यस्मिन्गिरीशे संदृष्टे मेनातुहिनभूभृतोः
हा पर्वतराज दिसला की मेना आणि हिमवानही दिसतात.
तरुपल्लवलक्षेण लक्ष्यमाणजटाधरः
त्याच्या जटांमध्ये झाडे आणि वेलींनी ओळखता येतो.
ज्योतिष्मत्तोयशृंगस्य द्विपार्श्वस्थेन्दुभास्करः
त्या तेजस्वी शिखराच्या दोन्ही बाजूंना चंद्र आणि सूर्य आहेत.
वर्षासु शिखराधस्तादभिनीलबलाहकः
पावसाळ्यात शिखराखाली गडद निळे ढग जमलेले असतात.
सहस्रपादः साहस्रशीर्षो यः पर्वतेश्वरः
हा पर्वतांचा स्वामी हजार पाय आणि हजार डोकी असलेला आहे.
शिरोलीनामरसरित्स्रोताः प्रागिति नाद्भुतम्
त्याच्या शिरावर नद्या लुप्त होतात, हे काही आश्चर्य नाही.
आसादितापकटकः शारदैर्यः पयोधरैः
शरद ऋतूतील ढग त्याच्या भोवती कडेसारखे फिरतात.
यत्र शृङ्गाग्रसंलग्रसंलग्ननीललोहितः 1.3.2.4.
जिथे त्याच्या शिखरांच्या टोकांना निळ्या आणि लाल छटा चिकटलेल्या असतात.
सुदुर्गमत्वादुग्रत्वमपि धत्ते न नामतः
खूप कठीण चढाईमुळे त्यात उग्रपणा आहे, पण नावाने नाही.
तक्षकानंतसर्पाद्यैः स्पर्धन्ते भुजगेश्वरैः
तक्षक, अनंत आणि इतर नागराज एकमेकांशी स्पर्धा करतात.
सुस्पष्टं विशिनष्टीव स्वकीयामष्टमूर्तिताम्
तो आपली आठ रूपे अगदी स्पष्टपणे दाखवतो.
शिवस्य शृङ्गतो मध्ये सुषुम्ना कमलापगा
शिवाच्या शिखराच्या मध्ये सुश्म्ना ही कमळाची नदी वाहते.
कोलहंसाकृती नालं ब्रह्मविष्णू बभूवतुः
ब्रह्मदेवाने हंसाचा आणि विष्णूंनी वराहाचा रूप घेतलं.
अरुणाचलनाथाख्यं प्रपन्नः प्रमदैः समम्
तो आपल्या प्रियांसह अरुणाचल नावाच्या परमेश्वराकडे गेला.
तप्त्वा तपांसि तीव्राणि साक्षाच्चक्रे सदाशिवम्
त्याने कठोर तपश्चर्या केली आणि साक्षात सदाशिवाचे दर्शन घेतले.
अलब्ध वामदेहार्द्धं मन्मथारेः प्रसेदुषः
मन्मथाचा शत्रू असलेल्या कृपाळू शिवाच्या डाव्या अर्धांगाचा लाभ त्याला झाला नाही.
लिंगं भोगप्रदं पुंसां कैवल्याय प्रकल्पते
लिंग हे माणसांना सुख देणारं असून, ते मुक्तीसाठी स्थापन केलं जातं.
साक्षाद्भूय सतां दत्ते मन्त्रसिद्धिमविघ्नतः 1.3.2.4.
हे थेट सत्पुरुषांना मंत्रसिद्धी कोणत्याही अडथळ्याशिवाय मिळवून देतं.
सकृन्निमज्जनान्नॄणां पंचपातकनाशनम्
फक्त एकदाच स्नान केल्याने मनुष्याच्या पाच मोठ्या पापांचा नाश होतो.
सकृत्प्रणाममात्रेण सर्वपापप्रणाशनम्
फक्त एकदाच नमस्कार केल्याने सर्व पापं नाहीशी होतात.
पुनस्तद्भक्तिमाहात्म्याच्छिवसायुज्यमाप्तवान्
त्या भक्तीच्या मोठेपणामुळे त्याने पुन्हा शिवसायुज्य प्राप्त केलं.
विद्याधरेश्वरौ मुक्तौ दुर्वासःशापबन्धनात्
विद्याधरांचे दोन स्वामी दुर्वासांच्या शापाच्या बंधनातून मुक्त झाले.
नास्ति माहेश्वराद्धर्मो नास्ति देवो महेश्वरात्
महेश्वरापेक्षा मोठा धर्म नाही आणि महेश्वरापेक्षा मोठा देवही नाही.
नास्ति शैवाग्रणीर्विष्णोर्नास्ति रक्षा विभूतितः
विष्णूमध्ये श्रेष्ठ शैव नेते नाहीत आणि त्याच्या विभूतींनी खरी रक्षण मिळत नाही.
नास्ति रुद्राक्षतो भूषा नास्ति शास्त्रं शिवागमात्
रुद्राक्षासारखी मोठी अलंकार नाही आणि शिवागमापेक्षा मोठं शास्त्र नाही.
नास्ति वैराग्यतः सौख्यं नास्ति मुक्तेः परं पदम्
वैराग्यापेक्षा मोठं सुख नाही आणि मुक्तीपेक्षा श्रेष्ठ स्थान नाही.
ते निवासा गिरिव्याप्ताः सोऽयं तु गिरिशः स्वयम्
त्यांची वासस्थाने पर्वतांमध्ये पसरलेली आहेत आणि हा स्वतः गिरिशच आहे.
इति वदति शिलादनंदने मुदितमनाः स मृकण्डुनंदनः ।। 1.3.2.4.
मृकंडुचा पुत्र आनंदाने शिलादाचा आनंदी पुत्राशी असे बोलला.
किं किं नृणां कर्म भवाय जायते कथं नु तत्तन्नरकाय श्रूयते
माणसांच्या कोणत्या कृतींमुळे कल्याण होतं आणि कोणत्या कृतींमुळे नरक मिळतो याचं वर्णन कसं केलं जातं?
रजस्तमोगुणोपेता भवंति सुलभा नराः
राजस आणि तमस गुण असलेले लोक सहजपणे सापडतात.