मयापि तव प्रोक्तोऽयं मातृकाप्रश्र उत्तमः ५.
मीही तुला या मातृकांचा श्रेष्ठ उपदेश सांगितला आहे.
पंचभूतानि पञ्चैव कर्मज्ञानेंद्रियाणि च ५.
पाच महाभूत आणि पाच कर्मेंद्रिये व ज्ञानेद्रिये—
प्रकृतिः पुरुषश्चैव पञ्चविंशः सदाशिवः ५.
प्रकृती, पुरुष आणि पंचविंशा म्हणजे सदा शिव.
देहमेतदिदं वेद तत्त्वतो यात्यसौ शिवम् ५.
जो हा देह आणि वेद खऱ्या अर्थाने ओळखतो, तो शिवत्वाला पोहोचतो.
सा हि नानार्थभजनान्नानारूपं प्रपद्यते ५.
ती वेगवेगळ्या कारणांसाठी उपयोगात आणली की, वेगवेगळ्या रूपांत प्रकट होते.
इति यो वेदे तत्त्वार्थं नासौ नरकमाप्नुयात् ५.
जो वेदातील खरा अर्थ अशा प्रकारे समजतो, तो नरकात जात नाही.
वचनं तद्बुधाः प्रहुर्बंधं चित्रकथं त्विति ५.
शहाणे लोक असे बोलणे म्हणजे केवळ बांधून ठेवणारी, काल्पनिक गोष्ट आहे असे सांगतात.
एको लोभो महान्ग्राहो लोभात्पापं प्रवर्तते ५.
लोभ हा एक मोठा फास आहे; लोभापासून पाप जन्माला येते.
लोभान्मोहश्च माया च मानः स्तम्भः परेष्सुता ५.
लोभामुळेच मोह, माया, गर्व आणि दुसऱ्यांबद्दलचा अहंकार निर्माण होतो.
हरणं परवित्तानां परदाराभिमर्शनम् ५.
दुसऱ्याचे धन घेणे आणि दुसऱ्याच्या पत्नीला स्पर्श करणे—
स लोभः सह मोहेन विजेतव्यो जितात्मना ५.
हा लोभ आणि मोह, ज्याने स्वतःला जिंकले आहे त्याने जिंकावेत.
भवन्त्येतानि सर्वाणि लुब्धानामकृतात्मनाम् ५.
हे सर्व दोष लोभी आणि वश नसलेल्या लोकांमध्येच निर्माण होतात.
छेत्तारः संशयानां च लोभग्रस्ता व्रजंत्यधः ५.
जे लोभाने ग्रासले गेले आहेत आणि शंका तोडतात, ते खाली पडतात.
अन्तःक्षुरा वाङ्मधुराः कूपाश्धन्नास्तृणौरिव ५.
ते आतून धारदार, बोलण्यात गोड, पण गवताने झाकलेल्या विहिरीसारखे असतात.
सर्वमार्गं विलुंमपंति लोभाज्जातिषु निष्ठुराः ५.
लोभामुळे कठोर लोक आपल्या जातीमध्ये सर्व मार्ग नष्ट करतात.
एतेऽतिपापिनो ज्ञेया नित्यं लोभसमन्विताः ५.
हे नेहमी लोभाने भरलेले लोक अतिशय पापी समजावे.
लोभक्षयाद्दिवं प्राप्तास्तथैवान्ये जनाधिपाः ५.
लोभ नष्ट केल्यावर इतर राजेही स्वर्गाला पोहोचले आहेत.
संसाराख्यमतोऽनये ये ग्राहग्रस्ता न संशयः ५.
म्हणून या फासात सापडलेले लोक नक्कीच संसारात अडकतात, यात शंका नाही.
मात्रश्च ब्राह्मणश्चैव श्रोत्रियश्च ततः परम् ५.
आई, ब्राह्मण आणि विद्वान ब्राह्मण—हे सगळ्यात श्रेष्ठ आहेत.
एते ह्यष्टौ समुद्दिष्टा ब्राह्मणाः प्रथमं श्रुतौ ५.
हे आठजण परंपरेत प्रथम ब्राह्मण म्हणून सांगितले आहेत.
ब्राह्मणानां कुले जातो जातिमात्रो यदा भवेत् ५.
ब्राह्मणांच्या घरात जन्म घेतल्यावर तो फक्त जन्मानेच ब्राह्मण असतो.
एकोद्देश्यमतिक्रम्य वेदस्याचारवानृजुः ५.
पण फक्त पाठांतर न करता, वेदाचे आचरण करणारा आणि सरळ असणारा—
एकां शाखां सकल्पां च षड्भिरंगैरधीत्य च ५.
एक शाखा आणि तिची सहायक विद्या, तसेच सहा अंगं शिकून,
वेदवेदांगतत्त्वज्ञः शुद्धात्मा पापवर्जितः ५.
जो वेद आणि त्याच्या उपांगांचा खरा अर्थ जाणतो, ज्याचं मन शुद्ध आहे, जो पापरहित आहे,
अनूचानगुणोपेतो यज्ञस्वाध्याययंत्रितः ५.
जो उत्तम गुरुचे गुण अंगीकारतो, यज्ञ आणि वेदपठण याला समर्पित असतो,
वैदिकं लौकिकं चैव सर्वज्ञानमवाप्य यः ५.
जो वैदिक आणि लौकिक असे सर्व प्रकारचं ज्ञान मिळवतो,
ऊर्ध्वरेता भवत्यग्र्यो नियताशी नसंश यी ५.
जो संयमी आहे, श्रेष्ठ आहे, आहारावर नियंत्रण ठेवतो, आणि ज्याच्यात शंका नाही,
निवृत्तः सर्वतत्त्वज्ञः कामक्रोधविवर्जितः ५.
जो संसारातून निवृत्त आहे, सर्व तत्त्वांचा जाणकार आहे, आणि काम व क्रोध यापासून मुक्त आहे,
एवमन्वयविद्याभ्यां वृत्तेन च समुच्छ्रिताः ५.
अशा प्रकारे वंश, विद्या आणि आचरण यामुळे जे उन्नत होतात,
इत्येवंविधविप्रत्वमुक्तं श्रृणु युगादयः ५.
अशा ब्राह्मणाचं स्वरूप सांगितलं; आता युगांची सुरुवात ऐक.