स्वायंभुवश्च स्वारोचिरौत्तमो रैवतस्तथा ५.
स्वायंभुव, स्वारोचिष, उत्तम आणि रैवत,
सावर्णिर्ब्रह्मसावर्णी रुद्रसावर्णिरेव च ५.
सावर्णि, ब्रह्मसावर्णि आणि रुद्रसावर्णि,
रौच्यो भौत्यस्तथा चापि मनवोऽमी चतुर्दश ५.
रौच्य, भौत्य आणि हे चौदा मनू,
कृष्णः श्यामस्तथा धूम्रः सुपिशंगः पिशंगकः ५.
कृष्ण, श्याम, धूम्र, सुपिशंग आणि पिशंगक,
वैवस्वतः क्षकारश्च तात कृष्णः प्रदृश्यते ५.
वैवस्वत, क्षकार आणि कृष्ण, हे बाळा, दिसतात.
thumb|500px|सप्तचक्र ककाराद्याष्ठकारांता आदित्या द्वादश स्मृताः ५.
ककाराने सुरू होणारे आणि अष्टकाराने संपणारे हे बारा आदित्य मानले जातात.
भगो विवस्वान्पूषा च सविता दशमस्तथा ५.
भग, विवस्वान, पूषा आणि सविता हे देखील दहावे आहेत.
जघन्यजः स सर्वेषामादित्यानां गुणाधिकः ५.
तो सर्व आदित्यांमध्ये सर्वात लहान असला तरी गुणांनी त्यांना मागे टाकतो.
कपाली पिंगलो भीमो विरुपाक्षो विलोहितः ५.
कपालि, पिंगळ, भीम, विरूपाक्ष आणि विलोहित—
भकाराद्याः षकारांता अष्टौ हि वसवो मताः ५.
‘भ’ पासून सुरू होणारे आणि ‘ष’ ने संपणारे हे आठ जण वसु मानले जातात.
प्रत्यूषश्च प्रभासश्च अष्टौ ते वसवः स्मृताः ५.
प्रत्युष आणि प्रभास—हे आठ जण वसु म्हणून ओळखले जातात.
अनुस्वारो विसर्गश्च जिह्वामूलीय एव च ५.
अनुस्वार, विसर्ग आणि जिह्वामूळीय हेही समाविष्ट आहेत.
स्वेदजाश्चोद्भिजाश्चेति तत जीवाः प्रकीर्तिताः ५.
घामातून जन्मलेले आणि आपोआप निर्माण झालेले हे जीव असे म्हणतात.
ये पुमांसस्त्वमून्देवान्समाश्रित्य क्रियापराः ५.
जे पुरुष या देवांना शरण जाऊन कर्मात मग्न राहतात—
चतुर्णां जीवयोनीनां तदैव परिमुच्यते ५.
त्यांना मग जीवांच्या चार जन्मांपासून मुक्ती मिळते.
यस्मिञ्छास्त्रे त्वमी देवा मानिता नैव पापिभिः ५.
ज्या शास्त्रात या देवांचा सन्मान केला जातो, तिथे पाप राहत नाही.
अमी च देवाः सर्वत्र श्रौते मार्गे प्रतिष्ठिताः ५.
हे सर्व देव वेदमार्गात सर्वत्र स्थिर आहेत.
तदमून्ये व्यतिक्रम्य तपो दानमथो जपम् ५.
पण हे देव दुर्लक्षित करून जर कोणी तप, दान किंवा जप करतो—
अहो मोहस्य माहात्म्यं पश्यताविजितात्मनाम् ५.
अविजित मनाच्या लोकांमध्ये मोह किती मोठा आहे ते पाहा.
इति तस्य वचः श्रुत्वा पिताभूदतिविस्मितः ५.
ही वचने ऐकून त्याचे वडील फारच आश्चर्यचकित झाले.
मयापि तव प्रोक्तोऽयं मातृकाप्रश्र उत्तमः ५.
मीही तुला या मातृकांचा श्रेष्ठ उपदेश सांगितला आहे.
पंचभूतानि पञ्चैव कर्मज्ञानेंद्रियाणि च ५.
पाच महाभूत आणि पाच कर्मेंद्रिये व ज्ञानेद्रिये—
प्रकृतिः पुरुषश्चैव पञ्चविंशः सदाशिवः ५.
प्रकृती, पुरुष आणि पंचविंशा म्हणजे सदा शिव.
देहमेतदिदं वेद तत्त्वतो यात्यसौ शिवम् ५.
जो हा देह आणि वेद खऱ्या अर्थाने ओळखतो, तो शिवत्वाला पोहोचतो.
सा हि नानार्थभजनान्नानारूपं प्रपद्यते ५.
ती वेगवेगळ्या कारणांसाठी उपयोगात आणली की, वेगवेगळ्या रूपांत प्रकट होते.
इति यो वेदे तत्त्वार्थं नासौ नरकमाप्नुयात् ५.
जो वेदातील खरा अर्थ अशा प्रकारे समजतो, तो नरकात जात नाही.
वचनं तद्बुधाः प्रहुर्बंधं चित्रकथं त्विति ५.
शहाणे लोक असे बोलणे म्हणजे केवळ बांधून ठेवणारी, काल्पनिक गोष्ट आहे असे सांगतात.
एको लोभो महान्ग्राहो लोभात्पापं प्रवर्तते ५.
लोभ हा एक मोठा फास आहे; लोभापासून पाप जन्माला येते.
लोभान्मोहश्च माया च मानः स्तम्भः परेष्सुता ५.
लोभामुळेच मोह, माया, गर्व आणि दुसऱ्यांबद्दलचा अहंकार निर्माण होतो.
हरणं परवित्तानां परदाराभिमर्शनम् ५.
दुसऱ्याचे धन घेणे आणि दुसऱ्याच्या पत्नीला स्पर्श करणे—