धावतश्चापि कल्पांतं रुद्रकल्पस्य तस्य याः ३२.
तो धावत असताना, रुद्रकल्पाच्या अखेरपर्यंत, सगळं जग हलत राहिलं.
ततोंऽतरिक्षे वाचश्च प्रोचुः सिद्धाः स्वयं तदा ३२.
तेव्हा आकाशात सिद्धांनी स्वतः बोलायला सुरुवात केली.
अनादृत्येव तद्वाक्यं ब्रुवन्नान्यत्करोम्यहम् ३२.
त्यांच्या त्या बोलण्याकडे दुर्लक्ष करून तो म्हणाला, 'मी काहीतरी वेगळं करीन.'
उवाच वाचं साधूंश्च यत्नात्पालयतां फलम् ३२.
त्याने बोलून सज्जनांना सांगितलं, 'प्रयत्न करणाऱ्यांना फळ मिळतं.'
अथापश्यन्महासेनो रुद्रं यांतं च तारकम् ३२.
मग महासेनाने रुद्र आणि तारक निघून जाताना पाहिले.
जगच्च क्षुब्धमत्यर्थं स्वां प्रतिज्ञां पुरा कृताम् ३२.
सगळं जग फारच अस्वस्थ झालं, कारण आधी घेतलेली शपथ आठवली.
आकाशवाणीं श्रृण्वंश्च किं स्कन्द त्वं विषीदसी ३२.
आकाशवाणी ऐकू आली, 'स्कंदा, तू का निराश झालास?'
स्थापयेर्लिगमीशस्य मोक्षो हत्याशतैरपि ३२.
ईश्वराचं लिंग स्थापण कर; शंभर हत्या जरी केल्या तरी मुक्ती मिळते.
अथोत्प्लुत्य मयूरात्स प्रहसन्निव केशवम् ३२.
मग तो मयूरावरून उडी मारून हसत केशवाकडे पाहू लागला.
जानामि त्वामहं विष्णो महाबुद्धिपराक्रमम् ३२.
मी तुला ओळखतो, विष्णू, तुझं मोठं बुद्धिमत्त आणि शौर्य आहे.
त्वमेव हंता दैत्यानां देवानां परिपालकः ३२.
राक्षसांचा नाश करणारा आणि देवांचा रक्षण करणारा एकटाच तू आहेस.
क्षणार्धं पश्य मे वीर्यं भास्करो लोहितायते ३२.
अर्ध्या क्षणासाठी माझं सामर्थ्य पाहा; सूर्यही लाल झाला.
विरोषोऽभूत्तमालिंग्य वचनं केशवोऽब्रवीत् ३२.
केशवाने त्याला मिठी मारून म्हणाला.
स्मरात्मानं यदर्थं त्वमुत्पन्नोऽसि महेश्वरात् सुरविप्रकृते जन्म जीवितं च महात्मनाम्॥ ३२.
स्वतःला आठव, महेश्वरापासून तू ज्या कारणासाठी जन्मलास — मोठ्या आत्म्यांचा जन्म आणि जीवन देवांच्या संकटासाठीच असतं.
रुद्रस्य देव्या गंगायाः कृत्तिकानां च तेजसा साधूनां च कृते यस्य धनं वीर्यं च संपदः॥ ३२.
रुद्र, देवी, गंगा आणि कृतिकांच्या तेजातून, तसेच सज्जनांच्या भल्यासाठी, ज्याचं धन, सामर्थ्य आणि समृद्धी आहे.
सफलं तस्य तत्सर्वं नान्यथा रुद्रनंदन॥ ३२.
रुद्रपुत्रा, हे सगळं त्याच्यासाठीच फळदायी ठरतं, दुसऱ्या कोणासाठी नाही.
अद्य धर्मश्च देवाश्च गावः साध्याश्च ब्राह्मणाः ३२.
आज धर्म, देवता, गायी, साध्य आणि ब्राह्मण —
या गतिः शिवत्यागेन त्वत्त्यागेन च केशव ३२.
शिवाचा त्याग केल्यावर आणि तुझा त्याग केल्यावर जी अवस्था मिळते, केशवा —
या गतिः श्रुतित्यागेन साध्वी भार्यातिपीडनात् निष्ठुरस्य गतिर्या च तां गतिं यामि केशव॥ ३२.
शास्त्रांचा त्याग केल्यावर, सती पत्नीला त्रास दिल्यावर आणि निर्दयी माणसाला जी अवस्था मिळते, केशवा, मी त्या अवस्थेला जातो.
इत्युक्ते सुमहान्नादः संप्रजज्ञे दिवौकसाम् ३२.
हे बोलल्यावर स्वर्गातील देवांचा एक मोठा आवाज झाला.
ततस्तार्क्षअयं समारुद्य हरिस्तस्मिन्महारणे ३२.
मग हरि गरुडावर बसून त्या मोठ्या अरण्यात गेला.
लोहितांबरसंवीतो लोहितस्रग्विभूषणः ३२.
तो लाल वस्त्र घातलेला, लाल हार आणि दागिने घातलेला होता.
भुजेन तोलयञ्छक्तिं सर्वभूतानि कम्पयन् ३२.
त्याने आपल्या हाताने शूल फिरवले आणि सर्व जीव थरथर कापू लागले.
तिष्ठतिष्ठ सुदुर्बुद्धे जीवितं ते मयि स्थितम् ३२.
थांब, थांब, वाईट बुद्धी असलेल्या! तुझे प्राण माझ्या हातात आहेत.
यत्ते सुनिष्ठुरत्वं च धर्मे देवेषु गोषु च ३२.
धर्म, देव आणि गायी यांच्याविषयी तुझी ती अतिशय निर्दयता —
एवमुक्ते गुहेनाथ निवृत्तस्यास्य भारत ३२.
गुहाने हे बोलल्यावर, तो मागे सरला, भारत.
तेजसा भासयंती तमध ऊर्ध्वं दिशो दश ३२.
त्याच्या तेजाने तो प्रदेश आणि वरखाली दहा दिशा उजळून निघाल्या.
अहं शक्तिर्गुहाख्याता भूतलेषु सदा स्थिता ३२.
मी ही शक्ती आहे, जिला गुहा म्हणतात, जी नेहमी पृथ्वीवरील सर्व जीवांमध्ये वास करते.
सुरेषु सर्वेषु वसामि चाहं विप्रेषु शास्त्रार्थरतेषु चाहम् ३२.
मी सर्व देवांमध्ये राहतो आणि शास्त्राच्या अर्थात रमणाऱ्या ब्राह्मणांमध्येही मी असतो.
तदस्य पुण्यसंघस्य संप्राप्तोद्यावधिर्गुह ३२.
गुहा, या पुण्यसंचयामुळे स्वर्गाची मर्यादा गाठली गेली आहे.