गृहीत्वा नियमं तोयबिंदुं वर्षशतेऽग्निवत् ४०.
नियम पाळून, त्याने पाण्याचा एक थेंब घेतला आणि शंभर वर्षे जणू अग्नीप्रमाणे त्यात राहिला.
कश्चित्तोयभृतं कुम्भं गृहीत्वा नर आव्रजत् ४०.
तेव्हा एक माणूस पाण्याने भरलेला कलश घेऊन आला.
अद्य ते नियमः पूर्णस्तोयमेतन्महामते ४०.
आज तुझा नियम पूर्ण झाला आहे, हे बुद्धिमान, आणि हे पाणीही भरले आहे.
को भवान्वर्णतो ब्रूहि किमाचारश्च तत्त्वतः ४०.
तू कोण आहेस? आपली जात आणि वर्तन खरं खरं सांग.
न जाने पितरौ स्वीयौ नष्टौ वा सर्वथा न हि ४०.
माझे आईवडील कोण आहेत हे मला माहीत नाही; ते पूर्णपणे हरवले आहेत.
आचारैश्चापि धर्मैश्च न कार्यं मम किंचन ४०.
माझ्यासाठी कोणतेही आचार किंवा कर्तव्य उपयोगाचे नाहीत.
यद्येवं नोदकं तुभ्यं ग्रहीष्याम्यस्मि कर्हिचित् ४०.
जर असंच असेल, तर मी तुझ्याकडून कधीच पाणी घेणार नाही.
न ज्ञायते कुलं यस्य बीजशुद्धिं विना ततः ४०.
ज्याचं कुळ माहीत नाही, आणि बीज शुद्ध नाही, त्याला मान्यता मिळत नाही.
यश्च रुद्रं न जानाति रुद्रभक्तश्च यो नहि ४०.
जो रुद्राला ओळखत नाही किंवा रुद्रभक्त नाही,
अज्ञात्वा यः शिवं भुंक्ते कथ्यते सोऽत्र ब्रह्महा ४०.
जो शिवाला न ओळखता अन्न खातो, त्याला इथे ब्राह्मणहंता म्हणतात.
गंगोदकुम्भः स्याद्यद्वत्तन्मध्ये मद्यबिंदुना ४०.
गंगाजळीच्या भांड्यात जर दारूचा एक थेंब पडला, तर तेही अशुद्ध होतं.
हीनवर्णश्च यः स्याद्धि शिवभक्तोऽपि नैव सः ४०.
जो नीच जातीतला आहे, तो जरी शिवभक्त असला तरी त्याला मान्यता नाही.
एतेन तव वाक्येन हास्यं संजायते मम ४०.
तुझ्या या बोलण्यावर मला हसू येतं.
सदा सर्वेषु भूतेषु शिवो वसति नित्यशः ४०.
शिव नेहमी सर्व प्राण्यांमध्ये कायम वास करतो.
आत्मनश्च परस्यापि यः करोत्यंतरो हरम् ४०.
जो स्वतःमध्ये आणि दुसऱ्यात फरक करतो, तोच खरा चोर आहे.
अथवा का हि पानीये भवेदशुचिता वद ४०.
किंवा मग, पाण्यात काय अशुद्धता असू शकते ते सांग.
पूर्णश्च पयसा कस्मिन्नेषामशुचिता कुतः॥ ४०.
दुधाने भरले असताना, यापैकी कशात अशुद्धता कशी येईल?
अथ चेन्मम संसर्गादशुचित्वं च मीयते ४०.
पण जर माझ्या स्पर्शाने अशुद्धता मोजली जात असेल,
कुतः पृथिव्यां चरसि खे त्वं नैव चरस्युत ४०.
मग तू पृथ्वीवर का चालतोस? की तू चालतच नाहीस?
सर्वभूतेषु चेदेवं शिव एवेति चोच्यते ४०.
जर असं खरंच आहे की सर्व प्राण्यांमध्ये शिवच आहे असं म्हटलं जातं,
शुद्ध्यर्थं तेन विश्वस्य स्थापिता संस्थितिर्यथा ४०.
विश्वाच्या शुद्धीसाठी अशी व्यवस्था घालण्यात आली.
ससर्जेति पुरा धाता रूपात्मकमिदं जगत् ४०.
पूर्वी सृष्टीकर्त्याने या जगाला रूपांनी युक्त निर्माण केले.
स च नामप्रपञ्चस्तु चतुर्द्धा भिद्यते किल ४०.
हे नावांनी भरलेले जग चार भागांत विभागले गेले आहे.
तत्र ध्वनिर्नादमयो वर्णाश्चाकारपूर्वकाः ४०.
त्यात ध्वनी हा नादमय असतो आणि अक्षरे आकारांपासून सुरू होतात.
तच्चापि वाक्यं त्रिविधं भवेदिति श्रुतेर्मतम् ४०.
शास्त्रानुसार वाणी ही तीन प्रकारची मानली जाते.
कांतासंमतमेवापि वाक्यं हि त्रिविधं विदुः ४०.
प्रियजनांनी मान्य केलेली वाणीही तीन प्रकारचीच समजली जाते.
तथा श्रुतिस्मृती चोभे प्राहतुः प्रभुसंमतम् ४०.
शास्त्र आणि स्मृती दोन्ही प्रभूने मान्य केलेलेच सांगतात.
सुहृद्वत्प्रतिबोध्यैनं प्रवर्तयति तत्त्वतः ४०.
मित्राप्रमाणे समजावून तो खरा मार्ग दाखवतो.
प्रभुवाक्यं स्मृतं यच्च सबाह्याभ्यंतरं शुचि ४०.
प्रभूची वाणी ही बाहेरून आणि आतून दोन्ही बाजूंनी शुद्ध असते.
तदेतत्पालनीयं स्याद्भूमिजानां श्रुतिर्वदेत् ४०.
हे पृथ्वीवर जन्मलेल्या लोकांनी पाळावे, असे श्रुती सांगते.