सत्यमेततस्वकर्मस्थाः पितरो यन्नृपोत्तम ४०.
राजा, हे खरे आहे की आपल्या कर्मातच पितर स्थिर असतात.
मूर्ताश्चतुर्णां वर्णानां पितरः सप्तधा स्मृताः ४०.
चार वर्णांसाठी पितर सात रूपात प्रकट झालेले आहेत, असे मानले जाते.
एकत्रिंशद्गणा येषां पितॄणां प्रबला नृप ४०.
राजा, त्या पितरांमध्ये एकतीस शक्तिशाली गट आहेत.
ते तृप्तास्तर्पयन्त्यस्य पूर्वजान्यत्र संस्थितान् ४०.
जेव्हा ते तृप्त होतात, तेव्हा ते इतरत्र असलेल्या आपल्या पूर्वजांना तृप्त करतात.
भूतादिभ्यो यथा विप्र नाम्ना वोद्दिश्य दीयते ४०.
ब्रह्मण, जसे जीव आणि इतरांना त्यांच्या नावाने अर्पण दिले जाते,
इदं पितृभ्यो देवेभ्यो द्विजेभ्यः पावकाय च ४०.
तसेच हे पितर, देव, द्विज आणि अग्नी यांना अर्पण करावे.
उचिता प्रतिपत्तिश्च कार्या सर्वेषु नित्यशः ४०.
सर्वांना योग्य वागणूक नेहमी द्यावी.
यथा श्वा गृहद्वारस्थो बलिं गृह्णाति किं तथा ४०.
जसे घराच्या दारावर असलेला कुत्रा अर्पण घेतो, तसेच आहे का?
एवं ते भूतवद्देवा न हि गृह्णन्ति कर्हिचित् ४०.
देव, जीवांसारखे, कधीच अर्पण स्वीकारत नाहीत.
विना मंत्रैश्च यद्दत्तं न तद्गृह्णन्ति तेऽमलाः ४०.
मंत्रांशिवाय जे दिले जाते, ते शुद्ध देव स्वीकारत नाहीत.
"मंत्रा दैवता यद्यद्विद्वान्मन्त्रवत्करोति देवताभिरेव तत्करोति यद्ददानि देवताभिरेव तद्ददाति यत्प्रतिगृह्णाति देवताभिरेव तत्प्रतिगृह्णाति तस्मान्नामन्त्रवत्प्रतिगृह्णीयात् नामन्त्रवत्प्रतिपद्यते" इति॥ ४०.
मंत्र म्हणजे देवता. विद्वान मंत्राने जे करतो, ते देवतेसहच करतो. जे देतो, ते देवतेसहच देतो. जे घेतो, ते देवतेसहच घेतो. म्हणून मंत्राशिवाय अर्पण घेऊ नये; मंत्राशिवाय योग्य कृती होत नाही.
तस्मान्मंत्रैः सदा देयं पौराणैर्वैदिकैरपि ४०.
म्हणून पुराणातील आणि वेदातील मंत्रांनी नेहमी अर्पण करावे.
दर्भांस्तिलानक्षतांश्च तोयं चैतैः सुसंयुतम् ४०.
दार्भा, अखंड तीळ आणि पाणी हे योग्य रीतीने एकत्र करावे.
पुरा किल प्रदत्तानि भूमेर्दानानि भूरिशः ४०.
पूर्वी पृथ्वीवर अनेक दान दिली गेली होती.
ततो देवाश्च पितरः प्रत्यूचुः पद्मसंभवम्॥ ४०.
मग देव आणि पितरांनी कमळातून जन्मलेल्या ब्रह्माला सांगितले.
स्वामिन्नः पश्यतामेव सर्वं दैत्यैः प्रगृह्यते ४०.
स्वामी, आमच्या समोरच सर्व काही दैत्यांनी घेतले आहे.
ततो विमृश्यैव विधी रक्षोपायमचीकरत् ४०.
मग सर्जनहाराने विचार करून संरक्षणाची युक्ती केली.
तोयं दर्भांश्च सर्वत्र एवं गृह्णन्ति नासुराः ४०.
असुर सर्वत्र पाणी आणि दार्भा या रीतीने घेत नाहीत.
निःश्वस्य पितरो देवा यांति दातुः फलं न हि ४०.
पितर आणि देवांनी श्वास घेतल्यानंतरही, दात्याला मिळणारे फळ त्यांना मिळत नाही.
चतुर्युगव्यवस्थानं श्रोतुमिच्छमि तत्त्वतः ४०.
चार युगांची रचना खरीखुरी ऐकायची मला इच्छा आहे.
आद्यं कृतयुगं विद्धिततस्त्रेतायुगं स्मृतम् ४०.
पहिलं युग कृतयुग म्हणून ओळखलं जातं, त्यानंतर त्रेतायुगाची आठवण होते.
सत्त्वं कृतं रजस्त्रेता द्वापरं च रजस्तमः ४०.
कृतयुग हे सत्त्वगुणाचं, त्रेतायुग रजोगुणाचं, आणि द्वापरयुग रज-तमोगुणाचं आहे.
ध्यानं परं कृतयुगे त्रेतायां यज्ञ उच्यते ४०.
कृतयुगात ध्यान श्रेष्ठ मानलं जातं, तर त्रेतायुगात यज्ञाला महत्त्व आहे.
कृते तु मानसी सृष्टिर्वृत्तिः साक्षाद्रसोल्लसा ४०.
कृतयुगात सृष्टी मनाने झाली होती आणि वागणूक अगदी तेजस्वी होती.
अधमोत्तमो न तासां ता निर्विशेषाः प्रजाः शुभाः ४०.
त्यावेळी कुणीही नीच किंवा श्रेष्ठ नव्हते; सर्व प्रजाजण एकसमान आणि शुभ होते.
न चाप्रीतिर्न च द्वंद्वो न द्वेषो नापि च क्लमः ४०.
तेथे ना अप्रसन्नता, ना द्वंद्व, ना द्वेष, ना थकवा होता.
वर्णाश्रमव्यवस्था च तदासीन्न हि संकरः ४०.
त्या काळी वर्णाश्रम व्यवस्था होती आणि कोणताही गोंधळ नव्हता.
चतुर्थे च ततः पादे नष्ट साऽभूद्रसोल्लसा ४०.
पुढे चौथ्या भागात, तो तेजस्वीपणा हरवला.
वस्त्राणि च प्रसूयंते फलान्याभरणानि च ४०.
कपडे, फळं आणि दागिने सहजपणे निर्माण होत होते.
सुमाक्षिकं महावीर्यं पुटके पुटके मधु ४०.
प्रत्येक कपारीत शुद्ध आणि सामर्थ्यवान मध मिळत असे.