कामरूपभवं कुंडं वृक्षास्ते चापि भारत ४३.
त्या इच्छारूप देणाऱ्या कुंडाचे आणि त्या झाडांचे, हे भारत,
माघमासस्य शुक्लायां सप्तम्यां स्त्री नरोऽपि वा ४३.
माघ महिन्यातील शुक्ल पक्षातील सप्तमीला, स्त्री असो किंवा पुरुष,
तस्यानंतं भवेत्पुण्यं रथं यश्च प्रपूजयेत् ४३.
जो कोणी त्या रथाची भक्तीपूर्वक पूजा करतो, त्याला अनंत पुण्य मिळते.
ये च पश्यंति लोकास्ते धन्याः सर्वे न संशयः ४३.
आणि जे लोक तो रथ पाहतात, ते सर्वजण नक्कीच धन्य होतात.
भविष्यंति नरास्ते ये कारयंति रथोत्सवम् ४३.
जे पुरुष रथोत्सव घडवून आणतात, ते भविष्यात नक्कीच पुण्यवान होतील.
भट्टादित्यस्य कुंडे च तत्फलं सप्तमीदिने कपिला गोशतस्यासौ दत्तस्य फलमश्नुते॥ ४३.
भट्टादित्याच्या पवित्र कुंडात, सातव्या दिवशी, शंभर कपिला गायी दान केल्याचे फळ मिळते.
वासुदेवादयः सर्वे वदंत्येवं महामुने॥ ४३.
हे महर्षे, वासुदेव आणि इतर सर्वजण असेच सांगतात.
भास्करार्घं विना पातः कृतं सर्वं च निष्फलम् ४३.
भास्कराला अर्घ्य न दिल्यास, केलेली सर्व कर्मे निष्फळ ठरतात.
यथा ब्रह्मादयो देवा यच्छंत्यर्घं महात्मने ४३.
जसे ब्रह्मा आणि इतर देवता त्या महात्म्याला अर्घ्य अर्पण करतात.
प्रथमं तावत्प्रत्युषे उदिते सूर्ये शुचिर्भूत्वा गोमयकृतमंडलस्योपरि रक्तचंदनेन मंडलकं कृत्वा ततस्ताम्रपात्रे रक्तचंदनोदकश्वेतचंदनादिद्रव्यैः प्रपूरणं कृत्वा तन्मध्ये हेमाक्षतदूर्वादधिसर्पीषि परिक्षिप्य स्थापयेत्॥ ४३.
सूर्य उगवल्यावर, स्वच्छ होऊन, प्रथम गोमयाने एक वर्तुळ काढावे, त्यावर लाल चंदनाने दुसरे वर्तुळ करावे. मग तांब्याच्या पात्रात लाल चंदनाचे पाणी, पांढरे चंदन आणि इतर पदार्थ भरावेत. त्याच्या मध्यभागी सोने, अक्षता, दुर्वा, दही आणि तूप ठेवावे.
स्वशरीरमालभेत् अनेन मंत्रेण सप्तवारानुच्चार्य स्थातव्यम् पश्चादासनस्थं देवं सवितारं मंडलमध्ये द्वादशात्मकं सुरादिभिः संपूज्यमानं ध्यात्वा पूर्वोक्तमर्घपात्रं शिरसि कृत्वा भूमौ जानुनी निपात्य सूर्याभिमुखस्तद्गतमनाभूत्वार्घमंत्रमुदाहरेत् ४३.
यस्योच्चारणशब्देन रथं संस्थाप्य भास्करः ४३.
ज्याच्या उच्चाराच्या ध्वनीने भास्कर रथात प्रतिष्ठित होतो.
ॐयस्याहुः सप्त च्छंदांसि रथे तिष्ठंति वाजिनः ४३.
ॐ असे म्हणतात, त्या रथात सात छंद आणि घोडे उभे आहेत.
जया च विजया चैव जयंती पापनाशनी ४३.
जय, विजय, जयंती आणि पापनाशिनी.
डिंडिश्च शेषनागश्च गणाध्यक्षस्तथैव च ४३.
डिंडी, शेषनाग आणि गणाध्यक्ष.
राज्ञी च निक्षुभा देवी ललिता चैव संज्ञिका ४३.
राणी, निक्षुभा देवी, ललिता आणि संज्ञिका.
एभिः परिवृतो योऽसावधरोत्तरवासिभिः ४३.
हे सर्व, जे उत्तर आणि दक्षिण दिशांना वास करतात, त्यांच्याने तो वेढलेला आहे.
अम्मयो भगवान्भानुरमुं यज्ञं प्रवर्तयन् ४३.
भगवान भानू, या सर्वांसह, हा यज्ञ सुरू करतात.
सहस्रकिरण वरद जीवनरूप ते नमः ॐवषट् इत्युच्चार्य सूर्यस्य चरणयुगलं पश्यन् भुवि पद्म्यां पात्रीं निर्वापयेत् पाद्यं तदुच्यते स्वागतं भगवन्नेहि मम प्रसादं विधाय आस्यताम् तिष्ठ त्वं तावदत्रैव यावत्पूजां करोम्यहम्॥ ४३.
