य एवंविधसंमोहतारकं न शिवं भजेत् ३९.
जो असा मोह दूर करणाऱ्या शिवाची उपासना करत नाही—
काष्ठा निमेषा दश पंच चाहुस्त्रिंशच्च काष्ठा गणयेत्कला हि ३९.
एक काष्ठ म्हणजे दहा निमेष; पाच काष्ठ म्हणजे एक आहु; तीस काष्ठ म्हणजे एक कला.
दिवसे पंच कालाः स्युस्त्रिमुहूर्ताः श्रृणुष्व तान् ३९.
दिवसाचे पाच भाग असतात, प्रत्येक भागात तीन मुहूर्त येतात. ते ऐक.
सायाह्नः पंचमश्चापि मुहूर्ता दश पंच च ३९.
पाचवा भाग म्हणजे संध्याकाळ, आणि एकूण दहा व पाच असे पंधरा मुहूर्त असतात.
मासः पक्षद्वयेनोक्तो द्वौ मासौ चार्कजावृतुः ३९.
दोन पक्ष मिळून एक महिना होतो, आणि दोन महिने मिळून एक ऋतू बनतो.
चतुर्भेदं मासमाहुः पंचभेदं च वत्सरम् ३९.
महिन्याचे चार प्रकार सांगितले आहेत, आणि वर्षाचे पाच भाग आहेत असे मानले जाते.
इद्वत्सरस्तृतीयोऽसौ चतुर्थश्चानुवत्सरः ३९.
तिसऱ्याला 'इद्वत्सर' म्हणतात, आणि चौथ्याला 'अनुवत्सर' असे नाव आहे.
मासेन च मनुष्याणामहोरात्रं च पैतृकम् ३९.
माणसांसाठी एक महिना, तर पितरांसाठी एक दिवस-रात्र असते.
मानुषेण च वर्षेण दैविको दिवसः स्मृतः ३९.
माणसाच्या एका वर्षाने देवांचा एक दिवस मोजला जातो.
वर्षेण चैव देवानां मतः सप्तर्षिवासरः ३९.
देवांच्या एका वर्षाने सप्तर्षींचा एक दिवस मानला जातो.
मनुष्याणां च वर्षाणि लक्षासप्तदशैव तु ३९.
माणसांसाठी एक लाख सत्तर हजार वर्षे ठरवली आहेत.
लक्षद्वादशसाहस्रषण्नवत्यधिकाः पराः ३९.
आणि एक लाख बारा हजार नव्याण्णव वर्षे अधिक आहेत.
चतुर्लक्षं तु द्वात्रिंशत्सहस्राणि कलिः स्मृतः ३९.
कलियुग चार लाख बत्तीस हजार वर्षांचे आहे असे सांगितले आहे.
आयुर्मनोर्युगानां च साधिका ह्येकसप्ततिः ३९.
एका मनूचे आयुष्य एकाहून जास्त एकोणसत्तर युगांचे असते.
युगानां च सहस्रेण स च कल्पः श्रृणुष्व तान् ३९.
हजार युगे मिळून एक कल्प होतो; ती युगे ऐक.
सावित्र आसिकश्चापि गांधारः कुशिकस्तथा ३९.
सावित्र, आसिक, गांधार आणि कुशिक हे आहेत,
वैराजश्च निषादश्च मेघवाहनपंचमौ ३९.
वैराज आणि निषाद, आणि पाचवा मेघवाहन.
श्वेतो लोहितरक्तौ च पीतवासाः शिवः प्रभुः ३९.
श्वेत, लोहित, रक्त, पितवासा आणि प्रभू शिव.
पूर्वार्धमपरार्धं च ब्रह्ममानमिदं स्मृतम् ३९.
पूर्वार्ध व उत्तरार्ध हे ब्रह्माचा कालमान मानले जाते.
क्वाहमल्पमतिः पार्थ क्वापरौ हरित्र्यंबकौ ३९.
पार्था, माझ्या अल्प बुध्दीची काय तुलना, आणि ते हरि व त्र्यंबक यांच्या समोर मी कुठे?
इति ते सूचितं बुद्ध्या श्रृणु तत्प्राकृतं पुनः॥ ३९.
मी तुला हे समजावून सांगितले आहे; आता पुन्हा त्याचा नैसर्गिक वृत्तांत ऐक.
इति वैधात्रव्यवस्थितिः श्रीनारद उवाच कलौ पार्थ भविष्यंति लोकानां मोहनात्मिकाः॥ ३९.
ही सृष्टीची अशीच व्यवस्था आहे. श्रीनारद म्हणाले: पार्था, कलियुगात लोकांमध्ये भ्रम निर्माण करणाऱ्या शक्ती उत्पन्न होतील.
तस्य पुत्रस्तु भरतः शतश्रृंगस्तु तत्सुतः ३९.
त्याचा मुलगा भरत होता, आणि भरताचा मुलगा शतश्रृंग होता.
इंद्रद्वीपः कसेरुश्च ताम्रद्वीपो गभस्तिमान् ३९.
इंद्रद्वीप, कसेरू, ताम्रद्वीप आणि गभस्तिमान—
वदनं चापि कन्यायाः पार्थ बर्करिकाकृति ३९.
पार्था, त्या कन्येचे मुख बर्करिका या रूपात प्रकट झाले.
महीसागरपर्यंतं वृक्षराजिविराजिते ३९.
समुद्राने वेढलेल्या या पृथ्वीवर, राजवट असलेल्या वृक्षांनी शोभलेली,
अजासमजतो मध्यात्काचिदेका च बर्करी ३९.
मेंढ्या आणि शेळ्यांच्या मध्ये, एक बर्करी उत्पन्न झाली.
इतस्ततो भ्रमंति सा जालिमध्ये समंततः ३९.
ती जाळ्यात सर्वत्र इकडे तिकडे भटकत होती.
विलग्ना जालिमध्ये तु ततः पंचत्वमागता ३९.
ती जाळ्यात अडकली आणि मग तिचा अंत झाला.
पपात शनिदर्शे च महीसागरसंगमे ३९.
शनिच्या दर्शनाच्या वेळी, ती पृथ्वी आणि समुद्राच्या संगमावर पडली.