नास्ति मातृसमं त्राणं नास्ति मातृसमा प्रपा ६.
आईसारखी रक्षा नाही, आणि आईसारखं आश्रयही नाही.
अंगानां वर्धनादंबा वीरसूत्वे च वीरसूः ६.
आईच अंग वाढवते, आणि वीरांना जन्म देणारीही आईच असते.
देवतानां समावापमेकत्वं पितरं विदुः मर्त्यानां देवतानां च पूगो नात्येति मातरम्॥ ६.
देवतांच्या एकतेला 'वडील' म्हणतात; पण माणसांत आणि देवतांत, आईपेक्षा श्रेष्ठ कोणीच नाही.
पतिता गुरवस्त्याज्या माता च न कथंचन ६.
गुरू पथभ्रष्ट झाला तर त्याला सोडता येईल; पण आईला कधीच सोडू नये.
एवं स कौशिकीतीरे बलिं राजानमीक्षतीम् ६.
अशा प्रकारे, कौशिकीच्या काठी त्याने राजा बलि याला यज्ञ करताना पाहिले.
विमृश्य चिरकालं हि चिंतांतं नाभ्यपद्यत ६.
खूप वेळ विचार करूनही, त्याला आपल्या विचारांचा निष्कर्ष मान्य झाला नाही.
गायन्गाखामुपायातः पितुस्तस्याश्रमांतिके ६.
तो गात गात वडिलांच्या आश्रमाजवळ आला.
अतस्ताभ्यः फलं ग्राह्यं न स्याद्दोषेक्षणः सुधीः ६.
म्हणून, शहाण्यांनी त्यांच्याकडून फळ घ्यावे, यात काही दोष नाही.
दुःखितश्चिंतयन्प्राप्तो भृशमश्रूणि वर्तयन् ६.
दुःखी होऊन, विचार करत तो आला आणि भरपूर अश्रू ढाळले.
हत्वा नारीं च साध्वीं च को नु मां तारयिष्यति ६.
मी एका स्त्रीला, तीही सती असताना, मारले; आता मला कोण वाचवणार?
यद्ययं चिरकारी स्यात्स मां त्रायेत पातकात् ६.
जर हा खरोखर सहनशील असेल, तर कदाचित तो मला पापातून सोडवेल.
यदद्य चिरकारी त्वं ततोऽसि चिरकारिकः ६.
आज तू सहनशील आहेस, म्हणून तुला 'सहनशील' म्हणतात.
आत्मानं पातके विष्टं शुभाह्व चिरकारिक ६.
शुभ नाव असलेल्या सहनशील, तू स्वतःच पापात बुडालेला आहेस.
चिरकारिकं ददर्शाथ पुत्रं मातुरुपांतिके ६.
त्याने आईजवळ सहनशील मुलाला पाहिले.
शस्त्रं त्यक्त्वा स्थितो मूर्ध्ना प्रसादायोपचक्रमे ६.
त्याने शस्त्र खाली ठेवले, डोके झुकवून कृपा मागू लागला.
पत्नीं चैव तु जीवंतीं परामभ्यगमन्मुदम् ६.
आणि त्याने जिवंत असलेल्या पत्नीला अत्यंत आनंदाने जवळ केले.
बुद्धिरासीत्सुतं दृष्ट्वा पितुश्चरणयोर्नतम् ६.
पित्याच्या पायांवर वाकलेला मुलगा पाहून मेधातिथीच्या मनाला स्पर्श झाला.
ततः पित्रा चिरं स्मृत्वा चिरं चाघ्राय मूर्धनि ६.
मग पित्याने आपल्या मुलाची खूप दिवस आठवण काढली आणि त्याच्या डोक्यावर प्रेमाने दीर्घकाळ श्वास घेतला.
चिरं मुदान्वितः पुत्रं मेधातिथिरथाब्रवीत् ६.
खूप आनंदाने, मेधातिथीने आपल्या मुलाला हळूवारपणे बोलावले.
चिराय यत्कृतं सौम्य चिरमस्मिन् दुःखितः ६.
माझ्या प्रिय, इतक्या दिवस काय घडले आणि इथे इतक्या दिवस दुःख का झाले, हे मला सांग.
चिरेण मंत्रं संधीयाच्चिरेम च कृतं त्यजेत् ६.
एखाद्या गोष्टीचा सल्ला वेळ घेऊन करावा, आणि जी गोष्ट फार काळ केली, ती सोडून द्यावी.
रोगे दर्पे च माने च द्रोहे पापे च कर्मणि ६.
रोग, गर्व, मान, वैर, पाप आणि कृत्य यामध्ये,
बंधूनां सुहृदां चैव भृत्यानां स्त्रीजनस्य च ६.
नातेवाईक, मित्र, नोकर आणि स्त्रियांच्या बाबतीत,
चिरं धर्मान्निषेवेत कुर्याच्चान्वेषणं चिरम् ६.
धर्माची सेवा दीर्घकाळ करावी आणि सत्याचा शोधही दीर्घकाळ घ्यावा.
चिरं विनीय चात्मानं चिरं यात्यनवज्ञताम् ६.
स्वतःला संयमित ठेवले, तर दीर्घकाळ मान मिळतो.
चिरं पृच्छेच्च श्रृणुयाच्चिरं न परिभूयते ६.
दीर्घकाळ प्रश्न विचारावेत आणि ऐकावे, त्यामुळे कोणीही आपली अवहेलना करत नाही.
भये च साधुपूजायां चिरकारी न शस्यते ६.
भयाच्या वेळी आणि सज्जनांची पूजा करताना उशीर करणाऱ्याचे कौतुक होत नाही.
ततश्चिरमुपास्याथ दिवं यातिश्चिरं मुनिः ६.
मग, दीर्घकाळ उपासना केल्यावर, ऋषी स्वर्गात दीर्घकाळ जातो.
कलौ च भवतां विप्रा मच्छापो निपतिष्यति ६.
कलियुगात, ब्राह्मणांनो, माझा शाप तुमच्यावर पडेल.
पादप्रक्षालनं कृत्वा ततोऽहं धर्मवर्मणः ६.
पाय धुतल्यानंतर, मी धर्मवर्मनसाठी,