स लोभः सह मोहेन विजेतव्यो जितात्मना ५.
हा लोभ आणि मोह, ज्याने स्वतःला जिंकले आहे त्याने जिंकावेत.
भवन्त्येतानि सर्वाणि लुब्धानामकृतात्मनाम् ५.
हे सर्व दोष लोभी आणि वश नसलेल्या लोकांमध्येच निर्माण होतात.
छेत्तारः संशयानां च लोभग्रस्ता व्रजंत्यधः ५.
जे लोभाने ग्रासले गेले आहेत आणि शंका तोडतात, ते खाली पडतात.
अन्तःक्षुरा वाङ्मधुराः कूपाश्धन्नास्तृणौरिव ५.
ते आतून धारदार, बोलण्यात गोड, पण गवताने झाकलेल्या विहिरीसारखे असतात.
सर्वमार्गं विलुंमपंति लोभाज्जातिषु निष्ठुराः ५.
लोभामुळे कठोर लोक आपल्या जातीमध्ये सर्व मार्ग नष्ट करतात.
एतेऽतिपापिनो ज्ञेया नित्यं लोभसमन्विताः ५.
हे नेहमी लोभाने भरलेले लोक अतिशय पापी समजावे.
लोभक्षयाद्दिवं प्राप्तास्तथैवान्ये जनाधिपाः ५.
लोभ नष्ट केल्यावर इतर राजेही स्वर्गाला पोहोचले आहेत.
संसाराख्यमतोऽनये ये ग्राहग्रस्ता न संशयः ५.
म्हणून या फासात सापडलेले लोक नक्कीच संसारात अडकतात, यात शंका नाही.
मात्रश्च ब्राह्मणश्चैव श्रोत्रियश्च ततः परम् ५.
आई, ब्राह्मण आणि विद्वान ब्राह्मण—हे सगळ्यात श्रेष्ठ आहेत.
एते ह्यष्टौ समुद्दिष्टा ब्राह्मणाः प्रथमं श्रुतौ ५.
हे आठजण परंपरेत प्रथम ब्राह्मण म्हणून सांगितले आहेत.
ब्राह्मणानां कुले जातो जातिमात्रो यदा भवेत् ५.
ब्राह्मणांच्या घरात जन्म घेतल्यावर तो फक्त जन्मानेच ब्राह्मण असतो.
एकोद्देश्यमतिक्रम्य वेदस्याचारवानृजुः ५.
पण फक्त पाठांतर न करता, वेदाचे आचरण करणारा आणि सरळ असणारा—
एकां शाखां सकल्पां च षड्भिरंगैरधीत्य च ५.
एक शाखा आणि तिची सहायक विद्या, तसेच सहा अंगं शिकून,
वेदवेदांगतत्त्वज्ञः शुद्धात्मा पापवर्जितः ५.
जो वेद आणि त्याच्या उपांगांचा खरा अर्थ जाणतो, ज्याचं मन शुद्ध आहे, जो पापरहित आहे,
अनूचानगुणोपेतो यज्ञस्वाध्याययंत्रितः ५.
जो उत्तम गुरुचे गुण अंगीकारतो, यज्ञ आणि वेदपठण याला समर्पित असतो,
वैदिकं लौकिकं चैव सर्वज्ञानमवाप्य यः ५.
जो वैदिक आणि लौकिक असे सर्व प्रकारचं ज्ञान मिळवतो,
ऊर्ध्वरेता भवत्यग्र्यो नियताशी नसंश यी ५.
जो संयमी आहे, श्रेष्ठ आहे, आहारावर नियंत्रण ठेवतो, आणि ज्याच्यात शंका नाही,
निवृत्तः सर्वतत्त्वज्ञः कामक्रोधविवर्जितः ५.
जो संसारातून निवृत्त आहे, सर्व तत्त्वांचा जाणकार आहे, आणि काम व क्रोध यापासून मुक्त आहे,
एवमन्वयविद्याभ्यां वृत्तेन च समुच्छ्रिताः ५.
अशा प्रकारे वंश, विद्या आणि आचरण यामुळे जे उन्नत होतात,
इत्येवंविधविप्रत्वमुक्तं श्रृणु युगादयः ५.
अशा ब्राह्मणाचं स्वरूप सांगितलं; आता युगांची सुरुवात ऐक.
वैशाखस्य तृतीया या शुक्ला त्रेतादिरुच्यते ५.
वैशाख महिन्यातील शुक्ल पक्षातील तिसरी तिथी ही त्रेतायुगाची सुरुवात मानली जाते.
त्रयोदशी नभस्ये च कृष्णा सा हि कलेः स्मृता ५.
भाद्रपद महिन्यातील कृष्ण पक्षातील त्रयोदशी ही कलियुगाची सुरुवात म्हणून ओळखली जाते.
एताश्चतस्रस्तिथयो युगाद्या दत्तं हुतं चाक्षयमाशु विद्यात् ५.
ही चार तिथी, जी युगांची सुरुवात आहेत, त्यांना दान आणि होम केल्यास ते कधीही संपत नाही असं समजावं.
युगाद्याः कथिता ह्येता मन्वाद्याः श्रृणु सांप्रतम् ५.
युगांची सुरुवात सांगितली; आता मन्वंतरांची सुरुवात ऐक.
तृतीया चैत्रमासस्य तथा भाद्रपदस्य च ५.
चैत्र महिन्याची तिसरी तिथी, आणि भाद्रपद महिन्याची तिसरी तिथी,
आषाढस्यापि दशमी माघमासस्य सप्तमी ५.
आषाढ महिन्याची दहावी तिथी, आणि माघ महिन्याची सातवी तिथी,
कार्तिकी फाल्गुनी चैत्री ज्येष्ठे पञ्चदशी सिता ५.
कार्तिक, फाल्गुन आणि चैत्र पौर्णिमा, तसेच ज्येष्ठ महिन्यातील शुक्ल पक्षातील पंधरावी तिथी,
यस्यां तिथौ रथं पूर्वं प्राप देवो दिवाकरः ५.
ज्या तिथीला सूर्यदेव प्रथम रथावर आरूढ झाले,
तस्यां दत्तं हुतं चेष्टं सर्वमेवाक्षयं मतम् ५.
त्या दिवशी दिलेलं दान, केलेलं होम किंवा कोणतंही शुभकर्म कधीही संपत नाही असं मानलं जातं.
नित्योद्वेजकमाहुर्यं बुधास्तं श्रृणु तत्त्वतः ५.
पंडित लोक त्या दिवशी नेहमीच मंगल मानतात; हे सत्य ऐक.