बहूदकस्य कुंडस्य तीरस्थं लिंगमुत्तमम् ४६.
खूप पाण्याच्या तळ्याच्या काठी एक उत्तम लिंग होतं.
प्रणम्य चाग्रतस्तस्थौ प्रबद्धकरसंपुटः ४६.
त्याने वाकून नमस्कार केला आणि हात जोडून समोर उभा राहिला.
स्रष्टारमस्य जगतश्चेत्पश्यामि सदाशिवम् ४६.
मी या जगाचा सर्जनारा सदाशिव नेहमीच पाहतो.
अपूर्यमाणं तव किं जगत्संसृजनं विना ४६.
जगाची निर्मिती वगळता तुझं अपूर्ण असणं कुठे उपयोगाचं आहे?
सचेतनेन शुद्धेन रागादिरहितेन च ४६.
ज्याचं मन जागृत आहे, शुद्ध आहे आणि ज्याच्यात आसक्ती नाही,
निर्वैरेण समेनाथ सुखदुःखभवाभवैः ४६.
द्वेष न ठेवता, सुखदुःख, जन्म-मरण यांच्याबद्दल समत्वाने वागतो, हे प्रभो,
कांश्चित्स्वर्गेथ नरके पातयंस्त्वं सदाशिव ४६.
काहींना तू स्वर्गात पाठवतोस, काहींना नरकात टाकतोस, हे सदाशिवा,
इष्टैः पुत्रादिभिर्नाथ वियुक्ता मानवा ह्यमी ४६.
हे मानव आपल्या आवडत्या मुलांपासून आणि इतर प्रियजनांपासून वेगळे होतात, हे नाथा,
अतीव नोचितं सर्वमेतदीश्वर सर्वथा ४६.
हे सर्व, हे ईश्वर, अत्यंत अयोग्य आहे, कोणत्याही प्रकारे योग्य नाही,
एवंविधेन संसारचारित्रेण विमोहिताः ४६.
अशा या संसारातील वागणुकीने लोक भ्रमित होतात,
मरणांतमेव यास्यामि स्थास्ये संचिंतयन्नदः ४६.
म्हणून मी मृत्यूच्या शेवटापर्यंत जाईन, तेच मनात ठेवून राहीन,
ततश्चतुर्थे दिवसे बहूकतटे शुभे ४६.
मग चौथ्या दिवशी, शुभ अशा नदीच्या काठी,
कृशोतीव गलत्कुष्ठी प्रमुह्यंश्च पदेपेद ४६.
अतिशय कृश, अंगावरील कुष्ठ झडलेला, आणि चालताना पडणारा,
अहो सुरूपसर्वांग कस्माद्दुःखी भवानपि ४६.
अरे! तुझं सर्वांग सुंदर असूनही, तुला दुःख का आहे?
श्रुत्वा तत्कारणं सर्वं बालो दीनमना ब्रवीत् ४६.
ते सर्व कारण ऐकून, तो मुलगा दुःखी मनाने बोलला,
संपूर्णेंद्रियगात्रा यन्मर्तुमिच्छंति वै वृथा ४६.
ज्यांचे शरीर आणि इंद्रिये पूर्ण आहेत, आणि जे मरणाची इच्छा करतात, त्यांची ती इच्छा व्यर्थ ठरते,
तदहो भारतं खंडं सत्यायुषि त्यजेद्धि कः ४६.
खरं आयुष्य असताना, भारतभूमी कोण सोडेल?
अशक्तश्चलितुं वापि मर्तुमिच्छामि नापि च ४६.
हलूही शकत नाही, तरी मला मरायचंही वाटत नाही आणि मी मरूही शकत नाही,
संतोषोऽप्युचितस्तुभ्यं देहं यस्य दृढं त्विदम् ४६.
ज्याचं शरीर मजबूत आहे, त्याला समाधान योग्य आहे,
क्षणेक्षणे च तत्कुर्यां भुज्यते यद्युगेयुगे ४६.
क्षणोक्षणाला तेच करावं, जर प्रत्येक युगात त्याचा उपभोग घ्यायचा असेल,
सोऽप्यन्यदिच्छते चेच्च कोऽन्यस्तस्मादचेतनः ४६.
तोही दुसरी इच्छा धरतो, तर त्याहून अधिक अचेतन दुसरा कोण आहे?
दिवसे दिवसे मूढमावशंति न पंडितम् ४६.
दिवसेंदिवस मूढ लोक शरण जातात, ज्ञानी मात्र नाही.
मूलघातिषु सज्जंते बुद्धिमंतो भवद्विधाः ४६.
तुमच्यासारखे शहाणे लोक नेहमी मूळ कारणावरच लक्ष केंद्रित करतात.
श्रुतिस्मृत्यविरुद्धा सा बुद्धिस्त्वय्यस्ति निर्मला ४६.
तुमच्यातली ही निर्मळ समजूत वेद किंवा स्मृती यांना विरोध करत नाही.
शारीरमानसैर्दुःखैर्न सीदंति भवद्विधाः ४६.
तुमच्यासारख्या लोकांना शरीर किंवा मनाच्या दुःखामुळे खचून येत नाही.
आपत्सु च न मुह्यंति नराः पंडितबुद्धयः ४६.
शहाण्या बुद्धीचे लोक संकटातही गोंधळून जात नाहीत.
तयोर्व्याससमासाभ्यां शमोपायमिमं श्रृणु ४६.
आता मी तुला संक्षिप्त आणि सविस्तर दोन्ही प्रकारे शांतता मिळवण्याचा उपाय सांगतो.
चतुर्भिः कारणैर्दुःखं शीरीरं मानसं च यत् ४६.
शरीर आणि मनाचे दुःख चार कारणांमुळे निर्माण होते.
द्विप्रकारं महाकष्टं द्वयोरेतदुदाहृतम् ४६.
हे मोठे दुःख दोन प्रकारचे असते आणि दोन्हींत ते आढळते.
अयःपिंडेन तप्तेन कुंभसंस्थमिवोदकम् ४६.
जसे गरम लोखंडाच्या गोळ्याने भांड्यातले पाणी तापते,