एवं भृगुं चास्मिविसर्जयित्वा कल्लोलकोलाहलकौतुकीतटे ३.
मग भृगुला निरोप दिल्यावर मी लाटांनी, गोंगाटाने आणि आनंदाने भरलेल्या त्या काठी थांबलो.
ततस्त्वहं चिंतयामि कथं स्थानमिदं भवेत् ४.
नंतर मी विचार करू लागलो की हे स्थान कसे स्थिर होईल.
यत्त्वहं धर्मवर्णाणं गत्वा याचे ह मेदिनीम् ४.
मी धर्मशील लोकांकडे जाऊन त्यांच्याकडून भूमी मागावी असे ठरवले.
तथा हि मुनिभिः प्रोक्तं द्रव्यं त्रिविधमुत्तमम् ४.
कारण ऋषींनी सांगितले आहे की तीन प्रकारचे उत्तम धन असते.
श्रुतेः संपादनाच्छिष्यात्प्राप्तं शुक्लं च क्न्ययया ४.
श्रवणाने, शिष्याच्या प्राप्तीने आणि स्त्रियांच्या द्वारे मिळणारे धन शुद्ध मानले जाते.
शबलं प्रोच्यते सद्भिर्द्यूतचौर्येण साहसैः ४.
पण जुगार, चोरी आणि हिंसेने मिळालेले धन मिश्रित समजले जाते.
शुक्लवित्तेन यो धर्मं प्रकुर्याच्छ्रद्धयान्वितः ४.
जो श्रद्धेने शुद्ध धन वापरून धर्मकृत्य करतो,
राजसेन च भावेन वित्तेन शबलेन च ४.
राजस भावनेने किंवा मिश्रित धनानेही,
तमोवृतस्तु यो दद्यात्कृष्णवित्तेन मानवः ४.
पण जो अज्ञानाने काळ्या धनाने दान करतो,
तत्तु याचितद्रव्यं मे राजसं हि स्फुटं भवेत् ४.
इतरांकडून मागून मिळवलेले धन हे स्पष्टपणे राजस असते.
तदप्यहो चातिकष्ट हेतुना तेन मे मतम् ४.
पण हे सुद्धा मला फार कठीण वाटते, म्हणून माझे असे मत आहे.
प्रतीग्रहेण संयुक्तं ह्यमीवमाविशोद्द्विजम् ४.
कारण मागणीने मिळालेले धन स्वीकारल्यावर द्विजांना यातना होतात.
ततः केनाप्युपायेन द्वयोरन्यतरेण तु ४.
म्हणून काही तरी उपाय करून, या दोन्हींपैकी एक मार्ग निवडावा.
यथा कुभार्यः पुरुषश्चिन्तांतं न प्रपद्यते ४.
जेणेकरून वाईट पत्नी किंवा पुरुष कोणताही चिंता करणार नाही.
एतस्मिन्नन्तरे पार्थ स्नातुं तत्र समागताः ४.
त्या वेळेत, पार्था, सर्वजण तिथे स्नानासाठी एकत्र आले होते.
अहं तानब्रवं सर्वान्कुतो यूयं समागताः ४.
मी सर्वांना विचारले, 'तुम्ही सगळे कुठून इथे जमला आहात?'
धर्मवर्मेति नृपतिर्योऽस्य देशस्य भूपतिः ४.
धर्मवर्मा हे या प्रदेशाचे राजा आहेत.
ततस्तं प्राह खे वाणी श्लोकमेकं नृप श्रृणु ४.
तेव्हा आकाशातून एक वाणी आली आणि एक श्लोक म्हटला — ऐका, राजन.
चतुःप्रकारं त्रिविधं त्रिनाशं दानमुच्यते ४.
दान चार प्रकारचे, तीन स्वरूपाचे आणि त्यात तीन प्रकारचे नुकसान सांगितले आहे.
श्लोकस्यार्थं नावभाषे पृच्छमानापि नारद ४.
नारद, विचारले तरी मी त्या श्लोकाचा अर्थ सांगितला नाही.
यस्तु श्लोकस्य चैवास्य लब्धस्य तपसा मया ४.
पण हा श्लोक, जो मला तपस्येने मिळाला — त्याचा अर्थ असा आहे,
गवां च सप्त नियुतं सुवर्णं तावदेव तु ४.
सात नियुत गायी आणि तितकेच सोनं —
पटहेनेति नृपतेः श्रुत्वा राज्ञो वचो महत् ४.
राजाच्या मोठ्या वचनाची ढोलावर घोषणा ऐकून —
पुनर्दुर्बोधविन्यासः श्लोकस्तैर्विप्रपुंगवैः ४.
पुन्हा त्या श्रेष्ठ ब्राह्मणांनी तो श्लोक अवघड रीतीने समजावला.
वयं च तत्र याताः स्मो धनलोभेन नारद ४.
आणि आम्ही तिथे गेलो, नारद, धनाच्या लोभाने.
दुर्व्याख्येयस्त्वयं श्लोको धनं लभ्यं न चैव नः ४.
पण हा श्लोक समजायला कठीण आहे आणि आम्हाला धन मिळाले नाही.
एवं फाल्गुन तेषां तु वचः श्रुत्वा महात्मनाम् ४.
फाळ्गुना, त्या महात्म्यांची वचने ऐकून —
अहो प्राप्त उपायो मे स्थानप्राप्तौ न संशयः ४.
अरे! मला उपाय सापडला; आता स्थान मिळेल यात शंका नाही.
विद्यामूल्येन नैवं च याचितः स्यात्प्रतिग्रहः ४.
विद्येच्या मोबदल्यात असे दान मागू नये किंवा घ्यावेही नये.
धर्मस्य यस्य श्रद्धा स्यान्न च सा नैव पूर्यते ४.
ज्याच्यात धर्मावर श्रद्धा आहे, पण ती श्रद्धा पूर्ण होत नाही —