पतितानां च संभाषे कुर्यादाचमनिक्रियाम् ४१.
पतन झालेल्यांशी बोलताना आचमन करावे.
धर्मतो धनमाहार्य यष्टव्यं चापि यत्नतः त्वंकारो वा वधो वापि गुरूणामुभयं समम्॥ ४१.
धन नेहमी धर्माने मिळवावे आणि यज्ञ यत्नपूर्वक करावा; गुरूंची निंदा असो वा मृत्यू, दोन्ही सारखेच आहेत.
सत्यं वाच्यं नित्यमैत्रेण भाव्यं कार्यं त्याज्यं नित्यमायासकारि ४१.
सत्य नेहमी बोलावे, मैत्री कायम ठेवावी आणि सतत त्रास देणारे कर्म सोडावे.
तीर्थस्नानैः सोपवासैर्व्रतैश्च पात्रे दानैर्होमजप्यैश्चयज्ञैः ४१.
तीर्थस्नान, उपवास, व्रत, पात्राला दान, होम, जप आणि यज्ञ यांद्वारे—
यत्रापि कुर्वतो नात्मा जुगुप्सामेति पार्थिव ४१.
—हे राजन, हे सर्व करताना करणाऱ्याच्या आत्म्यावर कधीही दोष येत नाही.
इति ते वै समुद्देशः कीर्तितः किंचिदेव च ४१.
हे सर्व तुला थोडक्यात सांगितले आहे.
एवमाचरतो धर्मं महेशस्य गृहे सतः ४१.
महेशाच्या घरी जो धर्म आचरण करतो—
एवं नानाविधान्धर्मान्महाकालस्य फाल्गुन ४१.
—फाल्गुन, महाकाळाचे असे अनेक प्रकारचे धर्म आहेत.
यावत्पश्यंति ये तत्र समाजग्मुः श्रृणुष्व तान् ४१.
जेथे हे सर्व जमले आणि पाहिले, त्यांची आता ऐक.
इंद्रादयस्तथा देवा वसिष्ठाद्या मुनीश्वराः ४१.
इंद्रापासून सुरू होणारे देव आणि वसिष्ठादी ऋषी—
तान्महेशमुखान्सर्वान्महाकालो महामतिः ४१.
महेश यांच्या पुढे सर्वांना महाकाळ या महात्म्याने संबोधले.
ततो ब्रह्मादिभिर्देवैर्वरे रत्नमयासने ४१.
मग ब्रह्मा आणि इतर देवांनी रत्नांनी बनवलेल्या सुंदर सिंहासनावर—
ततो देव्या समालिंग्य नीत्वोत्संगं स्वकं मुदा ४१.
मग देवीला मिठी मारून, आनंदाने तिला आपल्या मांडीवर घेतले.
उक्तञ्च यावद्ब्रह्माण्डमिदमास्ते शिवव्रत ४१.
आणि सांगितले गेले: जोपर्यंत हे ब्रह्मांड आहे, शिवारात्र व्रत असेच राहील.
देवेन च वरो दत्तस्त्वल्लिंगं योऽर्चयिष्यति ४१.
देवाने असा वर दिला: जो कोणी तुझे लिंग पूजेल—
दर्शनं स्तवनं पूजा प्रणामश्च ततो जपः ४१.
—पाहणे, स्तुती करणे, पूजा, नमस्कार आणि मग जप करणे—
इत्युक्ते विस्मिता देवाः साधु साध्विति ते जगुः ४१.
हे ऐकून देवता आश्चर्यचकित झाल्या आणि म्हणाल्या, 'छान! छान!'
ततः सुरैःस्तूयमानो वंद्यमानश्च चारणैः ४१.
मग देवांनी स्तुती केली आणि चारणांनी वंदन केले,
कोटिकोटिगणैश्चैव स्तुवद्भिः सर्वतो वृतः॥ ४१.
कोट्यवधी गणांनी सर्व बाजूंनी स्तुती करत वेढले,
महाकालो रुद्रभवनं गतो भवपुरस्सरः ४१.
महाकाळ, पुढे भव असताना, रुद्राच्या निवासाकडे गेला.
कूपश्चापि सरः पुण्यं महाकालस्य सिद्धिदम् ४१.
महाकाळाचे एक पवित्र विहीर आणि सरोवर आहे, जे सिद्धी देणारे आहे.
महाकालः समालिंग्य ताञ्छिवाय निवेदयेत् ४१.
महाकाळाने त्यांना मिठी मारून शिवाला सादर केले.
दृष्टं स्पृष्टं पूजितं च गतास्ते भवसद्म तत् एवमेतानि लिंगानि सप्त जातानि फाल्गुन॥ ४१.
'हे पाहिले, स्पर्श केले, पूजले आणि तुम्ही भवाच्या निवासात पोहोचलात.' अशा प्रकारे, फाल्गुना, ही सात लिंगे निर्माण झाली.
ये श्रृण्वंति गृणंत्येतत्तेपि धन्या नरोत्तमाः॥ ४१.
हे जे ऐकतात आणि म्हणतात, तेही खरेच धन्य पुरुष आहेत.
ततो मया स्थापिते च स्थाने कालांतरेण ह ४२.
मग मी ते त्या जागी स्थापले आणि काळानुसार—
वासुदेवविहीनं हि तीर्थमेतन्न रोचते ४२.
वासुदेव नसताना हे तीर्थ मला आवडत नाही.
यत्र नैव हरिः स्वामी तीर्थे गेहेऽथ मानसे ४२.
जिथे हरि, स्वामी, तीर्थात, घरी किंवा मनात नाही,
तस्मात्प्रसाद्य वरदं तीर्थेऽस्मिन्पुरुषोत्तमम् ४२.
म्हणून या तीर्थात वर देणाऱ्या पुरुषोत्तमाला प्रसन्न करून,
इति संचिंत्य कौरव्य ततोऽहं चात्र संस्थितः ४२.
अशी कल्पना करून, कौर्व्य, मी इथेच राहिलो.
अष्टाक्षरं जपन्मंत्रं संनिगृह्येंद्रियाणि च ४२.
आठ अक्षरी मंत्र जपत आणि इंद्रिये आवरून,