भूतेभ्यो निर्भयश्चापि सर्वदुःखविवर्जितः ३६.
तो सर्व भूतांपासून निर्भय राहतो आणि सर्व दुःखांपासून मुक्त होतो.
श्रृणुयात्स्कंदचरितं महाधनपतिर्भवेत् ३६.
जो कोणी स्कंदाची चरित्रे ऐकतो, तो मोठा धनवान होतो.
इदं तत्परमं धन्यं सर्वदोषहरं सदा ३६.
ही कथा अत्यंत पवित्र आहे आणि नेहमी सर्व दोष दूर करते.
वरमेनं ददुर्देवाः स्कंदस्याथ गता दिवम्॥ ३६.
देवांनी हा वर दिला आणि मग स्कंदासोबत स्वर्गात गेले.
बर्बरीतीर्थमाहात्म्यमथो वक्ष्यामि तेऽर्जुन ३७.
अर्जुना, आता मी तुला बार्बरी या पवित्र स्थळाचं महत्त्व सांगतो.
कुमारिकेति विख्याता तस्या नाम्ना प्रकथ्यते ३७.
ते स्थळ कुमारी या नावाने प्रसिद्ध आहे आणि त्याच नावाने ओळखलं जातं.
यया कृता पृथिव्यां च नानाग्रामादिकल्पना ३७.
ती कुमारीच पृथ्वीवर वेगवेगळ्या गावांची आणि वस्त्यांची रचना करणारी आहे.
महदेतन्ममाश्चर्यं श्रोतव्यं परमं मुने ३७.
हे माझं मोठं आणि अद्भुत रहस्य आहे, हे ऐकणं आवश्यक आहे, हे ऋषी.
कथं विश्वमिदं जातं कर्मजातिप्रकल्पितम् ३७.
हे विश्व, जे कर्म आणि जातीने ठरवलं गेलं आहे, ते कसं निर्माण झालं?
अव्यक्तोऽस्मिन्निरालोके प्रधानपुरुषावुभौ ३७.
या अव्यक्त, अंधारलेल्या अवस्थेत प्रधान आणि पुरुष दोघेही होते.
ततः स्वभावकालाभ्यां स्वरूपाभ्यां समीरितम् ३७.
मग त्यांच्या स्वभाव आणि काळामुळे त्यांची खरी रूपं जागृत झाली.
महत्तत्त्वाद्विकुर्वाणादहंतत्त्वं व्यजायत ३७.
महत्तत्त्वाच्या बदलातून अहंकाराचं तत्त्व उत्पन्न झालं.
तामसात्पंच जातानि तन्मात्राणि वुदुर्बुधाः ३७.
तमोगुणातून पाच सूक्ष्म तत्त्वं उत्पन्न झाली, असं ज्ञानी लोक सांगतात.
सात्त्विकाच्चाप्यहंकाराद्विद्वि कर्मेद्रियाणि च ३७.
आणि अहंकाराच्या सत्त्वगुणातून ज्ञानेंद्रियं आणि कर्मेंद्रियं निर्माण झाली.
चतुर्विशतितत्त्वानि जातानीति पुरा विदुः ३७.
असं पूर्वीच्या ज्ञानी लोकांनी सांगितलं की, चोवीस तत्त्वं उत्पन्न झाली.
बुद्बुदाकारतां जग्मुरंडं जातं ततः शुभम् ३७.
ही तत्त्वं फुग्याच्या (बुडबुड्याच्या) आकारात आली; त्यातून शुभ ब्रह्मांड अंड उत्पन्न झालं.
आत्मास्य कथितो ब्रह्मा व्यभजत्स त्रिधा त्विदम् ३७.
त्याचं आत्मा ब्रह्मा आहे असं सांगितलं जातं, आणि त्याने हे अंड तीन भागात विभागलं.
नागा दैत्याश्च पाताले त्रिधैतत्परिकल्पितम् ३७.
नाग आणि दैत्यांना पाताळात ठेवण्यात आलं; अशा प्रकारे हे तीन भागांत विभागलं गेलं.
पातालानि च द्वीपानि स्वर्लोकाः सप्तसप्त च ३७.
पाताळ, द्वीप आणि स्वर्गलोक असे प्रत्येक सात आहेत.
लक्षयोजनविस्तारं जंबूद्वीपं प्रकीर्त्यते ३७.
जांबूद्वीपाचं क्षेत्रफळ एक लाख योजन आहे असं सांगितलं जातं.
शाकद्वीपं द्विगुणतो जंबूद्वीपात्ततः परम् ३७.
त्यापुढील शाकद्वीप जांबूद्वीपापेक्षा दुप्पट मोठा आहे.
सुरातोयेन दैत्यानां मोहकार्यर्णवेन हि ३७.
दैत्यांना मोहात पाडणाऱ्या देवांच्या पवित्र जलाने भरलेल्या समुद्रामुळे हे घडलं.
कुशद्वीपं द्विगुणतस्ततस्तत्परतः स्मृतम् ३७.
कुशद्वीप हा मागील द्वीपापेक्षा दुप्पट मोठा आहे, असे सांगितले आहे.
ततः परं क्रौञ्चसंज्ञं द्विगुणं हि घृताब्धिना ३७.
त्यापलीकडे क्रौंच नावाचा प्रदेश आहे, तोही पुन्हा दुप्पट मोठा असून तूपाच्या समुद्राने वेढलेला आहे.
इक्षुसारस्वरूपेण समुद्रेण परिवृतम् ३७.
तो प्रदेश ऊसाच्या रसासारख्या समुद्राने वेढलेला आहे.
स्वादुतोयेन रम्येण समुद्रेण समंततः ३७.
तो सर्वत्र गोड पाण्याच्या रम्य समुद्राने वेढलेला आहे.
पंचाशच्च सहस्राणि सप्तद्वीपाः ससागराः ३७.
सप्तद्वीप आणि त्यांचे समुद्र मिळून पन्नास हजार आहेत.
अपां वृद्धिक्षयो दृष्टः पक्षयोः शुक्लकृष्णयोः ३७.
शुक्ल आणि कृष्ण पक्षात पाण्याची वाढ आणि घट दिसून येते.
देवानां क्रीडनस्थानं लोकालोकस्ततः परम् ३७.
त्यापुढे लोकालोक आहे, जे देवांचे खेळण्याचे स्थान आहे.
अस्य बाह्ये तमो घोरं दुष्प्रेक्ष्यं जीववर्जितम् ३७.
त्याच्या बाहेर भयंकर अंधार आहे, जो पाहता येत नाही आणि जिथे कोणतेही जीव नाहीत.