पितॄणां मंदिरं पुण्यं भौमलोकसमास्थितम् ३.
पूर्वजांचे पुण्य घर पृथ्वीवरच वसले आहे.
दृष्ट्वाग्रतः पूजयाढ्यानपृच्छं स्वान्पितॄनिति भृशंप्रमुदिता नैव तथा यूयं यथा ह्यमी॥ ३.
आपले पूर्वज समोर पूजा केलेले पाहून त्यांनी विचारले, 'तुम्ही या लोकांसारखे आनंदी का नाही?'
भद्रं ते पितरः पुण्याः सुभद्रस्य महामुनेः ३.
सुप्रसिद्ध महर्षीचे पुण्यवान पूर्वज, तुम्हाला शुभाशीर्वाद असो.
सर्वतीर्थमयी यत्र निलीना ह्युदधौ मही ३.
जिथे पृथ्वी सर्व तीर्थांनी व्यापलेली आहे आणि समुद्रात विलीन झाली आहे.
इत्याकर्ण्य वचस्तेषां लज्जितोऽहं भृशंतदा ३.
त्यांचे शब्द ऐकून मी खूपच लाजलो.
यथा तथा चिंतितं च तत्र यास्याम्यहं श्फुटम् ३.
माझ्या मनात ठरवले आणि मी नक्की तिथे जाईन.
कृताश्रमश्च तत्रैव तर्पयिष्ये निजान्पितॄन् ३.
तिथेच आश्रम बांधून मी माझ्या पूर्वजांना तर्पण अर्पण करेन.
किं तेन ननु जातेन कुलांगारेण पापिना ३.
ज्याने जन्म घेतला पण कुलाचा कलंक आहे, त्याचा काय उपयोग?
इति संचिंत्य मुदितो रुचिं भार्यामथाब्रवुम् ३.
अशी विचार करून मी आनंदाने माझ्या पत्नी रुचीला बोललो.
गत्वा स्थास्यामि तत्रैव शीघ्रं त्वं सम्मुखीभव तस्मादेतन्मम शुभे कर्तुमर्हसि चिंतितम्॥ ३.
मी तिथे जाऊन राहीन; तू लवकर माझ्यासमोर ये. म्हणून, हे शुभेच्छा, तू माझी इच्छा पूर्ण कर.
हता तस्य जनिर्नाभूत्कथं पाप दुरात्मना॥ ३.
त्याचा जन्म नष्ट झाला; असा दुष्ट, पापी कसा टिकेल?
श्मशानस्तंभ येनाहं दत्ता तुभ्यं कृतंत्वाय ३.
शमशानातील खांब मी तुला दिला, तो तुझ्यासाठीच केला आहे.
नेतुमिच्छसि मां तत्र यत्र क्षारोदकं सदा ३.
तुला मला तिथे न्यायचे आहे का, जिथे नेहमी खारट पाणी आहे?
गच्छ वा तिष्ठ वा वृद्ध वस वा काकवच्चिरम् ३.
जा किंवा राहा, वृद्धा, किंवा कावळ्यासारखा बराच काळ तिथेच राहा.
विपुलं शिष्यमादिश्य गृह एकोऽत्र आगतः ३.
आपल्या उत्तम शिष्याला सांगून तो एकटाच घरात आला.
चिंतां सुविपुलां प्राप्तो नरके दुष्कृती यथा ३.
तो मोठ्या चिंता मध्ये सापडला, जसा पापी नरकात असतो.
नरो हि गृहिणीहीनो अर्धदेह इति स्मृतः ३.
पत्नी नसलेल्या पुरुषाला अर्धा माणूस मानतात.
अनयोर्हि फलं ग्राह्यं सारता नात्र काचन ३.
या दोघांमध्ये फळच घ्यावे, यात काही शंका नाही.
अनयोर्हिफलं ग्राह्यं सारता नात्र काचन ३.
या दोघांपैकी खरी फलच घ्यावी, यात काहीच शंका नाही.
औत्तानपादिरस्पृश्य उत्तमो हि सुरैः कृतः ३.
औत्तानपाद हा स्पर्श न करता येणारा आहे; त्याला देवांनी श्रेष्ठ केले आहे.
यामि वा तत्कथं पादौ चलतो मे कथंचन ३.
मी तिथे कसा जाऊ? माझे पाय कसे चालतील?
अतोऽहमतिमुह्यामि भृशं शोचामि रोदिमि ३.
म्हणून मी फारच गोंधळलो आहे, मनापासून दुःखी आहे आणि रडतोय.
साधुसाध्वित्यथोवाच तं सुभद्रोऽप्यहं तथा ३.
मग सुभद्रानेही त्याला तसेच 'छान, छान' असे म्हटले, जसे मी म्हटले होते.
चिन्तयावश्च मनसि प्रतीकारं मुनेरुभौ ३.
आम्ही दोघांनीही मनात त्या ऋषीसाठी उपाय शोधायला सुरुवात केली.
परार्थाय भवत्येष पुरुषोऽन्ये पुरीषकाः ३.
हा मनुष्य दुसऱ्यांच्या भल्यासाठी आहे; बाकीचे सगळे निरुपयोगी आहेत.
मा मुने परिखिद्यस्व देवशर्मन्स्थिरो भव ३.
मुनिवर, तुम्ही निराश होऊ नका; देवशर्मन, तुम्ही खंबीर राहा.
गमिष्याम्याश्रमं त्वं च नात्रापि परिहास्यते ३.
मी आश्रमात जाईन आणि तुम्हाला इथे सोडले जाणार नाही.
एवं ते वदमानस्य आयुरस्तु शतं समाः ३.
तुम्ही असे बोलता, म्हणून तुम्हाला शंभर वर्षांचे आयुष्य लाभो.
हर्षस्थाने विषादश्च पुनर्मां बाधते श्रृणु ३.
ऐका, आनंदाच्या ठिकाणीही मला पुन्हा दुःख छळते.
कथमेतन्महत्कर्म कारयामि मुधावद ३.
हे मोठे कार्य मी व्यर्थ कसे करू?