सरस्तीरे स्थितः कूर्मस्तान्निरीक्ष्य विदूरगान् १०.
कासव सरोवराच्या काठी उभा राहून दूरवरून आलेल्यांना पाहत होता.
कौशिकोऽथ तमाहेदं प्रहस्य वचनं स्वयम् १०.
मग कौशिकाने हसत त्याला स्वतः बोलले:
अग्निर्द्विजानां विप्रश्च वर्णानां रमणः स्त्रियाम् १०.
अग्नि ब्राह्मणांसाठी, ब्राह्मण जातींसाठी, आणि स्त्रिया आनंदासाठी असतात.
विहाय तमिमं धर्ममातिथ्यविमुखः कथम् १०.
हा धर्म सोडून पाहुण्याची सेवा कशी टाळता येईल?
चिरंतनो हि जानामि कर्त्तुमातिथ्यसत्क्रियाम् १०.
मी जुना असून पाहुण्याची योग्य सेवा कशी करावी हे मला माहीत आहे.
सुमहत्कारणं चात्र श्रूयतां तद्वदामि वः १०.
इथे एक फार मोठे कारण आहे; ते मी तुम्हाला सांगतो, ऐका.
अभ्यागतस्य कस्यापि सर्वसत्कारसद्व्रती १०.
जो कुणी पाहुणा घरी येतो, त्याचं योग्य स्वागत करणं आणि चांगली वर्तणूक ठेवणं ज्याला प्रिय आहे, तो खरंच सद्गुणी असतो.
इंद्रद्युम्नो महीपालो बिभोम्यस्मादलंतराम् १०.
इंद्रद्युम्न हा राजा या बाबतीत सगळ्यांपेक्षा खूपच श्रेष्ठ आहे.
यज्ञपावकदग्धा मे पृष्ठिर्नाद्यापि निर्व्रणा १०.
यज्ञाच्या अग्नीत माझं शरीर भाजलं गेलं, अजूनही त्यावरच्या जखमा भरल्या नाहीत.
आसुतीवलमाधाय भुवि धक्ष्यति संप्रति १०.
गर्भ पृथ्वीवर ठेवून, तो आता जाळला जाणार आहे.
पपात पुष्पवृष्टिः खाद्विमुक्ताप्सरसां गणैः १०.
आकाशातून अप्सरांचा समूह फुलांची वृष्टी करू लागला.
विस्मितास्ते च ददृशुर्विमानं पुरतः स्थितम् १०.
ते सगळे आश्चर्यचकित होऊन समोर उभं असलेलं विमान पाहू लागले.
अयातयामाः प्रददुराशिषोऽस्मै सुरद्विजाः १०.
जे देव आणि ऋषी अजून गेले नव्हते, त्यांनी त्याला आशीर्वाद दिले.
ततो विमानमालंब्य देवदूतस्तमुच्चकैः १०.
मग त्या दिव्य दूताने विमान धरून त्याला उंच नेलं.
नवीकृताधुना कीर्तिस्तव भूपाल निर्मला १०.
राजा, आता तुझी कीर्ती पुन्हा उजळली आहे आणि ती एकदम निर्मळ आहे.
गम्यतां ब्रह्मणो लोकमाकल्पं तपसोर्जितम् १०.
तू तपस्येने मिळवलेल्या ब्रह्मलोकात, एक कल्पभर जाऊन राहा.
यावत्कीर्तिर्मनुष्यस्य पृथिव्यां प्रथिता भवेत् १०.
ज्यावेळी माणसाची कीर्ती पृथ्वीवर पसरलेली असते, तोवर ती टिकून राहते.
सुरालयसरोवापीकूपारामादिकल्पना १०.
देवतांच्या निवासस्थानी तलाव, विहिरी, बागा आणि अशा अनेक गोष्टींची निर्मिती.
अमी ममैव सुहृदो मार्कंडबककौशिकाः १०.
मार्कंडेय, बक आणि कौशिक हे माझेच खरे मित्र आहेत.
तच्चेदमी मया साकं ब्रह्मलोकं प्रयांत्युत १०.
हे सगळे माझ्यासोबत नक्कीच ब्रह्मलोकात जाणार आहेत.
परेषामनपेक्ष्यैव कृतप्रतिकृतं हि यः १०.
जो दुसऱ्यांची पर्वा न करता, केवळ आपल्याला जे योग्य वाटतं तेच करतो, त्याचं काहीच मोल नाही.
स्वार्थोद्युक्तधियो ये स्युरन्वर्थास्तेप्यसुंधराः १०.
जे आपल्याच फायद्याचा विचार करतात, त्यांची कृत्यं योग्य असली तरी ते खरे अर्थहीन असतात.
प्राणिनां परमो लाभः केवलं प्राणिसौहृदम् १०.
सर्व प्राण्यांसाठी सर्वात मोठा लाभ म्हणजे एकमेकांशी असलेली खरी मैत्री आणि आपुलकी.
मित्रावसानिनः पापाः प्रायो नरकमंडनाः १०.
मैत्री तोडणारे पापी असतात आणि ते नरकाचीच शोभा वाढवतात.
मम कीर्तिसमुद्धारः स प्रभावो महात्मनाम् तदाहमपि यास्यामि देवदूतान्यथा न हि॥ १०.
माझ्या कीर्तीचा उत्कर्ष आणि महान आत्म्यांची ताकद तेव्हाच प्रकट होईल; मग मीही देवदूतांसारखा निघून जाईन.
एते हरगणाः सर्वेशापभ्रष्टाः क्षितिं गताः॥ १०.
हे सर्व हराचे गण शापामुळे पृथ्वीवर आले आहेत.
शापांते हरपार्श्वे तु यास्यंति पृथिवीपते १०.
शाप संपल्यावर हे सर्व पुन्हा हराच्या जवळ परत जातील, हे पृथ्वीच्या राजानो.
न चैषां रोचते स्वर्गो हित्वा देवं महेश्वरम् इंद्रद्युम्न उवाच १०.
स्वर्ग त्यांना आवडत नाही, कारण त्यासाठी त्यांना महेश्वराला सोडावं लागेल.
तथा तथा यति ष्यामि भविष्यामि यथा गणः १०.
मीही तसंच प्रयत्न करीन, जेणेकरून मी गणांपैकी एक होऊ शकेन.
स्वर्गः सदानुश्रविकस्तस्मादेनं न कामये १०.
स्वर्गाची नेहमीच चर्चा होते, पण म्हणूनच मला त्याची इच्छा नाही.