यत्पुण्यं परमं प्रोक्तं सततं यज्ञयाजिनाम् तत्पुण्यं लभते विप्र सहस्राब्दस्य जीविभिः
यज्ञ करणाऱ्यांना नेहमी सांगितलेले श्रेष्ठ पुण्य, हे हजार वर्षे जगणाऱ्यांना मिळते, हे ब्राह्मण.
सर्वसौख्यप्रदं तादृक्पुण्यव्रतमिहोच्यते
असे पुण्यव्रत येथे सर्व सुख देणारे म्हणून सांगितले आहे.
चतुर्दश्यां शुचिः स्नात्वा दन्तधावनपूर्वकम् पौर्णमास्यां तथा कृत्वा चंद्रपूजां च कारयेत् ।। 2.8.3.
चतुर्दशीला आणि पौर्णिमेला, स्वच्छ स्नान करून, दात घासून, शुद्ध होऊन, चंद्राची पूजा करावी.
पूर्वं च मातरः पूज्या गौर्यादिकक्रमेण च
सर्वप्रथम गौरीपासून सुरू करून मातांची पूजा करावी.
प्रयतैः प्रतिमा कार्या चंद्रमंडलसन्निभा निजवित्तानुमानेन तदर्धेन तदर्द्धिकम्
मनापासून, आपल्या सामर्थ्यानुसार, चंद्राच्या गोलासारखी मूर्ती तयार करावी; किंवा त्या सामर्थ्याच्या अर्ध्या किंवा चौथ्या भागातही करता येईल.
ततः श्रद्धानुमानाद्वा कार्या वित्तानुमानतः
यानंतर, श्रद्धेनुसार किंवा आपल्या सामर्थ्यानुसार ती मूर्ती तयार करावी.
चंद्रपूजां ततः कुर्यादागमोक्तविधानतः
यानंतर, शास्त्रात सांगितलेल्या पद्धतीने चंद्राची पूजा करावी.
सोममंत्रेण होमस्तु कार्यो वित्तानुमानतः
सोम मंत्राने, आपल्या सामर्थ्यानुसार, होम करावा.
सोमोत्पत्तिं सोमसूक्तं पाठयेच्च प्रयत्नतः
सोमाची उत्पत्ती आणि सोमसूक्त काळजीपूर्वक म्हणावे.
चंद्रन्यासं कलान्यासं कारयेन्मंडले जलम्
मंडळात पाण्याने चंद्र आणि त्याच्या कला स्थापाव्यात.
चंद्रबिंबनिभं कार्य्यं मंडलं शुभतंडुलैः
शुभ तांदळाने चंद्राच्या गोलासारखे मंडळ तयार करावे.
चतुरस्रेषु संपूर्णान्कलशान्स्थापयेद्बहिः
चारही कोपऱ्यांवर बाहेर पूर्ण कलश ठेवावेत.
चंद्राय विधवे नित्यं नमः कुमुदबंधवे ।। 2.8.3.
चंद्राला, विधुराला, कुमुदाचा मित्र असलेल्या तुला नेहमी नमस्कार असो.
सुधांशवे च सोमाय ओषधीशाय वै नमः
अमृतकिरण असलेल्या, सोमाला, औषधींच्या अधिपतीला नमस्कार.
नमो नक्षत्रनाथाय शर्वरीपतये नमः
नक्षत्रांचा स्वामी, रात्रीचा अधिपती तुला नमस्कार.
एवं षोडशभिश्चंद्रः स्तोतव्यो नामभिः क्रमात्
अशा प्रकारे सोळा नावांनी चंद्राची स्तुती करावी.
ततो वै प्रयतो दद्याद्विधिवन्मंत्रपूर्वकम्
यानंतर, भक्तीभावाने, मंत्रपूर्वक विधीप्रमाणे अर्पण करावे.
नमस्ते मासमासांते जायमान पुनःपुनः
मासाच्या शेवटी पुन्हा पुन्हा जन्म घेणाऱ्या तुला नमस्कार.
एवं संपूज्य विधिवच्छशिनं प्रणतो भवेत्
अशाप्रकारे विधीपूर्वक चंद्राची पूजा करून, नम्रपणे वंदन करावे.
सवस्त्राच्छादनाः शांत्यै दातव्यास्ते द्विजन्मने
शांतीसाठी द्विजांना वस्त्र आणि आच्छादन द्यावे.
ऋत्विजां मनसस्तुष्टिः कार्या वित्तानुमानतः
ऋत्विजांच्या मनाचा समाधान त्यांच्या संपत्तीचा अंदाज घेऊन करावा.
पूजनीयौ प्रयत्नेन वस्त्रैश्च द्विजदंपती
द्विज दांपत्याचा आदर मनापासून व वस्त्र देऊन करावा.
प्रतिमाश्च प्रदातव्या द्विजेभ्यो धेनुपूर्विकाः दातव्यं चंद्रसुप्रीत्यै हर्षादेवं द्विजन्मने ।। 2.8.3.
गायीच्या आधी प्रतिमा ब्राह्मणांना द्याव्यात; तसेच चंद्राच्या आनंदासाठी आणि हर्षाने द्विजांना दान द्यावे.
उपवासविधानेन दिनशेषं नयेत्सुधीः बांधवैः सह भुञ्जीत नियमं च विसर्ज्जयेत्
शहाण्या माणसाने उरलेला दिवस उपवासाने घालवावा; नंतर नातेवाइकांसोबत जेवावे आणि व्रत सोडावे.
एवं च कुरुते चंद्रसहस्रं व्रतमुत्तमम् व्रतेनानेन शुद्धात्मा चंद्रलोकं व्रजेन्नरः
अशा प्रकारे जो चंद्रसहस्त्र व्रत करतो, तो या व्रतामुळे शुद्ध मनाने चंद्रलोकाला जातो.
यादृशश्च भवेद्विप्र प्रियो नारायणस्य च
हे ब्राह्मण, जो जसा नारायणाला प्रिय आहे, तसाच तो होईल.
देवो धर्महरिर्न्नाम कलिकल्मषनाशकः
धर्महरी नावाचा देव कलियुगातील दोषांचा नाश करणारा आहे.
वेदवेदाङ्गतत्त्वज्ञः स्वकर्मपरिनिष्ठितः
तो वेद आणि वेदांगांचे तत्त्व जाणणारा असून, स्वतःच्या कर्तव्यांत निपुण आहे.
आगत्य च चकारोच्चैर्यात्रां तत्रादरेण सः
तो तेथे पोहोचल्यावर, मोठ्या भक्तीने भव्य यात्रा केली.
विधाय स्वभुजावूर्ध्वौ विप्रोऽवोचन्मुदान्वितः
दोन्ही हात वर करून, ब्राह्मण आनंदाने बोलला.