ततो महीतलं सर्वं पातालं प्रविवेश सा ३८.
नंतर ती धार संपूर्ण पृथ्वी आणि पाताळात प्रवेश करते.
देवीनां कोटिकोटीभिः संवृता पिंगलेन च ३८.
ती असंख्य देवी आणि पिंगला यांनी वेढलेली आहे.
निहंति दुष्टसंघातान्महाबलपराक्रमा ३८.
ती अत्यंत बलशाली आणि पराक्रमी असून, दुष्टांच्या समूहांचा नाश करते.
पृथिवीं समभिक्रम्य संस्थितो मेघमंडले ३८.
पृथ्वीवरून प्रवास करून ती मेघांच्या मंडळात स्थिर राहते.
धूमजाश्वोष्मजा मेघाः सामुद्रैयन पूरिताः ३८.
धूर आणि उष्णतेपासून निर्माण झालेले, समुद्राच्या पाण्याने भरलेले मेघ.
द्वितीयश्चावहो नाम निबद्धः सूर्यमंडले ३८.
दुसरा, अवह नावाचा, सूर्याच्या मंडळात स्थिर आहे.
तृतीयश्चोद्वहो नाम चंद्रस्कंधे प्रतिष्ठितः ३८.
तिसरा, उद्वह नावाचा, चंद्राच्या खांद्यावर स्थित आहे.
चतुर्थः संवहो नाम स्थितो नक्षत्रमण्डले ३८.
चौथा, संवह नावाचा, नक्षत्रांच्या मंडळात आहे.
ग्रहेषु पंचमः सोऽपि विवहो नाम मारुतः ३८.
ग्रहांमध्ये पाचवा वारा विवाह नावाचा आहे.
षष्ठः परिवहो नाम स्थितः सप्तर्षिमंडले ३८.
सहावा वारा परिवह नावाचा असून तो सप्तर्षीमंडलात आहे.
सप्तमश्च ध्रुवे बद्धो वायुर्नाम्ना परावहः ३८.
सातवा वारा ध्रुवाला जोडलेला असून त्याचे नाव परावह आहे.
यं समासाद्य वेगेन दिशामंतं प्रपेदिरे ३८.
जो वारा लागल्यावर, वेगाने सर्व दिशांच्या टोकांपर्यंत पोहोचता येते.
एवमेते दितेः पुत्राः सप्तसप्त व्यवस्थिताः ३८.
अशा प्रकारे, दितीचे हे पुत्र सात-सात गटात विभागलेले आहेत.
ध्रुवादूर्ध्वमसूर्यं चाप्यनक्षत्रमतारकम् ३८.
ध्रुवाच्या वरती, सूर्याच्या पलीकडे, जिथे तारे किंवा ग्रह नाहीत असे स्थान आहे.
इत्यूर्ध्वं ते समाख्यांतं पातालान्यथ मे श्रृणु॥ ३८.
अशी ही वरची क्षेत्रे सांगितली, आता माझ्याकडून पाताळांची माहिती ऐक.
सहस्रसप्तत्युच्छ्राये पातालानि परस्परम् ३९.
सत्तर हजार उंचीची पाताळे एकमेकाखाली मांडलेली आहेत.
तलातलं च सुतलं पातालं चापि सप्तमम् ३९.
तलातल, सुतल आणि सातवे पाताळ हे आहेत.
भूमयो यत्र कौरव्य वरप्रासादशोभिताः ३९.
कौरव्य, तिथे सुंदर राजवाड्यांनी सजलेली भूमी आहे.
स्वर्लोकादपि रम्याणि दृष्टानि बहुशो मया ३९.
मी तिथे देवांच्या लोकापेक्षाही रम्य अशी अनेक स्थाने पाहिली आहेत.
दैत्यदानवकन्याभिर्महारूपाभिरन्विते ३९.
ती स्थाने दैत्य आणि दानवांच्या सुंदर कन्यांनी भरलेली आहेत.
यत्र नोष्णं न वा शीतं न वर्षं दुःखमेव च ३९.
तिथे ना उष्णता, ना थंडी, ना पाऊस, ना काही दुःख आहे.
पाताले सप्तमे चास्ति लिंगं श्रीहाटकेश्वरम् ३९.
सातव्या पाताळात श्रीहाटकेश्वर नावाचे लिंग आहे.
हाटकस्य तु लिंगस्य प्रासादो योजनायुतः ३९.
हाटकाच्या त्या लिंगाचा प्रासाद दहा हजार योजनांचा आहे.
तच्चार्यंति तल्लिंगं नानानागेन्द्रसत्तमाः ३९.
तेथे उत्तम नागराज त्या लिंगाची पूजा करतात.
पापिनो येषु पात्यंते ताञ्छृणुष्व महामते ३९.
महामती, या पाताळात जे पापी टाकले जातात त्यांची माहिती ऐक.
रौरवः शूकरो रोधस्तालो विशसनस्तथा ३९.
रौरव, शूकर, रोध, ताल आणि विशसन ही त्यातील काही स्थाने आहेत.
रुधिरांधो वैतरणी कृमिशः कृमिभोजनः ३९.
रक्ताने आंधळ्या झालेल्या वैतरणी नदीत असंख्य किडे असतात आणि तिथे माणूस किड्यांना भक्ष्य होतो.
तथा पूयवहः पापो वह्निज्वालोऽप्यधःशिराः ३९.
पापी माणसाला पूयाच्या प्रवाहात किंवा जळत्या आगीत डोकं खाली करून फेकलं जातं.
श्वभोजनो विसूचिश्चाप्यवीचिश्च तथाऽपरः ३९.
कुठे कुत्र्यांनी खाल्लं जातं, कुठे सुईने छळ केला जातो, तर कुठे अवीचि नावाच्या नरकात टाकलं जातं.
सुरापः सूकरं याति तालं मिथ्याम नुष्यहा ३९.
दारू पिणारा डुक्कर होतो; खोटं बोलणारा किंवा माणूस मारणारा ताल नावाच्या नरकात जातो.