शाकद्वीपं द्विगुणतो जंबूद्वीपात्ततः परम् ३७.
त्यापुढील शाकद्वीप जांबूद्वीपापेक्षा दुप्पट मोठा आहे.
सुरातोयेन दैत्यानां मोहकार्यर्णवेन हि ३७.
दैत्यांना मोहात पाडणाऱ्या देवांच्या पवित्र जलाने भरलेल्या समुद्रामुळे हे घडलं.
कुशद्वीपं द्विगुणतस्ततस्तत्परतः स्मृतम् ३७.
कुशद्वीप हा मागील द्वीपापेक्षा दुप्पट मोठा आहे, असे सांगितले आहे.
ततः परं क्रौञ्चसंज्ञं द्विगुणं हि घृताब्धिना ३७.
त्यापलीकडे क्रौंच नावाचा प्रदेश आहे, तोही पुन्हा दुप्पट मोठा असून तूपाच्या समुद्राने वेढलेला आहे.
इक्षुसारस्वरूपेण समुद्रेण परिवृतम् ३७.
तो प्रदेश ऊसाच्या रसासारख्या समुद्राने वेढलेला आहे.
स्वादुतोयेन रम्येण समुद्रेण समंततः ३७.
तो सर्वत्र गोड पाण्याच्या रम्य समुद्राने वेढलेला आहे.
पंचाशच्च सहस्राणि सप्तद्वीपाः ससागराः ३७.
सप्तद्वीप आणि त्यांचे समुद्र मिळून पन्नास हजार आहेत.
अपां वृद्धिक्षयो दृष्टः पक्षयोः शुक्लकृष्णयोः ३७.
शुक्ल आणि कृष्ण पक्षात पाण्याची वाढ आणि घट दिसून येते.
देवानां क्रीडनस्थानं लोकालोकस्ततः परम् ३७.
त्यापुढे लोकालोक आहे, जे देवांचे खेळण्याचे स्थान आहे.
अस्य बाह्ये तमो घोरं दुष्प्रेक्ष्यं जीववर्जितम् ३७.
त्याच्या बाहेर भयंकर अंधार आहे, जो पाहता येत नाही आणि जिथे कोणतेही जीव नाहीत.
चत्वारिंशत्सहस्राणि योजनानां च फाल्गुन ३७.
फाल्गुन, त्या अंधाराचा विस्तार चाळीस हजार योजनांचा आहे.
कोटियोजनविस्तारः कटाहऋ संव्यवस्थितः ३७.
त्याची रुंदी एक कोटी योजनांची असून, तो एका वाटीसारखा पसरलेला आहे.
पंचाशत्कोटयो ज्ञेया दशदिक्षु समंततः ३७.
सर्व दहा दिशांना पन्नास कोटी योजनांचा विस्तार आहे, असे समजावे.
स लक्षयोजनो ज्ञेयो ह्यधश्चोर्ध्वं प्रमाणतः ३७.
खाली आणि वर अशा दोन्ही बाजूंना त्याची लांबी एक लक्ष योजनांची आहे.
उच्छ्रयश्चतुराशीतिर्द्वात्रिंशन्मूर्ध्नि विस्तृतः ३७.
त्याची उंची चौर्याऐंशी असून, शिखरावर दोनतीस योजनांचा विस्तार आहे.
मध्यशृंगे ब्रह्मवास ऐशान्यां त्र्यंबकस्य च ३७.
मध्य शिखरावर ब्रह्माचे निवासस्थान आहे आणि ईशान्येला त्र्यंबकाचे आहे.
रत्नजं शंकरस्यापि राजतं केशवस्य च ३७.
रत्नमय पर्वत शंकराचा आहे आणि रौप्य पर्वत केशवाचा आहे.
पूर्वेण मंदरो नामदक्षिणे गंधमादनः ३७.
पूर्वेला मंदार नावाचा पर्वत आहे आणि दक्षिणेला गंधमादन आहे.
कदंबो मंदरे ज्ञेयोजंबुर्वै गंधमादने ३७.
मंदार पर्वतावर कदंब वृक्ष आहे आणि गंधमादन पर्वतावर जांभूळ वृक्ष आहे.
एकादशशतायामाश्चत्वारो गिरिकेतवः ३७.
तेथे चार पर्वतशिखरे आहेत, प्रत्येकाची लांबी अकराशे योजनांची आहे.
पूर्वं चैत्ररथं नामदक्षिणे गंधमादनम् ३७.
पूर्वेला चैत्तरथ नावाचं स्थान आहे आणि दक्षिणेला गंधमादन पर्वत आहे.
सरांसि चापि चत्वारि चतुर्दिक्षु निबोध मे ३७.
चारही दिशांना असलेल्या चार सरोवरांबद्दल आता माझं ऐक.
प्रत्यक्छीतो दकंनाम उत्तरे च महाह्रदः ३७.
पश्चिमेला डक नावाचं सरोवर आहे आणि उत्तरेला एक मोठं सरोवर आहे.
योजनानां सहस्राणि सहस्रं पिंडतः स्मृतम् ३७.
त्याचं क्षेत्रफळ हजारावर हजार योजने एवढं आहे असं सांगितलं जातं.
मेरोर्दक्षिणतश्चैव त्रयो मर्यादपर्वताः ३७.
मेरूच्या दक्षिणेला तीन सीमा दर्शवणारे पर्वत आहेत.
लक्षयोजनदीर्घाश्च विस्तीर्णा द्विसहस्रकम् ३७.
हे पर्वत एक लक्ष योजने लांब आणि दोन हजार योजने रुंद आहेत.
माल्यवान्पूर्वतो मेरोर्गंधाख्यः पश्चिमे तथा ३७.
मेरूच्या पूर्वेला माल्यवान पर्वत आहे आणि पश्चिमेला गंध नावाचा पर्वत आहे.
गंधमादनसंस्थाया महागजप्रमाणतः ३७.
गंधमादन पर्वतावर हे पर्वत मोठ्या हत्तीच्या आकाराचे आहेत.
आसीत्स्वायंभुवोनाम मनुराद्यः प्रजापतिः प्रियव्रतोत्तानपादौ तस्याऽऽस्तां तनयावुभौ॥ ३७.
स्वायंभुव नावाचा पहिला मनू, जो प्रजापती होता, त्याचे प्रियव्रत आणि उत्तानपाद हे दोन पुत्र होते.
ध्रुवश्चोत्तानपादस्य पुत्रः परमधार्मिकः ३७.
उत्तानपादाचा पुत्र ध्रुव हा अत्यंत धर्मशील होता.