमातास्ति हरसिद्धेस्तु दक्षिणे
इथेच हरसिद्धीच्या दक्षिणेला भूतमाता आहे.
पूर्वं किल गुहो विद्वान्पुण्ये सारस्वते तटे
पूर्वी ज्ञानी गुहाने पवित्र सरस्वतीच्या काठी,
स च सर्वाणि भूतानि मर्यादायामधारयत्
त्याने सर्व जीवांना त्यांच्या मर्यादेत ठेवले.
यदमंत्रहुतं किंचिद्वेदबाह्यं च यत्कृतम्
मंत्राशिवाय जे काही अर्पण केलं जातं किंवा वेदाबाहेर जे केलं जातं,
ततस्त्वनेन भोगेन तानि नंदंति कृत्स्नशः
त्या भोगाने ती सर्व जीव पूर्णपणे तृप्त होतात.
पुण्यं तान्येव भूतानि ग्रसंत्याक्रम्य देवताः
देवतांनी सद्गुणी जीवांनाच जिंकून, त्यांना संपवले जाते.
स वै तदाकर्ण्य क्रुद्धो गुहः काल इवाभवत् 1.2.47.
हे ऐकून गुहाला खूप राग आला, तो जणू काळासारखा झाला.
ज्वालामाला सुदुर्दर्शा नारी द्वादशलोचना शीघ्रमादिश मां कृत्ये किं करोमि तवेप्सितम्
ज्वाळांनी वेढलेली, भीषण दिसणारी, बारा डोळ्यांची एक स्त्री म्हणाली, "लवकर सांग, मी तुझ्यासाठी काय करू?"
मनुष्यदत्तं सकलं भुज्यते स्वेच्छयाधमैः
माणसांनी दिलेली सर्व वस्तू दुष्ट लोक त्यांच्या इच्छेने वापरतात.
एतास्त्वानुव्रजिष्यंति देव्यः कोटिशतं शुभे
हे लक्षावधी देव्या, शुभे, तुझ्या मागे येतील.
मयूरं समुपास्थाय गुहशक्तिः समागता
मोरावर बसून गुहाची शक्ती एकत्र आली.
जघान च समासाद्य देवी नानाविधायुधैः
ती देवी जवळ जाऊन, वेगवेगळ्या शस्त्रांनी वार करू लागली.
प्रसादयंति तां देवीं नानावेषैः सुदीनवत्
त्यांनी वेगवेगळ्या रूपांनी, मोठ्या दुःखात, त्या देवीला शांत करण्याचा प्रयत्न केला.
नृत्यंति देवि पद्माक्षि प्रसीदेति पुनःपुनः
ते पुन्हा पुन्हा म्हणत नाचू लागले, "कमलनेत्रे देवी, कृपा कर."
तां ते प्रोचुस्त्राहि नस्त्वं भूतमाता भवेश्वरि
ते तिला म्हणाले, "भूतांची आई, जगाची अधिष्ठात्री, आम्हाला वाचव."
ये चैवं त्वां तोषयन्ति तेषां देहि वरान्सदा ।। 1.2.47.
जे तुला अशा प्रकारे संतुष्ट करतात, त्यांना नेहमी वरदान दे.
अरिष्टाभरणैः पुष्पैर्दधिभक्तैश्च पूजनैः
मंगल दागिने, फुले, दहीभात आणि पूजनाने.
एवं दत्त्वा वरं देवी मुमुदे भूतसंवृता
अशी कृपा दिल्यावर, देवी भूतांच्या गराड्यात आनंदली.
य एनां प्रणमेन्मर्त्यः सर्वारिष्टैर्विमुच्यते
जो मनुष्य तिला वंदन करतो, तो सर्व संकटांपासून मुक्त होतो.
एवं प्रभावाः परिकीर्तिता मया समासतस्तीर्थवरेऽत्र देव्यः
या पवित्र स्थळी देवीचे सामर्थ्य मी थोडक्यात सांगितले.
शृण्वन्यां कीर्त यिष्यामि पापमोक्षमवाप्नुयात्
जो कोणी हे ऐकेल, त्याला पापमुक्ती मिळेल.
पुरा त्रेतायुगे पार्थ चौडदेशसमुद्भवौ
पूर्वी त्रेतायुगात, पार्था, चौड देशात दोनजण जन्मले.
तावेकदा पुराणार्थे श्लोकमेकमपश्यताम्
एकदा त्या दोघांनी प्राचीन गोष्टींवरील एक श्लोक पाहिला.
प्रभासाद्यानि तीर्थानि पुलस्त्यायाह पद्मभूः । न यैस्तत्राप्लुतं चैव किं तैस्तीर्थमुपासितम्
पद्मभूने पुलस्त्याला प्रभास वगैरे पवित्र स्थळांबद्दल सांगितलं, की जिथे स्नानच केलं नाही, तिथे त्या तीर्थाचं पूजन करून काय उपयोग?
इति श्लोकं पठित्वा तौ पुनःपुनरभिष्टुतम्
हा श्लोक म्हणून झाल्यावर, त्या दोघांचं पुन्हा पुन्हा कौतुक केलं गेलं.
तौ वनानि नदीश्चैव व्यतिक्रम्य शनैःशनैः
ते दोघं हळूहळू जंगलं आणि नद्या ओलांडत गेले.
गुप्तक्षेत्रस्य माहात्म्यं महीसागरसंगमम्
त्यांनी गुप्त क्षेत्राचं आणि पृथ्वी-सागर संगमाचं माहात्म्य ऐकलं.
ततो मार्गस्य शून्यत्वात्तृट्क्षुधापीडितौ भृशम्
मग वाट फार सुनसान असल्यामुळे, त्यांना तहान आणि भुकेने फार त्रास झाला.
सिद्धनाथं नमस्कृत्य संप्रयातौ सुधैर्यतः
सिद्धनाथाला वंदन करून, ते दोघं मोठ्या संयमाने पुढे निघाले.