आदित्याज्जायते वृष्टिर्वृष्टेरन्नं ततः प्रजाः ४५.
सूर्यातून पाऊस येतो, पावसातून अन्न, आणि अन्नातून सजीव निर्माण होतात.
चौरप्रायस्य कलुषाज्जन्म जायेज्जनस्य हि ४५.
बहुतेक चोरीमुळे निर्माण झालेल्या अपवित्रतेतून लोकांची पिढी जन्माला येते.
पशवो लकुटैर्हन्युर्यजमानं मृतं हताः ४५.
जनावरे काठ्यांनी मारली जातात; यजमान मेल्यावर त्यालाही मारले जाते.
यज्ञ एवं विचार्यासौ यज्ञसारं समास्थितः ४५.
असा यज्ञ विचारात घेऊन, तो यज्ञाचा खरा अर्थ समजून घेतो.
नैवेद्यं हविषश्चैव यज्ञोऽयं हि विकल्मषः ४५.
नैवेद्य आणि हविर्द्रव्य — हा यज्ञ खरंच निष्पाप आहे.
केचिच्छंसन्ति संन्यासं नन्दभद्रो न मन्यते ४५.
काही जण संन्यासाची स्तुती करतात, पण नंदभद्र तसं मानत नाही.
उभयभ्रष्ट एवासौ भिन्ना भूमिर्विनश्यति ४५.
तो दोन्ही मार्गांपासून दूर पडतो; विभागलेली पृथ्वी नष्ट होते.
कस्यचिन्नैव कर्माणि शपते वा प्रशंसति ४५.
तो कुणाच्याही कर्माची न निंदा करतो, ना स्तुती.
न द्वेष्टि नो कामयते न विरुद्धोऽनुरुध्यते ४५.
तो न कुणाचा द्वेष करतो, न इच्छा; विरोध करत नाही, आसक्तही राहत नाही.
अभयः सर्वभूतेभ्यो यथांधबधिराकृतिः ४५.
तो सर्व प्राण्यांना निरुपद्रवी असतो, जणू काही आंधळा आणि बहिरा आहे.
कारणाद्धर्ममन्विच्छन्न लोभं च ततश्चरन्॥ ४५.
तो काही कारणासाठी धर्माचा शोध घेतो, पण नंतर लोभाने वागतो.
विविच्य नंदभद्रस्तत्सारं मोक्षेषु जगृहे ४५.
नंदभद्राने ते सार समजून, मुक्तीच्या मार्गात ते स्वीकारले.
यस्यां छिंदंति वृषणा वृषाणां चैव नासिकाम् ४५.
ज्यात बैलांची वृषणं आणि नासिका कापली जातात.
बहुदंशमयान्देशान्नयंति बहुकर्दमान् ४५.
ते लोकांना अनेक डास असलेल्या आणि चिखलाने भरलेल्या प्रदेशात नेतात.
मन्यंते भ्रूणहत्यापि विशिष्टा नास्य कर्मणः ४५.
ते गर्भहत्या सुद्धा या कृत्यापेक्षा श्रेष्ठ मानतात.
भूमिं भूमिशयांश्चैव हंति काष्ठमयोमुखम् ४५.
तो लाकडी किंवा लोखंडी शस्त्राने पृथ्वी आणि तिच्यावर झोपणाऱ्यांना मारतो.
आदित्यश्चंद्रमा वायुः प्रभूत्यैव च तांस्तु यः ४५.
सूर्य, चंद्र, वारा आणि अशी अनेक शक्ती कोणत्याही असोत,
अजोऽग्निर्वरुणो मेषः सूर्यश्च पृथिवी विराट् ४५.
अज, अग्नी, वरुण, मेंढा, सूर्य, पृथ्वी आणि विराट—
एवंविधसहस्रैश्च युता दोषैः कृषिः सदा ४५.
अशा हजारो दोषांनी नेहमी शेती जोडलेली असते.
धर्मे दद्यात्पशून्वृद्धान्पुष्यादेषा कृषिः कुतः ४५.
कोणी धर्मासाठी वृद्ध जनावरे दिली, तरी ही शेती शुद्ध कशी राहील?
विसाधितव्यान्यन्नानि स्वशक्त्या देवपितृषु ४५.
आपल्या सामर्थ्यानुसार देव आणि पितरांना अन्न द्यावे.
केचिच्छंसंति चैश्वर्यं नंदभद्रो न मन्यते ४५.
काही लोक संपत्तीचे कौतुक करतात, पण नंदभद्र तसे मानत नाही.
वधबंधनिरोधेन पीडयंति दिवानिशम् ४५.
बांधणे, मारणे आणि अडवणे यामुळे ते रात्रंदिवस त्रास देतात.
मातुः पितुर्वा बलिनः क्रेतुरग्नेः शुनोऽपि वा ४५.
ती वस्तू आईची असो, वडिलांची, बलाढ्याची, खरेदी करणाऱ्याची, अग्नीची किंवा कुत्र्याची—
ऐश्वर्यमदपापिष्ठा महामद्यमदादयः ४५.
सर्वात वाईट म्हणजे ऐश्वर्याचा मद आणि मोठ्या संपत्तीचा गर्व.
आत्मवत्सर्वभृत्येषु श्रिया नैव च माद्यति॥ ४५.
तो स्वतःसाठी जसा आनंदी होतो, तसा सर्व सेवकांमध्ये श्रीमंतीत आनंद मानत नाही.
आत्मप्रत्ययवान्देही क्वेश्वरश्चेदृशोऽस्ति हि ४५.
कोणाकडे आत्मविश्वास असेल, तर अशा स्वामीची गरजच काय?
स्वशक्त्या सर्व भूतेषु यदसौ न पराङ्मुखः ४५.
तो आपल्या शक्तीने कोणत्याही जीवाकडे दुर्लक्ष करत नाही.
श्रमेण संकरात्तापशीतवातक्षुधा तृषा ४५.
परिश्रम, गोंधळ, उष्णता, थंडी, वारा, भूक आणि तहान यातून—
सौख्येन वा धनस्यापि श्रद्धया स्वल्पगोर्थवान् ४५.
किंवा सुख, संपत्ती असूनही, श्रद्धेने तो थोड्याने समाधानी असतो.