दाता प्रतिग्रहीता च वचनं हि परस्परम् ६.
दाता आणि घेणारा यांनी एकमेकांशी बोलणं आवश्यक आहे.
इति चिंतयतो मह्यं शून्यताभूद्धि नारद ६.
अशा विचारात असताना, नारद, माझ्या मनात रिकामेपण आलं.
हृतस्वश्चान्यचित्तश्च शून्याह्येते भवंति च ६.
ज्याचं धन गेलेलं असतं आणि ज्याचं मन दुसरीकडे असतं, ते लोक खरोखरच रिकामे होतात.
कृतः कोपस्ततस्तुभ्यमेवं हानिरियं मुने ६.
म्हणून तुझ्या मनात राग निर्माण झाला; म्हणूनच, मुनी, तुला ही हानी झाली.
धिङ्मामस्तु च दुर्बुद्धिमविमृश्यार्थकारिणम् ६.
माझ्या वाईट बुद्धीला आणि विचार न करता केलेल्या कृतीला धिक्कार असो.
सहसा न क्रियां कुर्यात्पदमेतन्महापदाम् ६.
कधीही घाईघाईने काही करू नये; हे मोठ्या संकटाला नेणारा मार्ग आहे.
सत्यमाह महाबुद्धिश्चिरकारी पुरा हि सः ६.
जो मोठ्या विचाराने आणि बराच वेळ घेऊन वागतो, त्याने खरं सांगितलं होतं.
चिरकारि महाप्राज्ञो गौतमस्याभवत्सुतः ६.
गौतमाचा मुलगा 'हळूहळू वागणारा आणि मोठ्या बुद्धीचा' म्हणून ओळखला जायचा.
चिरकार्याभिसंपतेश्चिरकारी तथोच्यते ६.
हळूहळू आणि विचारपूर्वक वागल्यामुळे त्याला 'हळूहळू वागणारा' असं नाव पडलं.
बुद्धिलाघवयुक्तेन जनेनादीर्घदर्शिना ६.
ज्याच्याकडे दूरदृष्टी नाही आणि ज्याची बुद्धी हलकी आहे—
पित्रोक्तः कुपितेनाथ जहीमां जननीमिति ६.
पित्याच्या रागाने सांगितल्यावर, 'ही आई सोडून दे,' असं त्याला सांगितलं.
विमृश्य चिरकारित्वाच्चिं तयामास वै चिरम् ६.
ही गोष्ट फार मोठी असल्यामुळे त्याने खूप वेळ विचार केला आणि निर्णय घेण्यात उशीर केला.
कथं धर्मच्छलेनास्मिन्निमज्जेयमसाधुवत् ६.
धर्माच्या नावाखाली मी असं अधर्माचं वागणं कसं करू?
अस्वतंत्रं च पुत्रत्वं किं तु मां नात्र पीडयेत् ६.
मुलाचं स्थान स्वतंत्र नसतं, पण त्यामुळे मला यातना व्हायला नको.
पितरं चाप्यवज्ञाय कः प्रतिष्ठामवाप्नुयात् ६.
वडिलांची अवज्ञा करून कोणाला कधी प्रतिष्ठा मिळते?
क्षमायोग्यावुभावेतौ नातिवर्तेत वै कथम् ६.
क्षमा आणि संयम या दोन्ही योग्य आहेत; त्यांच्यापलीकडे कसं जाऊ शकतो?
शीलचारित्रगोत्रस्य धारणार्थं कुलस्य च ६.
चांगुलपणा, वर्तन, कुळ आणि घराणं टिकवण्यासाठी,
जातकर्मणि यत्प्राह पिता यच्चोपकर्मणि ६.
जन्मावेळी आणि पुढील संस्कारांवेळी वडील जे सांगतात,
शरीरादीनि देयानि पिता त्वेकः प्रयच्चति ६.
शरीर आणि त्यासंबंधित सर्व काही द्यावं लागतं, पण ते वडीलच देतात.
पातकान्यपि चूर्यंते पितुर्वचनकारिणः ६.
वडिलांचं ऐकणाऱ्यांची पापंसुद्धा नाहीशी होतात.
पितरि प्रीतिमापन्ने सर्वाः प्रीणंति देवताः ६.
वडील समाधानी असतील तर सर्व देवता प्रसन्न होतात.
निष्कृतिः सर्वपापानां पिता यदभिनंदति ६.
वडिलांनी दिलेली संमती सर्व पापांवर उपाय आहे.
क्लिश्यन्नपि सुतः स्नेहं पिता स्नेहं न मुंचति ६.
मुलगा कितीही त्रासला तरी प्रेम सोडत नाही; वडील तर कधीच आपलं प्रेम सोडत नाहीत.
पिता नाल्पतरं स्थानं चिंतयिष्यामि मातरम् ६.
आईचं स्थान वडिलांपेक्षा कमी आहे असं मी कधीच मानणार नाही.
अस्य मे जननी हेतुः पावकस्य यथारणिः ६.
जसं अरणीपासून अग्नी उत्पन्न होतो, तशीच माझ्या जन्माला कारण माझी आई आहे.
मातृलाभे सनाथत्वमनाथत्वं विपर्यये ६.
आई असली की माणूस सुरक्षित असतो; आई नसली की तो असहाय्य होतो.
श्रिया हीनोऽपि यो गेहे अंबेति प्रतिपद्यते ६.
घरात आई मिळाली की, दारिद्र्य असलं तरी समाधान मिळतं.
अपि वर्षशतस्यांते स द्विहायनवच्चरेत् ६.
शंभर वर्षं झाली तरी, त्याने दोन वर्षांच्या मुलासारखं वागावं.
रक्षयेच्च सुतं माता नान्यः पोष्यविधानतः ६.
मुलाला खरी काळजी आईच घेते; दुसरा कोणीही फक्त पालनपोषणाच्या कर्तव्यामुळे तशी काळजी घेत नाही.
तदा शुन्यं जगत्तस्य यदा मात्रा वियुज्यते ६.
आईपासून वेगळा झाल्यावर त्याच्यासाठी सारा जग रिकामा वाटतो.