विसाधितव्यान्यन्नानि स्वशक्त्या देवपितृषु ४५.
आपल्या सामर्थ्यानुसार देव आणि पितरांना अन्न द्यावे.
केचिच्छंसंति चैश्वर्यं नंदभद्रो न मन्यते ४५.
काही लोक संपत्तीचे कौतुक करतात, पण नंदभद्र तसे मानत नाही.
वधबंधनिरोधेन पीडयंति दिवानिशम् ४५.
बांधणे, मारणे आणि अडवणे यामुळे ते रात्रंदिवस त्रास देतात.
मातुः पितुर्वा बलिनः क्रेतुरग्नेः शुनोऽपि वा ४५.
ती वस्तू आईची असो, वडिलांची, बलाढ्याची, खरेदी करणाऱ्याची, अग्नीची किंवा कुत्र्याची—
ऐश्वर्यमदपापिष्ठा महामद्यमदादयः ४५.
सर्वात वाईट म्हणजे ऐश्वर्याचा मद आणि मोठ्या संपत्तीचा गर्व.
आत्मवत्सर्वभृत्येषु श्रिया नैव च माद्यति॥ ४५.
तो स्वतःसाठी जसा आनंदी होतो, तसा सर्व सेवकांमध्ये श्रीमंतीत आनंद मानत नाही.
आत्मप्रत्ययवान्देही क्वेश्वरश्चेदृशोऽस्ति हि ४५.
कोणाकडे आत्मविश्वास असेल, तर अशा स्वामीची गरजच काय?
स्वशक्त्या सर्व भूतेषु यदसौ न पराङ्मुखः ४५.
तो आपल्या शक्तीने कोणत्याही जीवाकडे दुर्लक्ष करत नाही.
श्रमेण संकरात्तापशीतवातक्षुधा तृषा ४५.
परिश्रम, गोंधळ, उष्णता, थंडी, वारा, भूक आणि तहान यातून—
सौख्येन वा धनस्यापि श्रद्धया स्वल्पगोर्थवान् ४५.
किंवा सुख, संपत्ती असूनही, श्रद्धेने तो थोड्याने समाधानी असतो.
सदा शुचिर्देवयाजी तीर्थसारं गृहेगृह ४५.
तो नेहमी शुद्ध, देवपूजक आणि प्रत्येक घरात तीर्थाचे सार आहे.
आत्मा पुनाति पापानि यदि पापान्निवर्तते ४५.
पाप कर्म सोडले, तर आत्मा पापे शुद्ध करतो.
एकीकृत्य सदा धीमान्नंदभद्रः समास्थितः ४५.
नंदभद्र नेहमी बुद्धिमान, सर्व गोष्टी एकत्र करून स्थिर राहिला.
वासवप्रमुखाः सर्वे विस्मयं च परं ययुः ४५.
वासव आणि सर्वजण मोठ्या आश्चर्याने भरून गेले.
स नंदभद्रं धर्मिष्ठं पुनः पुनरसूयत ४५.
त्याने नंदभद्र या सद्गुणी मुलाचा पुन्हा पुन्हा जन्म दिला.
स सदा नंदभद्रस्य विलोकयति चांतरम् ४५.
तो नेहमी नंदभद्राच्या अंतःकरणात डोकावत असे.
स्वभाव एव क्रूराणां नास्तिकानां दुरात्मनाम् ४५.
क्रूर, नास्तिक आणि दुष्ट लोकांची वृत्ती अशीच असते.
ततस्त्वेवं वर्ततोऽस्य नंदभद्रस्य धीमतः ४५.
अशा प्रकारे नंदभद्र हा बुद्धिमान असताना आपले जीवन जगत होता.
तच्च दैवकृतं मत्वा न शुशोच महामतिः ४५.
हे सर्व दैवाचे कर्म समजून त्या महात्म्याने दुःख केले नाही.
ततोऽस्य सुप्रिया भार्या सर्वैः साध्वीगुणैर्युता ४५.
नंतर त्याची अत्यंत प्रिय आणि सर्व सद्गुणांनी युक्त पत्नी,
विनाशमागता पार्थ कनकानाम नामतः ४५.
कनक नावाची ती, पार्था, विनाशाला पोहोचली.
शुशोच हा कष्टमिति पापोहमिति चासकृत् ४५.
तो पुन्हा पुन्हा 'हाय, किती वाईट झाले! मी पापी आहे,' असे दुःख व्यक्त करू लागला.
उपाव्रज्य च हा कष्टं ब्रुवंस्तं नंदभद्रकम् ४५.
तो नंदभद्राजवळ जाऊन, 'हाय, किती वाईट झाले!' असे सतत म्हणू लागला.
हा नंदभद्र यद्येवं तवाप्येवंविधं फलम् ४५.
'हाय नंदभद्र, जर असेच असेल तर तुझ्या नशिबीही असेच फळ आहे.'
इत्यादि बहुधा प्रोच्य तत्तद्वाक्यं ततस्ततः ४५.
अशा प्रकारे वेगवेगळ्या रीतीने, अनेक वेळा विविध बोल बोलत राहिला.
नंदभद्र सदा तुभ्यं वक्तुकामोस्मि किंचन ४५.
नंदभद्र, मला नेहमी तुला काहीतरी सांगावेसे वाटते.
अप्रस्तावं ब्रुवन्वाक्यं बृहस्पतिरपिध्रुवम् ४५.
बृहस्पतीसुद्धा कधी कधी विषयाला न जुळणारे बोल बोलतोच.
ब्रूहिब्रूहि न मे किंचित्साधु गोप्यं प्रियं परम् ४५.
बोल, बोल! माझ्यासाठी काहीही चांगले, गुप्त किंवा अत्यंत प्रिय असे काही नाही.
नवभिर्नवभिश्चैव विमुक्तं वाग्विदूषणैः ४५.
नऊ आणि नऊ अशा वाणीच्या दोषांपासून मुक्त झाल्यावर,
सौक्ष्म्यं संख्याक्रमश्चापि निर्णयः सप्रयोजनः ४५.
सूक्ष्मता, मोजणी, क्रम, ठराव आणि हेतू,