पित्रोक्तः कुपितेनाथ जहीमां जननीमिति ६.
पित्याच्या रागाने सांगितल्यावर, 'ही आई सोडून दे,' असं त्याला सांगितलं.
विमृश्य चिरकारित्वाच्चिं तयामास वै चिरम् ६.
ही गोष्ट फार मोठी असल्यामुळे त्याने खूप वेळ विचार केला आणि निर्णय घेण्यात उशीर केला.
कथं धर्मच्छलेनास्मिन्निमज्जेयमसाधुवत् ६.
धर्माच्या नावाखाली मी असं अधर्माचं वागणं कसं करू?
अस्वतंत्रं च पुत्रत्वं किं तु मां नात्र पीडयेत् ६.
मुलाचं स्थान स्वतंत्र नसतं, पण त्यामुळे मला यातना व्हायला नको.
पितरं चाप्यवज्ञाय कः प्रतिष्ठामवाप्नुयात् ६.
वडिलांची अवज्ञा करून कोणाला कधी प्रतिष्ठा मिळते?
क्षमायोग्यावुभावेतौ नातिवर्तेत वै कथम् ६.
क्षमा आणि संयम या दोन्ही योग्य आहेत; त्यांच्यापलीकडे कसं जाऊ शकतो?
शीलचारित्रगोत्रस्य धारणार्थं कुलस्य च ६.
चांगुलपणा, वर्तन, कुळ आणि घराणं टिकवण्यासाठी,
जातकर्मणि यत्प्राह पिता यच्चोपकर्मणि ६.
जन्मावेळी आणि पुढील संस्कारांवेळी वडील जे सांगतात,
शरीरादीनि देयानि पिता त्वेकः प्रयच्चति ६.
शरीर आणि त्यासंबंधित सर्व काही द्यावं लागतं, पण ते वडीलच देतात.
पातकान्यपि चूर्यंते पितुर्वचनकारिणः ६.
वडिलांचं ऐकणाऱ्यांची पापंसुद्धा नाहीशी होतात.
पितरि प्रीतिमापन्ने सर्वाः प्रीणंति देवताः ६.
वडील समाधानी असतील तर सर्व देवता प्रसन्न होतात.
निष्कृतिः सर्वपापानां पिता यदभिनंदति ६.
वडिलांनी दिलेली संमती सर्व पापांवर उपाय आहे.
क्लिश्यन्नपि सुतः स्नेहं पिता स्नेहं न मुंचति ६.
मुलगा कितीही त्रासला तरी प्रेम सोडत नाही; वडील तर कधीच आपलं प्रेम सोडत नाहीत.
पिता नाल्पतरं स्थानं चिंतयिष्यामि मातरम् ६.
आईचं स्थान वडिलांपेक्षा कमी आहे असं मी कधीच मानणार नाही.
अस्य मे जननी हेतुः पावकस्य यथारणिः ६.
जसं अरणीपासून अग्नी उत्पन्न होतो, तशीच माझ्या जन्माला कारण माझी आई आहे.
मातृलाभे सनाथत्वमनाथत्वं विपर्यये ६.
आई असली की माणूस सुरक्षित असतो; आई नसली की तो असहाय्य होतो.
श्रिया हीनोऽपि यो गेहे अंबेति प्रतिपद्यते ६.
घरात आई मिळाली की, दारिद्र्य असलं तरी समाधान मिळतं.
अपि वर्षशतस्यांते स द्विहायनवच्चरेत् ६.
शंभर वर्षं झाली तरी, त्याने दोन वर्षांच्या मुलासारखं वागावं.
रक्षयेच्च सुतं माता नान्यः पोष्यविधानतः ६.
मुलाला खरी काळजी आईच घेते; दुसरा कोणीही फक्त पालनपोषणाच्या कर्तव्यामुळे तशी काळजी घेत नाही.
तदा शुन्यं जगत्तस्य यदा मात्रा वियुज्यते ६.
आईपासून वेगळा झाल्यावर त्याच्यासाठी सारा जग रिकामा वाटतो.
नास्ति मातृसमं त्राणं नास्ति मातृसमा प्रपा ६.
आईसारखी रक्षा नाही, आणि आईसारखं आश्रयही नाही.
अंगानां वर्धनादंबा वीरसूत्वे च वीरसूः ६.
आईच अंग वाढवते, आणि वीरांना जन्म देणारीही आईच असते.
देवतानां समावापमेकत्वं पितरं विदुः मर्त्यानां देवतानां च पूगो नात्येति मातरम्॥ ६.
देवतांच्या एकतेला 'वडील' म्हणतात; पण माणसांत आणि देवतांत, आईपेक्षा श्रेष्ठ कोणीच नाही.
पतिता गुरवस्त्याज्या माता च न कथंचन ६.
गुरू पथभ्रष्ट झाला तर त्याला सोडता येईल; पण आईला कधीच सोडू नये.
एवं स कौशिकीतीरे बलिं राजानमीक्षतीम् ६.
अशा प्रकारे, कौशिकीच्या काठी त्याने राजा बलि याला यज्ञ करताना पाहिले.
विमृश्य चिरकालं हि चिंतांतं नाभ्यपद्यत ६.
खूप वेळ विचार करूनही, त्याला आपल्या विचारांचा निष्कर्ष मान्य झाला नाही.
गायन्गाखामुपायातः पितुस्तस्याश्रमांतिके ६.
तो गात गात वडिलांच्या आश्रमाजवळ आला.
अतस्ताभ्यः फलं ग्राह्यं न स्याद्दोषेक्षणः सुधीः ६.
म्हणून, शहाण्यांनी त्यांच्याकडून फळ घ्यावे, यात काही दोष नाही.
दुःखितश्चिंतयन्प्राप्तो भृशमश्रूणि वर्तयन् ६.
दुःखी होऊन, विचार करत तो आला आणि भरपूर अश्रू ढाळले.
हत्वा नारीं च साध्वीं च को नु मां तारयिष्यति ६.
मी एका स्त्रीला, तीही सती असताना, मारले; आता मला कोण वाचवणार?