स च दैत्येश्वरः क्रुद्धः समारूढो महारथम् जगद्धंतुं प्रवृत्तो वा प्रतस्थेऽसौ सुरान्प्रति॥ १६.
तो दैत्यांचा राजा रागाने मोठ्या रथावर बसून, देवांचा नाश करायला पुढे निघाला.
एतस्मिन्नंतरे वायुर्देवदूतः सुरालयम् १६.
इतक्यात वायू हा देवदूत देवांच्या निवासस्थानी गेला.
स गत्वा तु सभां दिव्यां महेंद्रस्य महात्मनः १६.
तो महेंद्र या महात्म्याच्या दिव्य सभेत गेला.
तच्छ्रुत्वा देवराजः स निमीलितविलोचनः १६.
हे ऐकून देवराज डोळे मिटून बसला.
संप्राप्तोऽतिविमर्दोऽयं देवानां दानवैः सह १६.
देव आणि दानव यांच्यात फार तीव्र संघर्ष सुरू झाला आहे.
एतच्छ्रुत्वा च वचनं महेंद्रस्य गिरांपतिः १६.
महेंद्राचं हे बोल ऐकून पर्वतराजाने
सामपूर्वं स्मृता नीतिश्चतुरंगामनीकिनीम् १६.
सर्वात आधी सामोपचार आठवावा आणि चारही प्रकारच्या सैन्याची मांडणी करावी.
साम दानं च भेदश्च चतुर्थो दंड एव च १६.
साम, दान, भेद आणि चौथा म्हणजे दंड — हे चार उपाय आहेत.
तत्र साम प्रयोक्तव्यमार्येषु गुणवत्सु च १६.
सज्जन आणि गुणी लोकांमध्ये सामोपचार वापरावा.
दण्डश्चापि प्रयोक्तव्यो नित्यकालं दुरात्मसु १६.
दुष्टांवर मात्र नेहमीच शिक्षा करावी.
श्रिया तेषां च किं कार्यं समृद्धानां तथापि यत् १६.
जे आधीच समृद्ध आहेत, त्यांना संपत्तीचा काय उपयोग?
एको ह्युपायो दंडोऽत्र भवतां यदि रोचते १६.
इथे, तुम्हाला मान्य असेल तर, एकच उपाय म्हणजे शिक्षा.
लालितः पालितो वापि स्वस्वभावं न मुंचति १६.
कोणालाही लाड केलं किंवा जपलं, तरी तो आपला स्वभाव सोडत नाही.
एवमुक्तः सहस्राक्ष एवमेवेत्युवाच ह १६.
असं ऐकून, सहस्राक्ष म्हणाला, 'तेच खरं आहे.'
बहुमानेन मे वाचं श्रृणुध्वं नाकवासिनः॥ १६.
मोठ्या आदराने तो म्हणाला, 'हे स्वर्गवासी हो, माझं बोलणं ऐका.'
भवंतो यज्ञभोक्तारः सतामिष्टाश्च सात्त्विकाः १६.
तुम्ही यज्ञाचे भोक्ते आहात, सज्जनांना प्रिय आणि सात्त्विक स्वभावाचे आहात.
भवतां च निमित्तेन बाधंते दानवेश्वराः १६.
तुमच्यामुळे दानवांचे अधिपती त्रास देतात.
क्रियतां समरे बुद्धिः सैन्यं संयोज्यतामिति १६.
युद्धासाठी सल्ला घ्या आणि सैन्य एकत्र करा.
इत्युक्ताः समनह्यंत देवानां ये प्रधानतः १६.
असं सांगितल्यावर, देवांमधील प्रमुखांनी तयारी केली.
वाहनानि विमानानि योजयंतु ममामराः १६.
माझ्या अमरांनी वाहनं आणि विमानं तयार करावीत.
नानाश्चर्यगुणोपेता दुर्जया देवदानवैः १६.
जी अनेक अद्भुत गुणांनी युक्त आहेत आणि देव-दानवांना जिंकता येणार नाहीत.
यमो महिषमास्थाय सेनाग्रे समवर्तत १६.
यम आपल्या महिषावर बसून सैन्याच्या पुढे उभा राहिला.
कल्पकालोज्जवालापूरितांबरगोचरः १६.
त्या काळाच्या शेवटी आकाश जणू ज्वाळांनी भरून गेलं होतं.
पवनोंऽकुशपाणिस्तु विस्तारितमहाजवः १६.
वारा हातात अंकुश घेऊन प्रचंड वेगाने वाहू लागला.
भुजगेन्द्रं समारूढो जलेशो भगवान्स्वयम् १६.
पाण्याचे प्रभू स्वतः भुजंगराजावर आरूढ झाले.
नरयुक्ते रथे दिव्ये धनाध्यक्षो व्यचीचरत् १६.
धनाचा अधिपती दिव्य अशा, माणसांनी ओढलेल्या रथावरून फिरू लागला.
राक्षसेशोऽथ निर्ऋती रथे रक्षोमुखैर्हयैः १६.
राक्षसांचा स्वामी निरृति, राक्षसासारख्या तोंड असलेल्या घोड्यांनी ओढलेल्या रथावर बसला.
चंद्रादित्यावश्विनौ च वसवः साध्यदेवताः १६.
चंद्र, सूर्य, अश्विनी कुमार, वसु आणि साध्य देवता,
हेमपीठत्तरासंगाश्चित्रवर्मायुधध्वजाः १६.
त्यांच्या अंगावर सोन्याचे उत्तरीय, सुंदर कवच, शस्त्रे आणि ध्वज होते.
तथा रक्तोत्तरासंगा निर्मलायोविभूषणाः १६.
तसेच, काहींनी लाल उत्तरीय, स्वच्छ शस्त्रे आणि दागिने घातले होते.