शोककाले शुचो मात्वं हर्षकाले च मा हृषः २१.
दुःखाच्या वेळी दुःखी होऊ नकोस; आनंदाच्या वेळी फार हर्षही करू नकोस.
इंद्रं चेदागतः कालः सदा युक्त मतंद्रितम् २१.
इंद्रा, जर वेळ आलीच असेल, तर नेहमीच स्थिर आणि विचलित न होता राहा.
को हि स्थातुमलं लोके मम क्रुद्धस्य संयुगे २१.
या जगात माझा राग उसळला असता, युद्धात माझ्यासमोर कोण उभं राहू शकतं?
त्वमेव वेत्सि मां दैत्य योहं यादृक्पराक्रमः २१.
हे दैत्य, माझी खरी ताकद कशी आहे, हे फक्त तूच जाणतोस.
येषां त्वं कोटिभागेऽपि परिपूर्णो न तारक २१.
तारक, तुझ्या शक्तीच्या अगदी लहान भागातसुद्धा तू पूर्ण नाहीस.
इच्छन्संजीवयाम्येतदनिच्छन्नाशये क्षणात् २१.
माझी इच्छा झाली तर मी याला पुन्हा जिवंत करतो; नको वाटलं तर क्षणात नष्ट करतो.
अंगुल्यग्रेण दैत्येंद्र पुनर्धर्मं नलोपये २१.
हे दैत्यराजा, फक्त बोटाच्या टोकानेसुद्धा मी धर्म पुन्हा नाहीसा करू शकतो.
लोपयामि ततः कं च धर्मोऽयं शरणं व्रजेत् २१.
ज्याला मी नाहीसा करतो, त्यानंतर हा धर्म कुठेतरी दुसरीकडे आसरा शोधतो.
सोऽयं कालः पचेद्विश्वं वृक्षे फलमिवागतम् २१.
आता तो काळ आला आहे, जो साऱ्या जगाला झाकतो, जसं झाडावर फळ पिकतं.
प्राप्नोति पुरुषो दैत्य पश्य कालस्य चित्रताम् २१.
हे दैत्य, प्रत्येकाला आपापल्या कर्मानुसार मिळतं—काळाची ही विचित्रता पाहा.
स्वकर्मपरिपाकस्य फलदं वै विदुर्बुधाः २१.
ज्ञानी लोक जाणतात की प्रत्येकाच्या कर्माचे फळ योग्य वेळी मिळते.
पुण्येन तत्र सोख्यं स्याद्दृःखं पापेन निश्चितम् मदुक्तं वचनं सर्वं यदि मंतुमिहार्हसि॥ २१.
पुण्याने सुख मिळतं, पापाने निश्चितच दुःख. मी सांगितलेलं सर्व तू विचारात घ्यावंसं.
मामत्र संस्थितं दृष्ट्वा कालनेमिमुखैर्युतम्॥ २१.
कालनिमी आणि इतरांच्या चेहऱ्यांनी वेढलेला मी इथे उभा आहे, हे पाहून—
कस्येह न व्यथेद्बुर्मृत्योरपि जिवांसतः २१.
मृत्यूचं रूप पाहून, इथे जिवंत असणाऱ्यांपैकी कोण घाबरणार नाही?
ब्रवीषि यद्यत्त्वं वाक्यं ततथैव न संशयः २१.
तू जे काही बोलतोस, ते तसंच होईल—यात शंका नाही.
कर्तुमुत्सहते लोके दृष्ट्वा संप्रस्थितं जगत् २१.
संपूर्ण जग पुढे निघालेलं पाहून, या जगात कोण काही करायला धजावेल?
कालाग्नावाहितं घोरे गुह्ये सततगत्वरे २१.
काळाच्या भयंकर अग्नीत टाकलेलं, नेहमीच गुप्त वाटेत लपलेलं—
कालो हरति संप्राप्ते नदीवेग इवोन्मुखान् २१.
काळ आला की, तो उत्सुक असणाऱ्यांना नदीच्या प्रवाहासारखा वाहून नेतो.
कालेन ह्रियमाणानां प्रलापः श्रूयते नृणाम् २१.
काळाने लोकांना घेऊन जात असताना, त्यांचा आक्रोश ऐकू येतो.
स्पृहामोहातिवादेषु लोकः सक्तो न बुध्यते २१.
इच्छा, मोह आणि फाजील बोलण्यात गुंतलेला जग जागं होत नाही.
जानामि त्वामहं विष्णो सर्वभूतवरं प्रभुम् २१.
हे विष्णु, मी तुला सर्व प्राण्यांमध्ये श्रेष्ठ, सर्वांचा प्रभु म्हणून ओळखतो.
केचिद्भजंति त्वां भक्त्या वैरेण हेलया परे २१.
काहीजण तुला भक्तीने पूजतात, तर काहीजण वैराने किंवा दुर्लक्षाने.
पुराणः शाश्वतो धर्मः सर्वप्राणभृतां समः २१.
तूच तो प्राचीन, शाश्वत धर्म आहेस, सर्व जीवांना समान वागणारा आहेस.
पुनर्मर्कस्वरूपेण भ्रांतव्यं भुवनत्रयम् २१.
पुन्हा एकदा, वानराच्या रूपात, तू तिन्ही लोकांत फिरशील.
एवमुक्ते तारकेण देवा हर्षं प्रपेदिरे २१.
तारकाने असे बोलल्यावर, देवांना मोठा आनंद झाला.
दैत्येंद्र भव तत्त्वज्ञो विद्याज्ञानतपोन्वितः २१.
दैत्यांच्या अधिपती, तू सत्य जाणणारा, विद्या, ज्ञान आणि तप याने युक्त असा हो.
कालचारित्रतत्त्वज्ञ शिवभक्त महामते २१.
काळ आणि आचरणाचे तत्त्व जाणणारा, शंकरभक्त, उत्तम बुद्धी असलेला.
यावत्ते तपसो वीर्यं तावद्भुंक्ष्वजगत्त्रयम् २१.
तुझ्या तपशक्तीचा प्रभाव जिथपर्यंत आहे, तिथपर्यंत तिन्ही लोकांवर राज्य कर.
इत्युक्त्वा मर्कयूथेन वृतो नारायणः प्रभुः २१.
असे म्हणून, वानरांच्या समूहाने वेढलेला नारायण प्रभु निघून गेला.
ततो मेरुं समागम्य प्रोवाच वचनं हरिः २१.
मग हरिने मेरू पर्वतावर जाऊन हे शब्द सांगितले.