कारणाद्धर्ममन्विच्छन्न लोभं च ततश्चरन्॥ ४५.
तो काही कारणासाठी धर्माचा शोध घेतो, पण नंतर लोभाने वागतो.
विविच्य नंदभद्रस्तत्सारं मोक्षेषु जगृहे ४५.
नंदभद्राने ते सार समजून, मुक्तीच्या मार्गात ते स्वीकारले.
यस्यां छिंदंति वृषणा वृषाणां चैव नासिकाम् ४५.
ज्यात बैलांची वृषणं आणि नासिका कापली जातात.
बहुदंशमयान्देशान्नयंति बहुकर्दमान् ४५.
ते लोकांना अनेक डास असलेल्या आणि चिखलाने भरलेल्या प्रदेशात नेतात.
मन्यंते भ्रूणहत्यापि विशिष्टा नास्य कर्मणः ४५.
ते गर्भहत्या सुद्धा या कृत्यापेक्षा श्रेष्ठ मानतात.
भूमिं भूमिशयांश्चैव हंति काष्ठमयोमुखम् ४५.
तो लाकडी किंवा लोखंडी शस्त्राने पृथ्वी आणि तिच्यावर झोपणाऱ्यांना मारतो.
आदित्यश्चंद्रमा वायुः प्रभूत्यैव च तांस्तु यः ४५.
सूर्य, चंद्र, वारा आणि अशी अनेक शक्ती कोणत्याही असोत,
अजोऽग्निर्वरुणो मेषः सूर्यश्च पृथिवी विराट् ४५.
अज, अग्नी, वरुण, मेंढा, सूर्य, पृथ्वी आणि विराट—
एवंविधसहस्रैश्च युता दोषैः कृषिः सदा ४५.
अशा हजारो दोषांनी नेहमी शेती जोडलेली असते.
धर्मे दद्यात्पशून्वृद्धान्पुष्यादेषा कृषिः कुतः ४५.
कोणी धर्मासाठी वृद्ध जनावरे दिली, तरी ही शेती शुद्ध कशी राहील?
विसाधितव्यान्यन्नानि स्वशक्त्या देवपितृषु ४५.
आपल्या सामर्थ्यानुसार देव आणि पितरांना अन्न द्यावे.
केचिच्छंसंति चैश्वर्यं नंदभद्रो न मन्यते ४५.
काही लोक संपत्तीचे कौतुक करतात, पण नंदभद्र तसे मानत नाही.
वधबंधनिरोधेन पीडयंति दिवानिशम् ४५.
बांधणे, मारणे आणि अडवणे यामुळे ते रात्रंदिवस त्रास देतात.
मातुः पितुर्वा बलिनः क्रेतुरग्नेः शुनोऽपि वा ४५.
ती वस्तू आईची असो, वडिलांची, बलाढ्याची, खरेदी करणाऱ्याची, अग्नीची किंवा कुत्र्याची—
ऐश्वर्यमदपापिष्ठा महामद्यमदादयः ४५.
सर्वात वाईट म्हणजे ऐश्वर्याचा मद आणि मोठ्या संपत्तीचा गर्व.
आत्मवत्सर्वभृत्येषु श्रिया नैव च माद्यति॥ ४५.
तो स्वतःसाठी जसा आनंदी होतो, तसा सर्व सेवकांमध्ये श्रीमंतीत आनंद मानत नाही.
आत्मप्रत्ययवान्देही क्वेश्वरश्चेदृशोऽस्ति हि ४५.
कोणाकडे आत्मविश्वास असेल, तर अशा स्वामीची गरजच काय?
स्वशक्त्या सर्व भूतेषु यदसौ न पराङ्मुखः ४५.
तो आपल्या शक्तीने कोणत्याही जीवाकडे दुर्लक्ष करत नाही.
श्रमेण संकरात्तापशीतवातक्षुधा तृषा ४५.
परिश्रम, गोंधळ, उष्णता, थंडी, वारा, भूक आणि तहान यातून—
सौख्येन वा धनस्यापि श्रद्धया स्वल्पगोर्थवान् ४५.
किंवा सुख, संपत्ती असूनही, श्रद्धेने तो थोड्याने समाधानी असतो.
सदा शुचिर्देवयाजी तीर्थसारं गृहेगृह ४५.
तो नेहमी शुद्ध, देवपूजक आणि प्रत्येक घरात तीर्थाचे सार आहे.
आत्मा पुनाति पापानि यदि पापान्निवर्तते ४५.
पाप कर्म सोडले, तर आत्मा पापे शुद्ध करतो.
एकीकृत्य सदा धीमान्नंदभद्रः समास्थितः ४५.
नंदभद्र नेहमी बुद्धिमान, सर्व गोष्टी एकत्र करून स्थिर राहिला.
वासवप्रमुखाः सर्वे विस्मयं च परं ययुः ४५.
वासव आणि सर्वजण मोठ्या आश्चर्याने भरून गेले.
स नंदभद्रं धर्मिष्ठं पुनः पुनरसूयत ४५.
त्याने नंदभद्र या सद्गुणी मुलाचा पुन्हा पुन्हा जन्म दिला.
स सदा नंदभद्रस्य विलोकयति चांतरम् ४५.
तो नेहमी नंदभद्राच्या अंतःकरणात डोकावत असे.
स्वभाव एव क्रूराणां नास्तिकानां दुरात्मनाम् ४५.
क्रूर, नास्तिक आणि दुष्ट लोकांची वृत्ती अशीच असते.
ततस्त्वेवं वर्ततोऽस्य नंदभद्रस्य धीमतः ४५.
अशा प्रकारे नंदभद्र हा बुद्धिमान असताना आपले जीवन जगत होता.
तच्च दैवकृतं मत्वा न शुशोच महामतिः ४५.
हे सर्व दैवाचे कर्म समजून त्या महात्म्याने दुःख केले नाही.
ततोऽस्य सुप्रिया भार्या सर्वैः साध्वीगुणैर्युता ४५.
नंतर त्याची अत्यंत प्रिय आणि सर्व सद्गुणांनी युक्त पत्नी,