प्रत्यूषश्च प्रभासश्च अष्टौ ते वसवः स्मृताः ५.
प्रत्युष आणि प्रभास—हे आठ जण वसु म्हणून ओळखले जातात.
अनुस्वारो विसर्गश्च जिह्वामूलीय एव च ५.
अनुस्वार, विसर्ग आणि जिह्वामूळीय हेही समाविष्ट आहेत.
स्वेदजाश्चोद्भिजाश्चेति तत जीवाः प्रकीर्तिताः ५.
घामातून जन्मलेले आणि आपोआप निर्माण झालेले हे जीव असे म्हणतात.
ये पुमांसस्त्वमून्देवान्समाश्रित्य क्रियापराः ५.
जे पुरुष या देवांना शरण जाऊन कर्मात मग्न राहतात—
चतुर्णां जीवयोनीनां तदैव परिमुच्यते ५.
त्यांना मग जीवांच्या चार जन्मांपासून मुक्ती मिळते.
यस्मिञ्छास्त्रे त्वमी देवा मानिता नैव पापिभिः ५.
ज्या शास्त्रात या देवांचा सन्मान केला जातो, तिथे पाप राहत नाही.
अमी च देवाः सर्वत्र श्रौते मार्गे प्रतिष्ठिताः ५.
हे सर्व देव वेदमार्गात सर्वत्र स्थिर आहेत.
तदमून्ये व्यतिक्रम्य तपो दानमथो जपम् ५.
पण हे देव दुर्लक्षित करून जर कोणी तप, दान किंवा जप करतो—
अहो मोहस्य माहात्म्यं पश्यताविजितात्मनाम् ५.
अविजित मनाच्या लोकांमध्ये मोह किती मोठा आहे ते पाहा.
इति तस्य वचः श्रुत्वा पिताभूदतिविस्मितः ५.
ही वचने ऐकून त्याचे वडील फारच आश्चर्यचकित झाले.
मयापि तव प्रोक्तोऽयं मातृकाप्रश्र उत्तमः ५.
मीही तुला या मातृकांचा श्रेष्ठ उपदेश सांगितला आहे.
पंचभूतानि पञ्चैव कर्मज्ञानेंद्रियाणि च ५.
पाच महाभूत आणि पाच कर्मेंद्रिये व ज्ञानेद्रिये—
प्रकृतिः पुरुषश्चैव पञ्चविंशः सदाशिवः ५.
प्रकृती, पुरुष आणि पंचविंशा म्हणजे सदा शिव.
देहमेतदिदं वेद तत्त्वतो यात्यसौ शिवम् ५.
जो हा देह आणि वेद खऱ्या अर्थाने ओळखतो, तो शिवत्वाला पोहोचतो.
सा हि नानार्थभजनान्नानारूपं प्रपद्यते ५.
ती वेगवेगळ्या कारणांसाठी उपयोगात आणली की, वेगवेगळ्या रूपांत प्रकट होते.
इति यो वेदे तत्त्वार्थं नासौ नरकमाप्नुयात् ५.
जो वेदातील खरा अर्थ अशा प्रकारे समजतो, तो नरकात जात नाही.
वचनं तद्बुधाः प्रहुर्बंधं चित्रकथं त्विति ५.
शहाणे लोक असे बोलणे म्हणजे केवळ बांधून ठेवणारी, काल्पनिक गोष्ट आहे असे सांगतात.
एको लोभो महान्ग्राहो लोभात्पापं प्रवर्तते ५.
लोभ हा एक मोठा फास आहे; लोभापासून पाप जन्माला येते.
लोभान्मोहश्च माया च मानः स्तम्भः परेष्सुता ५.
लोभामुळेच मोह, माया, गर्व आणि दुसऱ्यांबद्दलचा अहंकार निर्माण होतो.
हरणं परवित्तानां परदाराभिमर्शनम् ५.
दुसऱ्याचे धन घेणे आणि दुसऱ्याच्या पत्नीला स्पर्श करणे—
स लोभः सह मोहेन विजेतव्यो जितात्मना ५.
हा लोभ आणि मोह, ज्याने स्वतःला जिंकले आहे त्याने जिंकावेत.
भवन्त्येतानि सर्वाणि लुब्धानामकृतात्मनाम् ५.
हे सर्व दोष लोभी आणि वश नसलेल्या लोकांमध्येच निर्माण होतात.
छेत्तारः संशयानां च लोभग्रस्ता व्रजंत्यधः ५.
जे लोभाने ग्रासले गेले आहेत आणि शंका तोडतात, ते खाली पडतात.
अन्तःक्षुरा वाङ्मधुराः कूपाश्धन्नास्तृणौरिव ५.
ते आतून धारदार, बोलण्यात गोड, पण गवताने झाकलेल्या विहिरीसारखे असतात.
सर्वमार्गं विलुंमपंति लोभाज्जातिषु निष्ठुराः ५.
लोभामुळे कठोर लोक आपल्या जातीमध्ये सर्व मार्ग नष्ट करतात.
एतेऽतिपापिनो ज्ञेया नित्यं लोभसमन्विताः ५.
हे नेहमी लोभाने भरलेले लोक अतिशय पापी समजावे.
लोभक्षयाद्दिवं प्राप्तास्तथैवान्ये जनाधिपाः ५.
लोभ नष्ट केल्यावर इतर राजेही स्वर्गाला पोहोचले आहेत.
संसाराख्यमतोऽनये ये ग्राहग्रस्ता न संशयः ५.
म्हणून या फासात सापडलेले लोक नक्कीच संसारात अडकतात, यात शंका नाही.
मात्रश्च ब्राह्मणश्चैव श्रोत्रियश्च ततः परम् ५.
आई, ब्राह्मण आणि विद्वान ब्राह्मण—हे सगळ्यात श्रेष्ठ आहेत.
एते ह्यष्टौ समुद्दिष्टा ब्राह्मणाः प्रथमं श्रुतौ ५.
हे आठजण परंपरेत प्रथम ब्राह्मण म्हणून सांगितले आहेत.