अंगुष्ठेन लिखन्भूमिं चक्रे गर्तं महोत्तमम् ४०.
त्याने अंगठ्याने माती कुरतडून एक मोठा आणि उत्तम खड्डा केला.
अत्यरिच्यत तोयं च चक्रे पादेन संलिखन् ४०.
पाणी ओसंडून गेले, आणि त्याने पायाने कडा आखल्या.
तदद्भुतं महद्दृष्ट्वा नैव विप्रो विसिष्मिये ४०.
ते अद्भुत आणि मोठे दृश्य पाहूनही त्या ब्राह्मणाला काहीच आश्चर्य वाटले नाही.
तच्चित्रेण न जह्याच्च श्रुतिमार्गं सनातनम्॥ ४०.
त्या चमत्कारामुळे त्याने वेदाचा शाश्वत मार्ग सोडला नाही.
अतिमूर्खोसि विप्र त्वं प्रज्ञावादांश्च भाषसे कूपोन्यस्य घटोऽन्यस्य रज्जुरन्यस्य भारत॥ ४०.
ब्राह्मण, तू फारच मूर्ख आहेस, पण तरीही ज्ञानाची वचने बोलतोस; कुणाकडे विहीर आहे, कुणाकडे मडके, तर कुणाकडे दोरी आहे, हे भारतवंशीय.
पायंत्यन्ये पिबंत्यन्ये सर्वे ते समभागिनः ४०.
काही पाणी काढतात, काही पितात; पण ते सर्वजण समान भागीदार असतात.
ततो विममृशे श्लोको बहुधा समभागिनाम् ४०.
मग त्याने समान भाग घेणाऱ्यांविषयीचा श्लोक अनेक प्रकारे विचार केला.
बहुपोतद्रव्यक्षेपः सर्वैः सा समभागिता ४०.
जेव्हा अनेकजण भांडी आणि वस्तू एकत्र आणतात, तेव्हा सर्वजण समान भाग घेतात.
यः शुचिश्च शिवं ध्यायन्प्रासादकूपकर्तरि ४०.
जो शुद्ध आहे आणि शिवाचे ध्यान करतो, तो मंदिर किंवा विहीर बांधताना—
इति निश्चित्य प्रोवाच कालभीतिर्नरं च तम् ४०.
असे ठरवून, मृत्यूची भीती असणाऱ्याने त्या माणसाला सांगितले.
दृष्ट्वा प्रत्यक्षतो मादृक्कथं पिबति भो वद ४०.
हे प्रभो, प्रत्यक्ष पाहून, माझ्यासारखा माणूस कसा पाणी पितो ते सांग.
एवं विनिश्चयं दृष्ट्वास्य स्थिरं कुरुनंदन ४०.
त्याचा असा ठाम निर्धार पाहून, कुरुनंदना—
कालभीतिश्च परमं विस्मयं समुपागतः ४०.
आणि मृत्यूची भीती असणारा अत्यंत आश्चर्यचकित झाला.
ततश्चिंतयतस्तस्य बिल्वाधस्तात्सुशोभनम् ४०.
मग तो विचार करत असताना, बिल्वाच्या झाडाखाली काही सुंदर प्रकट झाले.
प्रादुर्भावे ततस्तस्य महालिंगस्य भारत ४०.
मग, भारत, त्या महान लिंगाचे प्रकट होणे झाले.
पारिजातमयीं पुष्पवृष्टिमिंद्रो मुमोच ह ४०.
इंद्राने पारिजातक फुलांची वृष्टी केली.
तस्मिन्महति कौरव्य वर्तमाने महोत्सवे ४०.
कौरव, त्या मोठ्या उत्सवात अत्यंत भव्य असा सोहळा सुरू होता.
पापस्य कालं भवपंककालं कलाकलं कालमार्गस्य कालम् ४०.
पापाचा काळ, संसाराच्या चिखलाचा काळ, कला आणि मृत्यूचा काळ, आणि काळाच्या मार्गाचा काळ तिथे होता.
ईशानवक्त्रं प्रणमामि त्वाहं स्तौति श्रुतिः सर्वविद्येश्वरस्त्वम् ४०.
ईशानाच्या मुखाला मी वंदन करतो; वेद तुला स्तुती करतात, तू सर्व विद्यांचा स्वामी आहेस.
यं स्तौति वेदस्तमहं प्रपद्ये तत्पुरुषसंज्ञं शरणं द्वितीयम् ४०.
ज्याची वेदांनी स्तुती केली आहे, जो 'तत्पुरुष' म्हणून ओळखला जातो, त्या दुसऱ्या रूपाला मी शरण जातो.
अघोरवक्त्रं त्रितयं प्रपद्ये अथर्वजुष्टं तव रूपकाणि ४०.
अथर्ववेदाने प्रिय असलेल्या तुझ्या तीन अघोर मुखांना मी शरण जातो.
चतुर्थवक्त्रं च सदा प्रपद्ये सद्योभिजाताय नमोनमस्ते ४०.
तुझ्या चौथ्या मुखाला मी नेहमी शरण जातो; सद्योजात, तुला माझे वारंवार नमस्कार.
नमोस्तु ते वामदेवाय ज्येष्ठरुद्राय कालाय कलाविकारिणे ४०.
वामदेव, ज्येष्ठ रुद्र, काळ आणि काळाचे रूप बदलणारा, तुला नमस्कार असो.
त्रियंबकं त्वां च यजामहे वयं सुपुण्यगंधैः शिवपुष्टिवर्धनम् ४०.
त्र्यंबक, आम्ही तुला सुवासिक गंधांनी पूजतो; तू मंगल पोषण वाढवणारा आहेस.
षडक्षरं मंत्रवरं तवेश जपंति ये मुनयो वीतरागाः ४०.
हे ईशा, ज्यांनी आसक्ती सोडली आहे असे ऋषी तुझ्या श्रेष्ठ षडाक्षरी मंत्राचा जप करतात.
एवं स्तुतो महादेवो लिंगान्निःसृत्य भारत ४०.
अशा प्रकारे स्तुती झाल्यावर महादेव लिंगातून प्रकट झाला, हे भारत.
यत्त्वयात्र महातीर्थे भृशमाराधितो द्विज ४०.
हे द्विज, या पवित्र तीर्थात तू अत्यंत भक्तीने पूजा केली आहेस.
अहं च नररूपी यो दृष्ट्वा ते धर्मसंस्थितिम् ४०.
आणि मी, मानव रूप धारण करून, तुझ्या धर्मनिष्ठेचे साक्षीदार आहे.
सर्वतीर्थोदकैर्गरतः पूरितो मे सरस्तथा ४०.
माझ्या सरोवरात सर्व तीर्थांच्या पवित्र पाण्यांनी भर घातली आहे.
सप्तमंत्ररहस्यं च यत्कृतं स्तवनं मम ४०.
सप्तम मंत्राचे रहस्य आणि माझ्यासाठी केलेली स्तुती, हे सर्व मी जाणतो.