एतत्सर्वं क्रमेणैव तथ्यं त्वं वेत्थ सांप्रतम्
हे सर्व खरे आणि क्रमाने तुला आत्ताच माहीत आहे.
सेतिहासानि सर्वाणि सरहस्यानि तत्त्वतः
सर्व इतिहास आणि सर्व गुपिते, त्यांचा खरा अर्थ तुला ठाऊक आहे.
तं प्रणम्य प्रवक्ष्यामि माहात्म्यं भवदग्रतः
त्यांना वंदन करून, मी तुझ्यासमोर त्या महात्म्याचे वर्णन करतो.
विद्यावन्तं विपुलमतिदं वेदवेदांगवेद्यं श्रेष्ठं शान्तं शमितविषयं शुद्धतेजोविशालम्
त्या विद्वान, विशाल बुद्धीच्या, वेद आणि वेदांगांचे श्रेष्ठ जाणणारे, शांत, इंद्रियांवर संयम असलेले, पवित्र तेजाने उजळलेले अशा महात्म्याला—
ॐ नमो भगवते तस्मै व्यासायामिततेजसे
ॐ, मी त्या भगवत् व्यासांना, अमर्याद तेज असणाऱ्या, वंदन करतो.
शृण्वन्तु मुनयः सर्वे सावधानाः सशिष्यकाः
सर्व ऋषी आणि त्यांचे शिष्य, लक्षपूर्वक ऐका.
उदीरितमगस्त्याय स्कन्देनाश्रावि नारदात्
स्कंदाने अगस्त्याला जे सांगितले, ते नारदाने ऐकले.
कृष्णद्वैपायनाच्चैतन्मया प्राप्तं तपोधनाः
हे मी कृष्णद्वैपायनांकडून मिळवले आहे, हे तपस्वींनो.
नमामि परमात्मानं रामं राजीवलोचनम्
मी त्या परमात्मा, राजीवनेत्र रामाला वंदन करतो.
अयोध्या सा परा मेध्या पुरी दुष्कृतिदुर्ल्लभा 2.8.1.
ती अयोध्या श्रेष्ठ, पवित्र आणि पाप्यांना दुर्लभ अशी नगरी आहे.
सरयूतीरमासाद्य दिव्या परमशोभना
सरयूच्या काठी वसलेली, ती दिव्य आणि अत्यंत सुंदर आहे.
हस्त्यश्वरथपत्त्याढ्या संपदुच्चा च संस्थिता
हत्ती, घोडे, रथ आणि पायदळ यांचा विपुल साठा असलेली, ती समृद्धीत भरलेली आहे.
सानूपवेषैः सर्वत्र सुविभक्तचतुष्टया
सर्वत्र सुव्यवस्थित विभाग असलेली, चार भागांत नीट विभागलेली आहे.
पद्मोत्फुल्लशुभोदाभिर्वापीभिरुपशोभिता
फुललेल्या कमळांनी शोभणाऱ्या सुंदर तलावांनी ती सजलेली आहे.
वीणावेणुमृदंगादिशब्दैरुत्कृष्टतां गता। शालैस्तालैर्नालिकेरैः पनसामलकैस्तथा
वीणा, बासरी, मृदंग यांचे सूर घुमणारी, शाळ, ताड, नारळ, फणस आणि आवळा यांच्या झाडांनीही शोभलेली आहे.
तथैवाम्रकपित्थाद्यैरशोकैरुपशोभिता
त्याचप्रमाणे, आंबा, कवीठ, अशोक आणि इतर झाडांनीही ती सजलेली आहे.
मालतीजातिबकुलपाटलीनागचंपकैः
मालती, जाती, बकुळ, पाटळी, नाग आणि चंपक या झाडांनी,
निम्बजंवीरकदलीमातुलिंगमहाफलैः
निंब, जांभूळ, केळी, मातुलुंग आणि मोठ्या फळांनी,
देवतुल्यप्रभायुक्तैर्नृपपुत्रैश्च संयुता
देवतांसारखी तेजस्विता लाभलेले राजकुमार सोबत होते,
श्रेष्ठैः सत्कविभिर्युक्ता बृहस्पतिसमैर्द्विजैः 2.8.1.
उत्तम, मान्यताप्राप्त कवी आणि बृहस्पतीसारखे ब्राह्मण यांच्या सहवासात,
अश्वैरुच्चैःश्रवस्तुल्यैर्दंतिभिर्दिग्गजैरिव
उच्चैःश्रवा सारख्या घोड्यांनी आणि दिशांचे रक्षण करणाऱ्या हत्तींसारख्या दंतांनी,
यस्यां जाता महीपालाः सूर्यवंशसमुद्भवाः
ज्याच्या काठी सूर्यवंशातून आलेले राजे जन्मले,
यस्यास्तीरे पुण्यतोया कूजद्भृंगविहंगमा
जिच्या तीरावर पवित्र पाणी आहे, जिथे भुंगे आणि पक्षी गातात,
धर्मद्रवपरीता सा घर्घरोत्तमसंगमा
ती धर्ममूल्यांनी भरलेली आणि उत्तम पाण्याचा संगम असलेली आहे,
दक्षिणाच्चरणांगुष्ठान्निःसृता जाह्नवी हरेः
जिच्या दक्षिण पायाच्या अंगठ्यातून हरिची जाह्नवी नदी बाहेर आली,
तस्मादिमे पुण्यतमे नद्यौ देवनमस्कृते
म्हणून या दोन नद्या सर्वात पवित्र असून देवांनी वंदिलेल्या आहेत,
तामयोध्यामथ प्राप्तोऽगस्त्यः कुम्भोद्भवो मुनिः
नंतर कुंभातून जन्मलेला अगस्त्य ऋषी अयोध्येला आला,
आगत्य तु इतः सोऽपि कृऽत्वा यात्रां क्रमेण च
तो तिथून येऊन, योग्य क्रमाने यात्रा करत गेला,
पूजयित्वा यथान्यायं देवताः सकला अपि
त्याने सर्व देवतांची योग्य पद्धतीने पूजा केली,
कृतकृत्योर्ज्जितानन्दस्तीर्थमाहात्म्यदर्शनात् 2.8.1.
तीर्थाचे माहात्म्य पाहून त्याचे जीवन सार्थकी लागले आणि तो आनंदित झाला,