अविश्वास्ये विश्वसिषि मन्यसे चाऽध्रुवं ध्रुवम् २१.
जे अविश्वसनीय आहे त्यावर विश्वास ठेवतोस, आणि जे क्षणभंगुर आहे तेच कायमचे समजतोस.
नेयं तव न चास्माकं न चान्येषां स्थिरा मता २१.
हे ना तुझे, ना आमचे, ना इतरांचे; हे कुणाच्याही दृष्टीने स्थिर मानले जात नाही.
कंचित्कालमियं स्थित्वा त्वयि तारक चंचला २१.
काही काळासाठी हे स्थान तुझ्याकडे राहते, तारक, पण ते चंचल आहे.
सरत्नौषदिसंपन्नं ससरित्पर्वताकरम् २१.
रत्ने, औषधे, नद्या आणि पर्वतांनी समृद्ध असलेली—
हिरण्यकशिपुर्वीरो हिरण्याक्षश्च दुर्जयः २१.
हिरण्यकशिपू हा पराक्रमी वीर आणि हिरण्याक्ष, जो जिंकता येणे कठीण—
कीर्तिः शूरश्च वीरश्च वातापिरिल्वलस्तथा २१.
कीर्ती, शौर्य, वीरता, तसेच वातापी आणि इल्वल—
विश्वजित्प्रमुखाश्चान्ये दानवेंद्रा महाबलाः २१.
विश्वजित यांच्या पुढाकाराने, इतरही बलाढ्य दानवांचे प्रमुख—
सर्वैर्वर्षायुतं तप्तं न त्वमेको महातपाः २१.
सर्वांनी दहा हजार वर्षे तप केले; एकट्या तुझ्यानेच नाही, हे महातपस्वी.
सर्वे यथार्हदातारः सर्वे दाक्षायणीसुताः २१.
सर्वजण योग्य त्या प्रमाणात दानशूर होते; सर्वजण दक्षायणीचे पुत्र होते.
मुंचेच्छां कामभोगेषु मुंचेमं श्रीभवं मदम् २१.
आपण कामभोगांची इच्छा सोडूया; श्रीमंतीचा गर्वही टाकूया.
शोककाले शुचो मात्वं हर्षकाले च मा हृषः २१.
दुःखाच्या वेळी दुःखी होऊ नकोस; आनंदाच्या वेळी फार हर्षही करू नकोस.
इंद्रं चेदागतः कालः सदा युक्त मतंद्रितम् २१.
इंद्रा, जर वेळ आलीच असेल, तर नेहमीच स्थिर आणि विचलित न होता राहा.
को हि स्थातुमलं लोके मम क्रुद्धस्य संयुगे २१.
या जगात माझा राग उसळला असता, युद्धात माझ्यासमोर कोण उभं राहू शकतं?
त्वमेव वेत्सि मां दैत्य योहं यादृक्पराक्रमः २१.
हे दैत्य, माझी खरी ताकद कशी आहे, हे फक्त तूच जाणतोस.
येषां त्वं कोटिभागेऽपि परिपूर्णो न तारक २१.
तारक, तुझ्या शक्तीच्या अगदी लहान भागातसुद्धा तू पूर्ण नाहीस.
इच्छन्संजीवयाम्येतदनिच्छन्नाशये क्षणात् २१.
माझी इच्छा झाली तर मी याला पुन्हा जिवंत करतो; नको वाटलं तर क्षणात नष्ट करतो.
अंगुल्यग्रेण दैत्येंद्र पुनर्धर्मं नलोपये २१.
हे दैत्यराजा, फक्त बोटाच्या टोकानेसुद्धा मी धर्म पुन्हा नाहीसा करू शकतो.
लोपयामि ततः कं च धर्मोऽयं शरणं व्रजेत् २१.
ज्याला मी नाहीसा करतो, त्यानंतर हा धर्म कुठेतरी दुसरीकडे आसरा शोधतो.
सोऽयं कालः पचेद्विश्वं वृक्षे फलमिवागतम् २१.
आता तो काळ आला आहे, जो साऱ्या जगाला झाकतो, जसं झाडावर फळ पिकतं.
प्राप्नोति पुरुषो दैत्य पश्य कालस्य चित्रताम् २१.
हे दैत्य, प्रत्येकाला आपापल्या कर्मानुसार मिळतं—काळाची ही विचित्रता पाहा.
स्वकर्मपरिपाकस्य फलदं वै विदुर्बुधाः २१.
ज्ञानी लोक जाणतात की प्रत्येकाच्या कर्माचे फळ योग्य वेळी मिळते.
पुण्येन तत्र सोख्यं स्याद्दृःखं पापेन निश्चितम् मदुक्तं वचनं सर्वं यदि मंतुमिहार्हसि॥ २१.
पुण्याने सुख मिळतं, पापाने निश्चितच दुःख. मी सांगितलेलं सर्व तू विचारात घ्यावंसं.
मामत्र संस्थितं दृष्ट्वा कालनेमिमुखैर्युतम्॥ २१.
कालनिमी आणि इतरांच्या चेहऱ्यांनी वेढलेला मी इथे उभा आहे, हे पाहून—
कस्येह न व्यथेद्बुर्मृत्योरपि जिवांसतः २१.
मृत्यूचं रूप पाहून, इथे जिवंत असणाऱ्यांपैकी कोण घाबरणार नाही?
ब्रवीषि यद्यत्त्वं वाक्यं ततथैव न संशयः २१.
तू जे काही बोलतोस, ते तसंच होईल—यात शंका नाही.
कर्तुमुत्सहते लोके दृष्ट्वा संप्रस्थितं जगत् २१.
संपूर्ण जग पुढे निघालेलं पाहून, या जगात कोण काही करायला धजावेल?
कालाग्नावाहितं घोरे गुह्ये सततगत्वरे २१.
काळाच्या भयंकर अग्नीत टाकलेलं, नेहमीच गुप्त वाटेत लपलेलं—
कालो हरति संप्राप्ते नदीवेग इवोन्मुखान् २१.
काळ आला की, तो उत्सुक असणाऱ्यांना नदीच्या प्रवाहासारखा वाहून नेतो.
कालेन ह्रियमाणानां प्रलापः श्रूयते नृणाम् २१.
काळाने लोकांना घेऊन जात असताना, त्यांचा आक्रोश ऐकू येतो.
स्पृहामोहातिवादेषु लोकः सक्तो न बुध्यते २१.
इच्छा, मोह आणि फाजील बोलण्यात गुंतलेला जग जागं होत नाही.