जग्राह विष्णुर्वाराहं विग्रहं दृढविग्रहः
विष्णूने ठामपणे वराहाचं रूप धारण केलं.
मूलं तस्य परिज्ञाय प्रत्यावर्तितुमुत्सुकः
त्याच्या मुळाशी पोहोचल्यानंतर तो परत यायला उत्सुक झाला.
विदारयन्स पोत्रेण भूतधात्रीमवाङ्मुखः
तो खाली वळून, आपल्या थोडक्याने पृथ्वी फाडू लागला.
क्रीडाक्रोडकठोरेण कंठघोषेण पूरयन्
त्याच्या खेळकर पण कठीण गुरगुरण्याच्या आवाजाने सगळं आसमंत भरून गेलं.
विवेश यत्रयत्रासौ तत्रतत्र तथास्थितम्
तो जिथे जिथे गेला, तिथे तिथे तेच स्थिती त्याला दिसली.
विदारितान्महीरंधात्प्रत्यदृश्यंत भोगिनः
पृथ्वीच्या फाटलेल्या भागांतून सर्प दिसू लागले.
प्रत्यदृश्यत हेमाद्रेर्मूल कन्द इव स्थितः
त्याला ते सोन्याच्या पर्वताच्या मुळासारखं उभं असलेलं दिसलं.
आराद्वसुन्धरागुल्फे धुरंधरतया स्थिताः
दूरूनच पृथ्वीच्या घोट्या दिसत होत्या, जणू भार वाहून त्या स्थिर उभ्या आहेत.
मधुद्विषा च स महान्मंडूकोऽपि विलोकितः 1.3.2.11.
तिथेच मोठा बेडूक आणि मधुचा शत्रूही दिसला.
आधारशक्तिमपि तामभ्यपश्यदधोक्षजः
अधोक्षजाने तिच्या आधारशक्तीलाही पाहिलं.
अतलं वितलं चैष सुतलं नितलं तथा
त्याने अतल, वितल, सुतल आणि नितलही पाहिले.
ददर्श सप्त पातालानपि वारिजलोचनः
कमळासारख्या डोळ्यांनी त्याने सातही पाताळ लोक पाहिले.
अत्यगाद्भोगवत्याख्यां पुरीं वैरोचनीमपि
तो भोगवती नावाच्या वैरोचनी नगरीच्या पलीकडेही गेला.
इदं दृष्टमिदं दृष्टमित्युपारूढकौतुकः
'हे पाहिलं, हे पाहिलं' असं म्हणत त्याची उत्सुकता वाढत गेली.
अधस्तादपि गाढेन पयोधेस्तेन पोत्रिणा
त्याच्या बळकट थोडक्याने त्याने खाली खोल समुद्रही फाडला.
दलिता केवलं पृष्वी पाथोराशिर्विलोलितः
फक्त पृथ्वी फाटली, आणि समुद्र मात्र प्रचंड हलला.
इत्थं वर्षसहस्राणि भ्रांत्या संभ्रांतमानसः
अशा हजारो वर्षे त्याचा मन गोंधळात आणि संभ्रमात भटकत राहिला.
अवरुग्णखुरः क्षुण्णदंष्ट्रो विध्वस्तविग्रहः
त्याचे खुर झिजले होते, दात तुटले होते, आणि शरीर पूर्णपणे थकलं होतं.
श्रांत्या निश्वसतस्तस्य तादृग्दर्पो विशृंखलः 1.3.2.11.
थकून तो जोरजोराने श्वास घेत होता, त्याचा उन्मत्त अभिमान आता मोडला गेला होता.
अनिर्व्यूढप्रतिज्ञोऽपि प्रत्यावर्तितुमुत्सकः
आपली प्रतिज्ञा पूर्ण न करता देखील, तो मागे फिरण्यास उत्सुक झाला.
श्रमांधचक्षुषस्तस्य पातालांतरवर्त्तिनः
थकव्याने त्याच्या डोळ्यांना काहीच दिसत नव्हतं, ते पाताळाच्या खोल भागातच राहिले.
कथंकथंचिदुत्तीर्णो ऽप्यकूपारादपारतः
कसेबसे तो वर आला, पण विहिरीच्या काठावर नव्हे, तर खूप दूर.
रज्ज्वेव तेजःस्तंभस्य प्रभया सानुबद्धया
त्या तेजाच्या खांबाच्या प्रकाशामुळे, जणू दोरीसारखा, तो परत आला.
नावैक्षि यन्मया मूलममुष्य महसां निधेः
तरीही त्या तेजाच्या महासागराचे मूळ मला दिसले नाही.
अमुष्य महसां राशेः प्रागभूद्यत्र संभवः
त्या तेजाच्या राशीच्या आधी काहीही उत्पत्ती नव्हती.
स हि विश्वाधिको देवश्चिरं मोहांधचक्षुषा
तो सर्व विश्वांपेक्षा श्रेष्ठ देव, दीर्घकाळ मोहाच्या अंधारातच राहिला.
एवं विनिर्धार्य विमुक्तदर्पो निवृत्तवानाशु सरोरुहाक्षः
अशा प्रकारे ठरवून, अभिमान सोडून, कमलनयनाने लवकरच माघार घेतली.
उत्पपातोन्मुखो वेगान्निरालंबे नभस्तले
तो वेगाने वर उडी मारून, चेहरा आकाशाकडे करून, त्या आधाररहित आकाशात गेला.
द्रुतमुत्पततस्तस्य पक्षावेगेन वारिताः
तो झपाट्याने वर जात असताना, त्याच्या पंखांनी पाणी उडवले.
स वेगादुत्पतन्दूरं नाक्ष्णोर्विषयतामगात्
प्रचंड वेगाने वर जाऊन, तो डोळ्यांच्या आवाक्याही पलिकडे गेला.