यदेके स्थावराः कीटाः पतंगा मानुषादिकाः पिब क्रीडनकैः सार्धं भोगान्सत्यमिदं भुवि॥ ४५.
काही स्थावर, किडे, पतंग, माणसं आणि इतर सगळे मिळून, खेळण्यांसह या पृथ्वीवर सुख उपभोगतात — हे खरं आहे.
इत्येतैरमुखैर्वाक्यैरयुक्तैरसमंजसैः॥ ४५.
अशा या चेहरा नसलेल्या, असंगत आणि अयोग्य वाक्यांनी,
सत्यव्रतस्य नाकम्पन्नंदभद्रो महामनाः ४५.
सत्यव्रतासारख्या महात्म्याचं किंवा पुण्यवान नंदाचं मन डळमळलं नाही.
यद्भवानाह धर्मिष्ठाः सदा दुःखस्य भागिनः ४५.
तुम्ही म्हणता की, धर्मात्म्यांना नेहमीच दुःख भोगावं लागतं.
वधबंधपरिक्लेशाः पुत्रदारादि पंचता ४५.
हत्या, कैद, यातना आणि मुलं, पत्नी वगैरे गमावणं —
अयं साधुरहो कष्टं कष्टमस्य महाजनाः ४५.
हा सज्जन खूप दुःख सहन करतो, खरंच; मोठ्या लोकांनाही फार दुःख होतं.
दारादिद्रव्यलोभार्यं विशतः पापिनो गृहे ४५.
पत्नी आणि इतर संपत्तीची लालसा पापी माणसाला घरात ओढते.
यथास्य जगतो ब्रूषे नास्ति हेतुर्महेश्वरः ४५.
तुम्ही म्हणता की या जगाला कोणताही कारण नाही; पण महेश्वरच खरं कारण आहे.
यच्च ब्रवीषि पाषाणं मिथ्या लिंगं समर्चसि ४५.
तू म्हणतोस की मी खोट्या दगडाला लिंग मानून पूजा करतो—
ब्रह्मादायः सुरा सर्वे राजानश्च महर्द्धिकाः ४५.
ब्रह्मादि सर्व देवता आणि मोठे राजे—
स्वनामकानि चिह्नानि तेषां लिंगानि संति च ४५.
त्यांच्या लिंगांना त्यांच्या स्वतःच्या नावांची आणि चिन्हांची ओळख असते—
प्रतिष्ठाप्य पुरा ब्रह्मा पुष्करे नीललोहितम् ४५.
पूर्वी ब्रह्मदेवाने पुष्कर येथे निळ्या-तांबड्या रंगाचे लिंग स्थापले—
विष्णुनापि निहत्याजौ रावणं पयसांनिधेः ४५.
विष्णूंनीही क्षीरसागरावर रावणाचा वध करून—
वृत्रं हत्वा पुरा शक्रो महेंद्रे स्थाप्य शंकरम् ४५.
प्राचीन काळी इंद्राने वृत्राचा वध करून महेंद्रावर शंकराची स्थापना केली—
स्थापयित्वा शिवं सूर्यो गंगासागरसंगमे ४५.
सूर्याने गंगा आणि समुद्राच्या संगमावर शिवाची स्थापना केली—
काश्यां यमश्च धनदः सह्ये गरुडकश्यपौ ४५.
काशीमध्ये यम, सह्याद्रीवर कुबेर आणि गरुडासह कश्यप—
अस्मिन्नेव स्तंभतीर्थे कुमारेणं गुहो विभुः ४५.
याच स्तंभतीर्थावर कुमार, म्हणजेच गुह या महाशक्तीने स्थापना केली—
एवमन्यैः सुरैर्यानि पार्थिवैर्मुनिभिस्तथा ४५.
अशाप्रकारे इतर देव, राजे आणि ऋषी यांनीही—
पृथिवीवासिनः सर्वे ये च स्वर्गनिवासिनः ४५.
ज्यांनी पृथ्वीवर आणि स्वर्गात वास केला, असे सर्व—
यच्च ब्रवीषि गीर्वाणा न संति सन्ति चेत्कुतः ४५.
आणि तू म्हणतोस की देव नाहीत—जर नसतील तर मग ते कुठून आले—
रंकवत्किं स्म ते देवा याचंतां त्वां कुलत्थवत् ४५.
देव काय भिकारी आहेत का, की तुझ्याकडून कुळीथ मागतात—
स्वबावान्नैव सर्वार्थाः संसिद्धा यदि ते मते ४५.
तुझ्या मते जर सर्व काही आपोआपच घडत असेल—
बदरीमंतरेणापि दृश्यंते कण्टका न हि ४५.
बदरीच्या झाडाशिवायही काटे दिसतातच—
यच्च ब्रवीषि पश्वाद्याः सुखिनो धन्यकास्त्वमी ४५.
आणि तू म्हणतोस की पशू वगैरे सुखी आणि संपन्न आहेत—
तामसा विकला ये च कष्टं तेषां च श्लाघ्यताम् ४५.
जे मूढ आणि अपंग आहेत, त्यांच्या दुःखाचेच कौतुक केले जाते—
सत्यं तव व्रतं मन्ये नरकाय त्वयाऽऽदृतम् ४५.
तुझे व्रत खरे आहे असे मी मानतो, पण ते तू नरकासाठी स्वीकारले आहेस—
आदावाडंबरेणैव ध्रुवतोऽज्ञानमेव मे ४५.
सुरुवातीला मी फक्त मोठ्या आवाजात बोलत होतो, पण खरं तर मला काहीच कळत नव्हतं.
मायाविनां हि ब्रुवतां वाक्यं चांडबरावृतम् ४५.
फसवणूक करणाऱ्यांची वाणी नेहमी मोठ्या बढाईने भरलेली असते.
आदौ मध्ये तथा चांते येषां वाक्यमदोषवत् ४५.
ज्यांची वाणी सुरुवात, मधला भाग आणि शेवट या तिन्ही ठिकाणी निर्दोष असते—
त्वयान्यथा प्रतिज्ञातमुक्तं चैवान्यथा पुनः ४५.
तू एक वचन दिलंस, पण पुन्हा काहीतरी वेगळंच बोललास.