नग्नस्नानं न कुर्वीत न शयीत व्रजेत वा ४१.
नग्न अवस्थेत आंघोळ करू नये, झोपू नये किंवा प्रवास करू नये.
परिवादं न श्रृमुयादन्येषामपि जल्पताम् ४१.
इतर लोक निंदा करत असले तरी त्याने ती ऐकू नये.
नित्यं नित्यं हि संमार्ष्टि गेहदर्पणयोरिव ४१.
जसे घरातील आरसे नेहमी स्वच्छ ठेवतात, तसेच स्वतःला नेहमी स्वच्छ ठेवावे.
तिस्रो रात्रीर्न शक्तश्चेदेवं माहेश्वरो भवेत् ४१.
जर महेश्वरभक्त तीन रात्री हे पाळू शकत नसेल—
सायंप्रातश्च भोक्तव्यं कृत्वा ह्यतिथि भोजनम् ४१.
त्याने प्रथम अतिथीला जेवू घालावे आणि मग संध्याकाळी व सकाळी जेवावे.
भुंजानः संध्ययोर्मोहादसुरावसथो भवेत् ४१.
कोणी संध्याकाळी किंवा सकाळी अज्ञानामुळे जेवत असेल, तर ते असुरांचे निवासस्थान होते.
आलभेद्दक्षिणं कर्णं सर्वभूतानि क्षामयेत् ४१.
त्याने उजवे कान स्पर्श करून सर्व प्राण्यांना क्षमा करावी.
वर्ज्यं च मलिनं वस्त्रं दशाभिश्च विवर्जितम् ४१.
मळलेले किंवा दहा दिवस घातलेले कपडे वापरू नयेत.
अंतजानुस्त्रिराचामेद्दिर्मुखं परिमार्जयेत् ४१.
खालच्या अंगांना स्वच्छ करून आणि तोंड पुसून, तीनदा आचमन करावे.
आचम्य पुनराचम्य क्रियाः कुर्वीत सर्वशः ४१.
आचमन केल्यावर पुन्हा एकदा आचमन करावे आणि मग सर्व विधी करावेत.
पतितानां च संभाषे कुर्यादाचमनिक्रियाम् ४१.
पतन झालेल्यांशी बोलताना आचमन करावे.
धर्मतो धनमाहार्य यष्टव्यं चापि यत्नतः त्वंकारो वा वधो वापि गुरूणामुभयं समम्॥ ४१.
धन नेहमी धर्माने मिळवावे आणि यज्ञ यत्नपूर्वक करावा; गुरूंची निंदा असो वा मृत्यू, दोन्ही सारखेच आहेत.
सत्यं वाच्यं नित्यमैत्रेण भाव्यं कार्यं त्याज्यं नित्यमायासकारि ४१.
सत्य नेहमी बोलावे, मैत्री कायम ठेवावी आणि सतत त्रास देणारे कर्म सोडावे.
तीर्थस्नानैः सोपवासैर्व्रतैश्च पात्रे दानैर्होमजप्यैश्चयज्ञैः ४१.
तीर्थस्नान, उपवास, व्रत, पात्राला दान, होम, जप आणि यज्ञ यांद्वारे—
यत्रापि कुर्वतो नात्मा जुगुप्सामेति पार्थिव ४१.
—हे राजन, हे सर्व करताना करणाऱ्याच्या आत्म्यावर कधीही दोष येत नाही.
इति ते वै समुद्देशः कीर्तितः किंचिदेव च ४१.
हे सर्व तुला थोडक्यात सांगितले आहे.
एवमाचरतो धर्मं महेशस्य गृहे सतः ४१.
महेशाच्या घरी जो धर्म आचरण करतो—
एवं नानाविधान्धर्मान्महाकालस्य फाल्गुन ४१.
—फाल्गुन, महाकाळाचे असे अनेक प्रकारचे धर्म आहेत.
यावत्पश्यंति ये तत्र समाजग्मुः श्रृणुष्व तान् ४१.
जेथे हे सर्व जमले आणि पाहिले, त्यांची आता ऐक.
इंद्रादयस्तथा देवा वसिष्ठाद्या मुनीश्वराः ४१.
इंद्रापासून सुरू होणारे देव आणि वसिष्ठादी ऋषी—
तान्महेशमुखान्सर्वान्महाकालो महामतिः ४१.
महेश यांच्या पुढे सर्वांना महाकाळ या महात्म्याने संबोधले.
ततो ब्रह्मादिभिर्देवैर्वरे रत्नमयासने ४१.
मग ब्रह्मा आणि इतर देवांनी रत्नांनी बनवलेल्या सुंदर सिंहासनावर—
ततो देव्या समालिंग्य नीत्वोत्संगं स्वकं मुदा ४१.
मग देवीला मिठी मारून, आनंदाने तिला आपल्या मांडीवर घेतले.
उक्तञ्च यावद्ब्रह्माण्डमिदमास्ते शिवव्रत ४१.
आणि सांगितले गेले: जोपर्यंत हे ब्रह्मांड आहे, शिवारात्र व्रत असेच राहील.
देवेन च वरो दत्तस्त्वल्लिंगं योऽर्चयिष्यति ४१.
देवाने असा वर दिला: जो कोणी तुझे लिंग पूजेल—
दर्शनं स्तवनं पूजा प्रणामश्च ततो जपः ४१.
—पाहणे, स्तुती करणे, पूजा, नमस्कार आणि मग जप करणे—
इत्युक्ते विस्मिता देवाः साधु साध्विति ते जगुः ४१.
हे ऐकून देवता आश्चर्यचकित झाल्या आणि म्हणाल्या, 'छान! छान!'
ततः सुरैःस्तूयमानो वंद्यमानश्च चारणैः ४१.
मग देवांनी स्तुती केली आणि चारणांनी वंदन केले,
कोटिकोटिगणैश्चैव स्तुवद्भिः सर्वतो वृतः॥ ४१.
कोट्यवधी गणांनी सर्व बाजूंनी स्तुती करत वेढले,
महाकालो रुद्रभवनं गतो भवपुरस्सरः ४१.
महाकाळ, पुढे भव असताना, रुद्राच्या निवासाकडे गेला.