उचितं तव पार्थैतद्यत्पृच्छसि गुणिन्गुणान् साधूनां धर्मश्रवणैः कीर्तनैर्याति चान्वहम्॥ २.
पार्था, तू सज्जनांच्या गुणांविषयी विचारतोस, हे तुझ्यासाठी योग्यच आहे; कारण सत्पुरुषांचे धर्म ऐकून आणि त्यांची कीर्ती गात राहिल्यास, धर्म दिवसेंदिवस वाढतो.
पापानामसदालापैरायुर्याति यथान्वहम् २.
जसे पापी लोक वाईट आणि खोट्या बोलण्याने रोज आपले आयुष्य कमी करतात.
यथा श्रुत्वा विजानासि युक्तमंगीकृतं मया २.
तू ऐकलेस आणि समजलेस तसेच, हे योग्य आहे आणि मी ते स्वीकारले आहे.
गतवान्ब्रह्मणो लोकं तत्रापश्यं पितामहम् २.
मी ब्रह्मलोकात गेलो आणि तिथे मी पितामहाला पाहिले.
विभाति विमलो ब्रह्मा नक्षत्रैरुडुराडिव २.
ब्रह्मा निर्मळ आणि तेजस्वी दिसत होता, जणू तारकांमध्ये चंद्र चमकत आहे.
उविष्टः प्रमुदितः कपिलेन सहैव च २.
तो कपिलासोबत बसला होता आणि आनंदित दिसत होता.
प्रहीयंते हि ते नित्यं जगद्द्रष्टुं हि ब्रह्मणा २.
जे नेहमी जग पाहण्याची इच्छा करतात, ते ब्रह्माकडे जातात.
चक्षुषामृतकल्पेन प्लावयन्निव चाब्रवीत् २.
नेत्रांमधून अमृतासारखे तेज पसरवत, त्याने सर्वांना न्हाल्यासारखे बोलले.
किंचिदेवाद्भुतं ब्रूत श्रवणाद्येन पुण्यता २.
काहीतरी अद्भुत सांग, जे ऐकून पुण्य मिळते.
सुश्रवानाम ब्रह्माणं प्रणिपत्येदमूचिवान् २.
ब्रह्माला वंदन करून, उत्तम श्रोत्याने ही वचने सांगितली.
तथापि खलु वाच्यं मे परार्थं प्रेरितेन ते २.
तरीसुद्धा, तुझ्या प्रेरणेने मला दुसऱ्यासाठी हे सांगावे लागते.
सारजिज्ञासया तस्थावेकांगुष्ठः शतं समाः २.
साराचा शोध घेत, तो शंभर वर्षे एका अंगठ्यावर उभा राहिला.
पुण्ये सरस्वतीतीरे पृच्छ सारस्वतं मुनिम् २.
पवित्र सरस्वतीच्या तीरावर, सरस्वत ऋषींना विचार.
इति श्रुत्वा मुनिवरो मुनिश्रेष्ठमुपेत्य तम् २.
हे ऐकून, श्रेष्ठ ऋषी त्या महान ऋषीजवळ गेला.
सत्यं केचित्प्रशंसंतितपः शौचं तथा परे २.
काही लोक सत्य बोलण्याचं कौतुक करतात, तर काही लोक तप आणि शुद्धतेचं महत्त्व सांगतात.
क्षमां केचित्प्रशंसंति तथैव भृशमार्ज्जवम् २.
काही लोक क्षमेला मोठं मानतात, आणि काही लोक प्रामाणिकपणाचंही फार कौतुक करतात.
सम्यग्ज्ञानं प्रशंसंति केचिद्वैराग्यमुत्तमम् २.
काही लोक खरी ज्ञानाची स्तुती करतात, तर काही लोक अत्युच्च वैराग्याचं महत्त्व सांगतात.
आत्मज्ञानं परं केचित्समलोष्टाश्मकांचनम् २.
काही लोक आत्मज्ञानाचं श्रेष्ठत्व मानतात, आणि माती, दगड, सोनं या सगळ्यांना सारखं पाहतात.
व्यामोहमेव गच्छंति किं श्रेय इति वादिनः २.
काय उत्तम आहे यावर वाद घालणारे शेवटी गोंधळातच पडतात.
वक्तुमर्हसि धर्मज्ञ मम सर्वार्थसाधकम्॥ २.
धर्म जाणणाऱ्या, सर्व उद्दिष्ट साधणारी गोष्ट मला सांगावी अशी माझी इच्छा आहे.
यन्मां सरस्वती प्राह सारं वक्ष्यामि तच्छृणु वारांगनानेत्रभंगस्वद्वद्भंगुरमेव तत्॥ २.
सarasvati देवीने मला जे सार सांगितलं, ते मी तुला सांगतो, ऐक; ते सुंदर पण वेश्येच्या डोळ्यांच्या मोहासारखं क्षणभंगुर आहे.
धनायुर्यौवनं भोगाञ्जलचंद्रवदस्थिरान् २.
संपत्ती, आयुष्य, तारुण्य, सुखं आणि चंद्राचं तेज — हे सगळं क्षणिक आहे.
दानवान्पुरुषः पापं नालं कर्तुमिति श्रुतिः २.
शास्त्र असं सांगतं की, दान करणारा माणूस पाप करू शकत नाही.
सावर्णिना च गाथे द्वे कीर्तिते श्रृणु ये पुरा २.
सावर्णी यांनी पूर्वी म्हटलेल्या दोन गाथा आता ऐक.
पूज्यते स महादेवः स धर्मः पर उच्यते २.
तोच महादेव म्हणून पूजला जातो; तोच सर्वोच्च धर्म मानला जातो.
क्रोधपंके मदग्राहे लोभबुद्बदसंकटे २.
रागाच्या चिखलात, गर्वाच्या पकडीत, आणि लोभाच्या बुडबुड्यांच्या अरुंदीत—
मज्जंतं तारयत्येको हरः संसारसागरात् २.
संसाराच्या समुद्रात बुडणाऱ्याला एकट्या हरानेच तारून नेलं.
परोपकरणं कायादसारात्सारमुद्धरेत् २.
या नाशिवंत शरीरातून दुसऱ्याच्या उपकाराचा सार काढावा.
इंद्रियार्थेषु वैराग्यं संप्राप्तं जन्मनः फलम् २.
इंद्रियांच्या विषयांपासून वैराग्य मिळणं, हे जन्माचं खरं फळ आहे.
न कुर्यादात्मनः श्रेयस्तेनात्मा वंचतश्चिरम् २.
स्वतःच्या भल्याविरुद्ध काही करू नये, कारण असं केल्याने आपलंच नुकसान होतं.