हे सहस्त्रकिरण, वरदायक, जीवनस्वरूपा, तुला नमस्कार. 'ॐ वषट्' असे उच्चारून, सूर्याच्या चरणकमलांकडे पाहत, कमळाच्या पात्रातील पाणी पृथ्वीवर सोडावे, तेच पाद्य मानतात. 'स्वागत आहे भगवन्, या, कृपा कर, येथे बस, मी पूजा करतो तोपर्यंत येथेच थांब.'
एवं विज्ञापनं दद्यादनेन मंत्रेण कमलासनम् आसन उपविष्टस्य शेषां पूजां नियोजयेत् अनेन विधानेन इति क्षीरादिस्नपनम् ततो वासोयुगं शुभ्रं दद्यात् अनेन मंत्रेण कटिभूषणमेकं ते द्वितीयं चांगप्रावरणम्॥ ४३.
या मंत्राने कमलासनाला अशी विनंती करावी. आसनावर बसलेल्या देवतेची उर्वरित पूजा या पद्धतीने करावी. दूध वगैरेने स्नान घालावे. नंतर, या मंत्राने शुभ्र वस्त्रांची जोडी द्यावी—एक कटीभूषण, दुसरे अंगप्रावरण.
ततो यज्ञोपवीतं दद्यात् अनेन मंत्रेण यज्ञोपवीतं देवेश प्रगृहाण नमोऽस्तु ते॥ ४३.
त्यानंतर, हा मंत्र म्हणून यज्ञोपवीत अर्पण करावे — 'देवतांचे स्वामी, हे यज्ञोपवीत स्वीकारा. आपल्याला नमस्कार.'
ततो यथाशक्ति श्वेतमुकुटमुद्रिकादिभूषणानि दद्यात् अनेन मंत्रेण अलंकारं गृहणेमं मया भक्त्या समर्पितम्॥ ४३.
मग आपल्या सामर्थ्यानुसार पांढरा मुकुट, अंगठ्या आणि इतर दागिने या मंत्राने अर्पण करावेत — 'हे अलंकार मी भक्तीने अर्पण केले आहेत, कृपया स्वीकारा.'
एवमलंकारं निवेद्य पश्चात्केशरकुंकुमकर्पूररक्तचंदनमिश्रमनुलेपनं दद्यात्॥ ४३.
अशा प्रकारे दागिने अर्पण केल्यावर, केशर, कुंकू, कापूर आणि लाल चंदन मिसळलेले लेप अर्पण करावे.
ॐतवातिप्रिय वृक्षाणां रसोऽयं तिग्मदीधिते ४३.
ॐ, झाडांमध्ये सर्वात प्रिय असणाऱ्या, तेजस्वी प्रभो, हा तुमच्यासाठी रस आहे.
ततश्चंपकजपाकरवीरकर्णककेसरकोकनदादिभिः पूजां कुर्यात्॥ ४३.
यानंतर, चंपक, जप, करवीर, कर्णिका, केशर, कोकनद आणि इतर फुलांनी पूजा करावी.
ॐवनस्पतिरसो दिव्यो गंधाढ्यो गंध उत्तमः ४३.
ॐ, वनस्पतींचा हा रस दिव्य आहे, सुगंधाने परिपूर्ण आहे आणि त्याचा गंध उत्तम आहे.
ततः पायसादिनिष्पन्नं नैवेद्यं निवेदयेदनेन मंत्रेण पूर्णपात्रे मया दत्तं प्रतिगृह्ण प्रसीद मे॥ ४३.
मग, पायस वगैरेपासून तयार केलेले नैवेद्य या मंत्राने अर्पण करावे — 'हे पूर्ण पात्र मी दिले आहे, कृपया स्वीकारा आणि माझ्यावर कृपा करा.'
ततः शौचोदकतांबूलदीपारार्तिकशीतलिकापुनः पूजादि निवेद्य यथाशक्त्या स्तुत्वा सुकृतं दुष्कृतं वा क्षमस्वेति प्रोच्य विसर्जयेत् ४३.
नंतर, शुद्धतेसाठी पाणी, तांबूल, दिवा, आरती, वाऱ्याचा पंखा आणि पुन्हा आपल्या शक्तीनुसार पूजा करून, स्तुती करावी, 'माझे चांगले वाईट कर्म क्षमा करा' असे म्हणून देवतेला निरोप द्यावा.
य एवं भास्करायार्घ्यं मूर्तौ मंडलकेऽपि वा ४३.
जो कोणी या प्रकारे भास्कराला मूर्तीला किंवा मंडलालाही अर्घ्य अर्पण करतो,
अनेन विधिना कर्णो भास्करार्घ्यं प्रयच्छति ४३.
जो कोणी या पद्धतीने भास्कराला अर्घ्य अर्पण करतो,
हा मंत्र सात वेळा उच्चारून स्वतःच्या शरीराला स्पर्श करावा आणि उभे राहावे. नंतर, आसनावर बसलेल्या, बारा रूपांनी युक्त, देवतांनी पूजित असलेल्या सवितृ देवतेचे ध्यान करावे. पूर्वी सांगितलेले अर्घ्यपात्र डोक्यावर ठेवून, जमिनीवर गुडघे टेकून, सूर्याच्या दिशेला तोंड करून, मन एकाग्र करावे आणि अर्घ्य मंत्र म्हणावा.