एतेन श्रुतिशास्त्राणि पुराणं च वृतैव किम् ४०.
यामुळे सर्व शास्त्रे आणि पुराणे समाविष्ट होतात—यापेक्षा अधिक काय?
मुग्धाः सर्वेऽभवन्दक्षा ये हि वेदं गता ह्यनु ४०.
जे विवेक न लावता वेदांचा पाठपुरावा करतात, ते सर्व गोंधळले आणि संयम गमावतात.
तिष्ठंति राजसा मध्ये ह्यधो गच्छंति तामसाः ४०.
राजसिक लोक मध्यम अवस्थेत राहतात; तामसिक लोक खाली जातात.
न चैतदप्य सूयामो यद्भूतेषु शिवो न हि ४०.
यात दोष देण्यास काहीच कारण नाही, कारण शिव सर्व प्राण्यांमध्ये आहेच.
यथा सुवर्णजातानि भूषणानि बहूनि च ४०.
जसे सुवर्णापासून अनेक दागिने बनतात,
स्वर्णं सर्वेषु चास्त्येव तथैव स सदाशिवः ४०.
त्या सर्व दागिन्यांत सुवर्ण असतेच; तसेच सदाशिव सर्वत्र असतो.
तथेदं शोधितं देहं शुद्धं दिवि व्रजेत्स्फुटम् ४०.
अशा शुद्ध देहाने, तो स्पष्टपणे स्वर्गात जातो.
चेदिदं शोधयेद्देहं नैव ग्राह्यं समंततः ४०.
जो देह शुद्ध करत नाही, तो सर्व बाजूंनी स्वीकारू नये.
शुचिः स्यादल्पदिवसात्पाषाणोऽसौ भवेत्स्फुटम् ४०.
तो लवकरच शुद्ध होतो; तो दगड स्पष्टपणे दिसू लागतो.
साधुवाप्यथवाऽसाधु प्रमाणं नः श्रुतिः परा ४०.
ते चांगले असो वा वाईट, आमच्यासाठी वेद हाच सर्वश्रेष्ठ आधार आहे.
अंगुष्ठेन लिखन्भूमिं चक्रे गर्तं महोत्तमम् ४०.
त्याने अंगठ्याने माती कुरतडून एक मोठा आणि उत्तम खड्डा केला.
अत्यरिच्यत तोयं च चक्रे पादेन संलिखन् ४०.
पाणी ओसंडून गेले, आणि त्याने पायाने कडा आखल्या.
तदद्भुतं महद्दृष्ट्वा नैव विप्रो विसिष्मिये ४०.
ते अद्भुत आणि मोठे दृश्य पाहूनही त्या ब्राह्मणाला काहीच आश्चर्य वाटले नाही.
तच्चित्रेण न जह्याच्च श्रुतिमार्गं सनातनम्॥ ४०.
त्या चमत्कारामुळे त्याने वेदाचा शाश्वत मार्ग सोडला नाही.
अतिमूर्खोसि विप्र त्वं प्रज्ञावादांश्च भाषसे कूपोन्यस्य घटोऽन्यस्य रज्जुरन्यस्य भारत॥ ४०.
ब्राह्मण, तू फारच मूर्ख आहेस, पण तरीही ज्ञानाची वचने बोलतोस; कुणाकडे विहीर आहे, कुणाकडे मडके, तर कुणाकडे दोरी आहे, हे भारतवंशीय.
पायंत्यन्ये पिबंत्यन्ये सर्वे ते समभागिनः ४०.
काही पाणी काढतात, काही पितात; पण ते सर्वजण समान भागीदार असतात.
ततो विममृशे श्लोको बहुधा समभागिनाम् ४०.
मग त्याने समान भाग घेणाऱ्यांविषयीचा श्लोक अनेक प्रकारे विचार केला.
बहुपोतद्रव्यक्षेपः सर्वैः सा समभागिता ४०.
जेव्हा अनेकजण भांडी आणि वस्तू एकत्र आणतात, तेव्हा सर्वजण समान भाग घेतात.
यः शुचिश्च शिवं ध्यायन्प्रासादकूपकर्तरि ४०.
जो शुद्ध आहे आणि शिवाचे ध्यान करतो, तो मंदिर किंवा विहीर बांधताना—
इति निश्चित्य प्रोवाच कालभीतिर्नरं च तम् ४०.
असे ठरवून, मृत्यूची भीती असणाऱ्याने त्या माणसाला सांगितले.
दृष्ट्वा प्रत्यक्षतो मादृक्कथं पिबति भो वद ४०.
हे प्रभो, प्रत्यक्ष पाहून, माझ्यासारखा माणूस कसा पाणी पितो ते सांग.
एवं विनिश्चयं दृष्ट्वास्य स्थिरं कुरुनंदन ४०.
त्याचा असा ठाम निर्धार पाहून, कुरुनंदना—
कालभीतिश्च परमं विस्मयं समुपागतः ४०.
आणि मृत्यूची भीती असणारा अत्यंत आश्चर्यचकित झाला.
ततश्चिंतयतस्तस्य बिल्वाधस्तात्सुशोभनम् ४०.
मग तो विचार करत असताना, बिल्वाच्या झाडाखाली काही सुंदर प्रकट झाले.
प्रादुर्भावे ततस्तस्य महालिंगस्य भारत ४०.
मग, भारत, त्या महान लिंगाचे प्रकट होणे झाले.
पारिजातमयीं पुष्पवृष्टिमिंद्रो मुमोच ह ४०.
इंद्राने पारिजातक फुलांची वृष्टी केली.
तस्मिन्महति कौरव्य वर्तमाने महोत्सवे ४०.
कौरव, त्या मोठ्या उत्सवात अत्यंत भव्य असा सोहळा सुरू होता.
पापस्य कालं भवपंककालं कलाकलं कालमार्गस्य कालम् ४०.
पापाचा काळ, संसाराच्या चिखलाचा काळ, कला आणि मृत्यूचा काळ, आणि काळाच्या मार्गाचा काळ तिथे होता.
ईशानवक्त्रं प्रणमामि त्वाहं स्तौति श्रुतिः सर्वविद्येश्वरस्त्वम् ४०.
ईशानाच्या मुखाला मी वंदन करतो; वेद तुला स्तुती करतात, तू सर्व विद्यांचा स्वामी आहेस.
यं स्तौति वेदस्तमहं प्रपद्ये तत्पुरुषसंज्ञं शरणं द्वितीयम् ४०.
ज्याची वेदांनी स्तुती केली आहे, जो 'तत्पुरुष' म्हणून ओळखला जातो, त्या दुसऱ्या रूपाला मी शरण जातो.