त्वया त्वहं याज्ञवल्क्य नित्यं पंडितमानिना १३.
पण याज्ञवल्क्य, तू नेहमी स्वतःला शहाणा समजतोस,
इति श्रुत्वा वचस्तस्य भृशं विस्मितमानसः १३.
त्याचे शब्द ऐकून, त्याच्या मनात फारच आश्चर्य वाटले.
नमोऽधर्माय महते न विद्मो यस्य वै भवम् १३.
महान अधर्माला नमस्कार, ज्याचा उगम आपल्याला खरोखरच माहीत नाही.
विरंचिविष्णुप्रसमुखाः सोमेंद्रप्रमुखास्तथा १३.
ब्रह्मा, विष्णु, आणि इतर, सोम आणि इंद्र यांच्या पुढे,
धर्मज्ञोऽस्मीति यो मोहादात्मानं प्रतिपद्यते १३.
जो मोहाने म्हणतो, 'मी धर्म जाणणारा आहे',
केचिदज्ञानतो नष्टाः केचिज्ज्ञानमदादपि १३.
काही अज्ञानामुळे भरकटतात, आणि काही ज्ञानामुळेही.
वेदस्मृतीतिहासेषु पुराणेषु प्रकल्पितम् १३.
हे वेद, स्मृती, इतिहास आणि पुराणांमध्ये सांगितलं आहे.
स पुरा शोचते व्यक्तं प्राप्य तच्चांतकं गृहम् १३.
तो शेवटी मृत्यूच्या घरात पोहोचल्यावर नक्कीच शोक करतो.
नकुलं सकुलं ब्रूयान्न कंचिन्मर्मणि स्पृशेत् १३.
सर्वांशी, त्यांच्या कुटुंबासह, प्रेमाने बोलावं आणि कुणाच्याही दुखऱ्या जागेला हात लावू नये.
आलस्येनाप्यनाचाराद्वृथाकार्येकमंग तत्॥ १३.
आळस किंवा वाईट वागणूक यामुळेसुद्धा, एक जरी निरुपयोगी कृती केली तरी ती चुकीचीच आहे, प्रिय.
केवलं पाठ मात्रेण यश्च संतुष्यते नरः १३.
जो मनुष्य फक्त वाचनावरच समाधानी असतो,
न च्छंदांसि वृजिनात्तारयंति मायाविनं माययाऽऽवर्तमानम् १३.
मायेत गुंतलेल्या फसवणूक करणाऱ्याला वेदांचे मंत्र पापातून वाचवू शकत नाहीत.
स्वार्गाय बद्धकक्षो यः पाठमात्रेण ब्राह्मणः १३.
जो ब्राह्मण फक्त वाचनावरच स्वर्गप्राप्तीची आशा धरतो,
तद्भवान्सर्वथा मह्यमनयं सोढुमर्हसि १३.
म्हणून, हे सर्व काही माझ्याकडून तुला सहन करावं लागेल.
वृथेदं भाषितं तुभ्यं सर्वलोकेन यत्समम् १३.
हे बोल तुला सर्व लोकांनी योग्य तेवढ्याच प्रमाणात सांगितले आहेत.
वाजिवारणलोहानां काष्ठपाषाणवाससाम् १३.
घोडे, हत्ती, लोखंड, लाकूड, दगड आणि वस्त्रे,
अन्ये चेत्प्राकृता लोका बहुपापानि कुर्वते १३.
जर इतर सामान्य लोक अनेक पापं करतात,
सर्वार्थं निर्मितं शास्त्रं मनोबुद्धी तथैव च १३.
शास्त्र, मन आणि बुद्धी हे सर्व काही सर्वांच्या उपयोगासाठी निर्माण झाले आहेत.
ततो विधातुः को दोषस्त एव खलु दुर्भगाः १३.
मग निर्माणकर्त्याचा काय दोष? खरे तर तेच दुर्दैवी आहेत.
यद्यदाचरति श्रेष्ठस्तत्तदेवेतरो जनः १३.
श्रेष्ठ व्यक्ती जे करतो, तेच इतर लोकही अनुसरतात.
तस्मात्सदा महद्भिश्च आत्मार्थं च परार्थतः १३.
म्हणून, नेहमीच थोर व्यक्तींनी स्वतःच्या आणि इतरांच्या हितासाठी
यस्मात्त्वया पीडितोऽहं घोरेण वचसा मुने १३.
हे मुनी, तुझ्या कठोर शब्दांमुळे मी त्रस्त झालो आहे.
नकुलोऽसीति मामाह भवांस्तस्मात्कुलाधमः १३.
तू मला 'तू मुंगूस आहेस' असं म्हणालास, म्हणूनच तू आपल्या कुळाचा कलंक आहेस.
इति वाचं समाकर्ण्य भाव्यर्थकृतनिश्चयः १३.
ही वचने ऐकून, अर्थ समजून घेतला.
दुराचारस्य पापस्य निघृणस्यातिवादिनः १३.
दुष्ट, पापी, निर्दयी आणि फार अपमान करणाऱ्याचा,
सोऽथ ज्ञानात्समालोक्य भर्तृयज्ञ इति द्विजः १३.
मग त्या द्विजाने ज्ञानाने ओळखले की, 'हा माझ्या स्वामीसाठीचा यज्ञ आहे.'
तत्र पाशुपतो भूत्वा शिवाराधनतत्परः १३.
तेथे तो शिवभक्त झाला आणि शिवपूजेत मन लावू लागला.
यो हि नित्यं महाकालं श्रद्धया पूजयेत्पुमान् १३.
जो पुरुष नेहमी श्रद्धेने महाकाळाची पूजा करतो,
यथायथा श्रद्धयासौ तल्लिंगं परिपश्यति १३.
कोणत्याही प्रकारे, जशी श्रद्धा असेल, तशी त्या लिंगाचे दर्शन जो करतो—
भर्तृयज्ञस्तु तत्रैव लिंगस्याराधनात्क्रमात् १३.
तेथेच, त्या लिंगाची पूजा करत करत, परमेश्वराची यज्ञक्रिया हळूहळू पूर्ण होते.