अलीकमेतद्देवेन्द्र स हि देवस्य पोरतिः २४.
हे खोटे नाही, देवेंद्र, कारण हा देवाचा जुना नियम आहे.
वेदान्तेषु च मां विप्रा गर्हसंयति पुनःपुनः २४.
आणि वेदांतात, ब्राह्मणांनो, मला पुन्हा पुन्हा दोष दिला जातो.
आवृतं ज्ञानमेतेन ज्ञानिनां नित्यवैरिणा २४.
ज्ञानी लोकांचा शत्रू असलेल्या या गोष्टीमुळे हे ज्ञान झाकले जाते.
एवं शीलस्य मे कस्मात्प्रतुष्यति महेश्वरः २४.
मग माझ्यासारख्या स्वभावाच्या माणसावर महेश्वर रागावेलच कसा?
मैवं ब्रूहि महाभाग त्वां विनाकः पुमान्भुवि २४.
महाभाग, असे बोलू नकोस; तुझ्याशिवाय पृथ्वीवर कोणीही पुरुष नाही.
यत्किंचित्साध्यते लोके मूलं तस्य च कामना २४.
जगात जे काही साध्य होते, त्याचे मूळ इच्छा हेच आहे.
सत्यं चापि श्रुतेर्वाक्यं तव रूपं त्रिधागतम् २४.
खरंच, शास्त्रातील वचनात म्हटले आहे की तुझे रूप तिहेरी आहे.
अमुक्तितः कामनया रूपं तत्तामसं तव २४.
आटोक्याविना असलेल्या इच्छेमुळे तुझे रूप अंधारमय होते.
केवलं यावदर्थार्थं तद्रूपं सात्त्विकं तव २४.
फक्त जितके आवश्यक आहे तितकेच तुझे रूप शुद्ध असते.
त्वं साक्षात्परमः पूज्यः कुरु कार्यमिदं हि नः स्वप्राणैरपि त्रायांति परमेतन्महाफलम्॥ २४.
तू प्रत्यक्ष परम आणि पूज्य आहेस; आमच्यासाठी हे कार्य कर, कारण स्वतःचे प्राण पणाला लावून जो रक्षण करतो, त्याला सर्वोच्च फल मिळते.
इति संचिंत्य कार्यं त्वं सर्वथा कुरु तत्स्फुटम्॥ २४.
असं विचार करून, तू ते काम पूर्णपणे आणि स्पष्टपणे सर्व प्रकारे कर.
इत्या कर्ण्य तथेत्युक्त्वा वसंतरतिसंयुतः २४.
हे ऐकून, त्याने 'तसेच होईल' असे सांगितले आणि वसंत व काम यांच्या संगतीने पुढे गेला.
तत्रापश्यत शंभोः स पुण्यमाश्रममंडलम् २४.
तेथे त्याने शंभूंच्या पवित्र आश्रमाचा परिसर पाहिला.
तत्रापश्यत्त्रिनेत्रस्य वीरकंनाम द्वारपम् २४.
तेथे त्याने त्रिनेत्राच्या द्वारपालाचे, वीरक नावाचे दर्शन घेतले.
ददर्श च महेशानं नासाग्रकृतलोचनम् समाकायं सुखासीनं समाधिस्थं महेश्वरम्॥ २४.
त्याने महेश्वराला, ज्याचे डोळे नासिकेच्या टोकावर स्थिर होते, पूर्णपणे बसलेले आणि ध्यानात मग्न असे पाहिले.
निस्तरंगं विनिर्गृह्य स्थितमिंद्रियगोचरान् २४.
तो पूर्णपणे शांत होता, सर्व इंद्रियांच्या विषयांपासून दूर झाला होता.
तं तथाविधमालोक्य सोंतर्भेदाय यत्नवान् २४.
त्याला अशा अवस्थेत पाहून, त्याला आतून व्यत्यय आणण्याचा प्रयत्न केला.
एतस्मिन्नंतरे देवो विकासितविलोचनः २४.
इतक्यात देवाने आपले उमललेले डोळे उघडले.
निवेदिता वीरकेण विवेश च गिरेः सुता २४.
वीरकाने सांगितल्यावर, पर्वतराजाची कन्या आत आली.
ततस्तस्यां मनः स्वीयमनुरक्तमवेक्ष्य च तावदापूर्णधनुषमपश्यत रतिप्रियम्॥ २४.
मग तिचे मन त्याच्याकडे ओढले गेलेले पाहून, तिने आपला प्रियकर पूर्णपणे ताणलेल्या धनुष्याने पाहिला.
तन्नाशकृपया देवो नानास्थानेषु सोऽगमत् २४.
तिच्यावर दया येऊन, देवाने वेगवेगळ्या ठिकाणी भ्रमण केले.
स नदीः पर्वताश्चैव आश्रमान्सरसीस्तथा २४.
तो नद्या, पर्वत, आश्रम आणि सरोवरे यांना गेला.
जगत्त्रयं परिभ्रम्य पुनरागात्स्वमाश्रमम् २४.
तीनही लोकांत फिरून, तो पुन्हा आपल्या आश्रमात परतला.
ततस्तृतीयनेत्रोत्थवह्निना नाकवासिनाम् २४.
मग त्याच्या तिसऱ्या डोळ्यातून निघालेल्या अग्निने स्वर्गवासीयांसाठी—
सस तु तं भस्मसात्कृत्वा हरनेत्रोद्भवोऽनलः २४.
हराच्या डोळ्यातून निघालेल्या त्या अग्निने त्याला राख करून टाकले.
ततो भवो जगद्धेतोर्व्यभजज्जातवेदसम् २४.
मग भवाने, जगाच्या कल्याणासाठी, त्या अग्नीचे विभाजन केले.
भृंगेषु कोकिलास्येषु विहारेषु स्मरानलम् २४.
त्याने कामाचा अग्नी भुंगे, कोकिळेच्या गाण्यात आणि रम्य ठिकाणी ठेवला.
ज्वालयत्यनिशं सोऽग्निर्दुश्चिकित्स्योऽसुखावहः २४.
तो अग्नी सतत जळतो, त्यावर औषध नाही आणि तो दुःख देणारा आहे.
विललाप रतिर्द्दीना मधुना बंधुना सह २४.
रती दुःखी होऊन आपल्या मैत्रिणी मधुच्या सोबत रडू लागली.
रत्याः प्रलापमाकर्ण्य देवदेवो वृषध्वजः २४.
रतीचे दुःख ऐकून वृषध्वज देवाधिदेवांनी ते लक्षपूर्वक ऐकले.