क्षमया च महाभागा क्रोधमण्वपि नाकरोत् १४.
ती पुण्यवती मोठ्या संयमाने राहिली आणि तिने राग सुद्धा केला नाही.
अग्निरूपेण तस्याश्च स ददाह महाश्रमम् एवं सिहवृकाद्याभिर्भीषिकाभिः पुनःपुनः॥ १४.
आगाचं रूप घेऊन त्याने तिच्या मोठ्या प्रयत्नांना जाळून टाकलं; तसेच, सिंह, लांडगा अशा भीतीदायक रूपांनी वारंवार तिला घाबरवलं.
विरराम यदा नैव वज्रांगमहिषी तदा १४.
वज्रांगाची पत्नी थांबतच नव्हती, तेव्हा—
तां शापाभिमुखीं दृष्ट्वा शैलः पुरुषाविग्रहः १४.
तिला शाप देण्यास तयार पाहून, डोंगराने मनुष्याचं रूप घेतलं—
नाहं महाव्रते दुष्टः सेव्योऽहं सर्वदेहिनाम् १४.
माझ्यात दोष नाही, हे महाव्रते; मी सर्व सजीवांचा सेवनीय आहे.
एतस्मिन्नंतरे जातः कालो वर्षसहस्रिकः १४.
दरम्यान, तिथे हजार वर्षांचा काळ उलटून गेला.
तुष्टः प्रोवाच वज्रांगं तमागम्य जलाशये॥ १४.
समाधानी होऊन तो जलाशयाच्या काठी वज्रांगाजवळ गेला आणि त्याच्याशी बोलला.
ददामि सर्वकामांस्ते उत्तिष्ठ दितिनन्दन उवाच प्रांजलिर्वाक्यं सर्वलोकपितामहम्॥ १४.
मी तुला सर्व इच्छा पूर्ण करतो; उठ, दितीपुत्रा. त्याने हात जोडून सर्व लोकांचे पितामह ब्रह्मा यांना नम्रपणे सांगितले.
आसुरो मेऽस्तु मा भावः शक्रराज्ये च मा रतिः १४.
माझ्यात असुरी स्वभाव राहू नये आणि इंद्रराज्यात मला काहीही आकर्षण वाटू नये.
एवमस्त्विति तं ब्रह्मा प्राह विस्मितमानसः १४.
तसेच होवो, असे ब्रह्मदेवाने आश्चर्यचकित मनाने त्याला सांगितले.
ऋषयो मनुजा देवाः शिवब्रह्ममुखा अपि १४.
ऋषी, माणसे, देव, शिव आणि ब्रह्मा सुद्धा—
इति चिंत्य विरिंचोऽपि तत्रैवांतरधीयत १४.
असे विचार करताच विष्णू सुद्धा तिथून अदृश्य झाला.
आहारमिच्छन्स्वां भार्यां न ददर्शाश्रमे स्वके १४.
भोजनाची इच्छा असताना त्याला आपल्या आश्रमात पत्नी दिसली नाही.
विलोकयन्स्वकां भार्यां विधित्सुः कर्म नैत्यकम् १४.
आपल्या पत्नीचा शोध घेत, नित्यकर्म करण्याची इच्छा मनात ठेवून—
रुदन्तीं स्वां प्रियां दीनां तरुप्रच्छादिताननाम् १४.
त्याने आपली प्रिया, दुःखी, झाडांच्या फांद्यांनी चेहरा झाकलेली, रडताना पाहिली.
केन तेऽपकृतं भीरु वर्तंत्यास्तपसि स्वके कं वा कामं प्रयच्छामि शीघ्रं प्रब्रूहि भामिनि॥ १४.
भयभीते, तुझ्या तपस्येत कोणाने तुला त्रास दिला? किंवा तुला कोणती इच्छा पूर्ण करून द्यावी? सुंदरिये, लवकर सांग.
गृहेश्वरीं सद्गुणभूषितां शुभां पंग्वंधयोगेन पतिं समेताम् १४.
घराची मालकीण, उत्तम गुणांनी सजलेली, मंगलमय, पतीशी विवाहबंधनाने एकरूप झालेली—
नाशितास्म्यपविद्धास्मि त्रासिता पीडितास्मि च १५.
मी नष्ट झाले आहे, टाकून दिली गेले आहे, घाबरवली गेले आहे आणि त्रास दिला आहे.
दुःखपारमपश्यंती प्राणांस्त्यक्तुं व्यवस्थिता १५.
दुःखाला काहीच अंत नाही असे वाटून मी प्राण सोडायचे ठरवले आहे.
एवमुक्तस्तु दैत्येंद्रो दुःखितोऽचिंतयद्धृदि १५.
असे ऐकून दैत्यांचा राजा दुःखी झाला आणि मनात विचार करू लागला.
तथापि मन्ये शास्त्रैभ्यस्त्वनुकंप्या प्रियेति यत् १५.
तरीही, शास्त्रानुसार ती प्रिय असल्याने तिला दया करावी असे मला वाटते.
व्यसनार्णवमत्येति जलयानैरिवार्णवम् १५.
माणूस जसा होड्यांनी समुद्र पार करतो, तसा संकटांचा समुद्रही पार करू शकतो.
गेहिनो हेलया जिग्युर्दस्यून्दूर्ग पतिर्यथा १५.
घरातील लोक जर निष्काळजी राहिले, तर चोर त्यांना जिंकतात, जसे किल्ल्याचा स्वामी जिंकला जातो.
अथायुषा वा कार्त्स्न्येन धर्मे दित्सुर्यथैव च १५.
किंवा, जसा माणूस आपले संपूर्ण आयुष्य किंवा धर्म एकदम देतो तसाच.
भर्तव्या एव यस्माच्च तस्माद्भार्येति सा स्मृता १५.
कारण तिला सांभाळावं लागतं, म्हणून तिला 'पत्नी' असं म्हणतात.
संसारकल्मषात्त्रात्री कलत्रमिति सा ततः १५.
ती संसाराच्या दोषांपासून वाचवते, म्हणून तिला 'कलत्र' असं नाव आहे.
त्रीणि ज्योतींषि पुरुष इति वै देवलोऽब्रवीत् १५.
देवल म्हणाले, पुरुषामध्ये तीन प्रकाश आहेत.
तदेनां पीडितां चेद्यः पतिर्भूत्वा न पालये १५.
पती झाल्यावर जर तो तिच्यावर संकट आलं असताना तिची रक्षा करत नाही—
अह मप्येनमिंद्रं वै शक्तो जेतुं यथाऽनृणाम् १५.
—तर मी ऋणमुक्त माणसासारखा, अगदी इंद्रालाही जिंकू शकतो.
इति संचिंत्य वज्रांगः कोपव्याकुललोचनः १५.
असं ठरवून, वज्रांगाच्या डोळ्यांत रागाने आग आली.