विसर्ज्जनीयश्च परो जिह्वामूलीय एव च ५.
त्यात विसर्ग आणि जिभेच्या मुळाशी उच्चारायचं नासिक्य अक्षर आहे.
इति ते कथिता संख्या अर्थं चैषां श्रृणु द्विज ५.
अशी ही संख्या तुला सांगितली, आता त्याचा अर्थ ऐक, द्विजा.
मिथिलायां प्रवृत्तोऽभूद्ब्राह्मणस्य निवेशने ५.
मिथिलेतील एका ब्राह्मणाच्या घरी हे सुरू झालं.
येन विद्याः प्रपठिता वर्तंते भुवि या द्विज ५.
ज्याने पृथ्वीवरच्या सर्व विद्या सांगितल्या, हे द्विजा.
क्षणमप्यनवच्छिन्नं पठित्वा गेहवानभूत् ५.
क्षणभरही न थांबता शिकून तो गृहस्थ झाला.
जडवद्वर्त्तमानः स मातृकां प्रत्यपद्यत ५.
तो जणू मूर्खासारखा वागत होता, पण त्याने मातृका शिकायला घेतली.
ततः पिता खिन्नरूपी जडं तं समभाषत ५.
मग त्याचा वडील, दुःखी दिसत, त्या मूर्ख मुलाला म्हणाले.
अथान्यस्मै प्रदास्यामि कर्णावुत्पाटयामि ते॥ ५.
आता मी हे दुसऱ्याला देईन, नाहीतर तुझे कान फाडीन.
तात किं मोदकार्थाय पठ्यते लोभहेतवे ५.
बाळा, हे गोडधोड मिळावं म्हणून किंवा लोभापोटी का वाचलं जातं?
एवं ते वदमानस्य आयुर्भवतु ब्रह्मणः ५.
तू जसं बोलतोस, तसंच तुला ब्रह्मदेवाचं दीर्घायुष्य लाभो.
तात सर्वं परिज्ञेयं ज्ञानमत्रैव वै यतः ५.
बाळा, सगळं ज्ञान इथेच आहे, ते नीट समजून घ्यायला हवं.
विचित्रं भाषसे बाल ज्ञातोऽत्रार्थश्च कस्त्वया ५.
बाळा, तू वेगळ्याच पद्धतीनं बोलतोस; इथला खरा अर्थ तू काय समजून घेतलास?
एकत्रिंशत्सहस्राणि पठित्वापि त्वया पितः ५.
वडील, एकतीस हजार श्लोक वाचूनही,
अयमयं चायमिति धर्मो यो दर्शनोदितः ५.
हा धर्म आहे, तो धर्म आहे — असं वेगवेगळ्या मतांनी सांगितलं जातं.
उपदेशं पठस्येव नैवार्थज्ञोऽसि तत्त्वतः ५.
तू उपदेश वाचतोस, पण त्याचा खरा अर्थ तुला समजलेला नाही.
तत्ते ब्रवीमि तद्वाक्यं मोहमार्तंडमद्भुतम्॥ ५.
म्हणून मी तुला ते वचन सांगतो, जे मोहाचा अंधकार दूर करणारा अद्भुत सूर्य आहे.
अकारः कथितो ब्रह्मा उकारो विष्णुरुच्यते ५.
'अ' या अक्षराला ब्रह्मा म्हणतात; 'उ' या अक्षराला विष्णू म्हणतात.
अर्धमात्रा च या मूर्ध्नि परमः स सदाशिवः ५.
माथ्यावरची अर्धा मात्रा म्हणजेच परम सदाशिव.
ॐकारस्य च माहात्म्यं याथात्म्येन न शक्यते ५.
ॐकाराचं खरं मोठेपण पूर्णपणे सांगता येत नाही.
पुनर्यत्सारसर्वस्वं प्रोक्तं तच्छ्रूयतां परम् ५.
आता पुन्हा तेच श्रेष्ठ सार आणि सर्वस्व ऐक.
स्वायंभुवश्च स्वारोचिरौत्तमो रैवतस्तथा ५.
स्वायंभुव, स्वारोचिष, उत्तम आणि रैवत,
सावर्णिर्ब्रह्मसावर्णी रुद्रसावर्णिरेव च ५.
सावर्णि, ब्रह्मसावर्णि आणि रुद्रसावर्णि,
रौच्यो भौत्यस्तथा चापि मनवोऽमी चतुर्दश ५.
रौच्य, भौत्य आणि हे चौदा मनू,
कृष्णः श्यामस्तथा धूम्रः सुपिशंगः पिशंगकः ५.
कृष्ण, श्याम, धूम्र, सुपिशंग आणि पिशंगक,
वैवस्वतः क्षकारश्च तात कृष्णः प्रदृश्यते ५.
वैवस्वत, क्षकार आणि कृष्ण, हे बाळा, दिसतात.
thumb|500px|सप्तचक्र ककाराद्याष्ठकारांता आदित्या द्वादश स्मृताः ५.
ककाराने सुरू होणारे आणि अष्टकाराने संपणारे हे बारा आदित्य मानले जातात.
भगो विवस्वान्पूषा च सविता दशमस्तथा ५.
भग, विवस्वान, पूषा आणि सविता हे देखील दहावे आहेत.
जघन्यजः स सर्वेषामादित्यानां गुणाधिकः ५.
तो सर्व आदित्यांमध्ये सर्वात लहान असला तरी गुणांनी त्यांना मागे टाकतो.
कपाली पिंगलो भीमो विरुपाक्षो विलोहितः ५.
कपालि, पिंगळ, भीम, विरूपाक्ष आणि विलोहित—
भकाराद्याः षकारांता अष्टौ हि वसवो मताः ५.
‘भ’ पासून सुरू होणारे आणि ‘ष’ ने संपणारे हे आठ जण वसु मानले जातात.