त्वं हि राजा त्रिलोकेशो नान्यो भवितुमर्हसि १८.
तूच या त्रैलोक्याचा राजा आहेस, दुसरा कोणीही तसा होऊ शकत नाही.
समं वा चाधिको वापि यो गच्छेत्पुरुषः स्मृतः १८.
जो पुरुष तुला समान किंवा श्रेष्ठ मानला जातो,
दैत्यानां च वरिष्ठा ये हिरण्यकसिपादयः १८.
दैत्यांमध्ये हिरण्यकशिपूसारखे श्रेष्ठ लोक आहेत.
शरीरं भक्षितं यस्य जुषाणस्य तपो महत् १८.
ज्याचे शरीर मोठ्या तपामुळे जळून गेले,
अभवत्तस्य तज्ज्ञात्वा सुरेंद्रो ह्यगमत्पुरा १८.
हे समजून, पूर्वी देवांचा स्वामी निघून गेला.
तत्सन्निधौ हताः सर्वे असुरा दैत्यशत्रुणा १८.
त्याच्या उपस्थितीत, दैत्यांचा शत्रूने सर्व असुरांचा संहार केला.
नारदेन पुरा राजन्किंचित्कार्यं चिकीर्षुणा दैत्येंद्रेण च तत्सर्वं तपसैव वशीकृतम्॥ १८.
राजा, एकदा नारदाने काही कार्य करायचे ठरवले, तेव्हा दैत्यराजाने ते सर्व तपाच्या बळावर जिंकले.
तस्याः पुत्रो महातेजा येन नीतोऽभवत्सभाम् नाम्ना विरोचनो विद्वानिंद्रो येन महात्मना॥ १८.
तिचा तेजस्वी पुत्र, ज्याने सभेत प्रवेश केला, त्याचे नाव विरोचन होते; आणि त्यानेच महात्मा इंद्राला तिथे नेले.
दानेन तोषितो राजन्स्वेनैव शिरसा तदा १८.
राजा, त्या वेळी त्याने स्वतःचे डोके दान देऊन संतुष्ट केला.
यशोदीपेन महता दग्धाः शलभवत्सुराः १८.
त्याच्या मोठ्या कीर्तीच्या दिव्यामुळे, देव जणू पतंगासारखे जळून गेले.
श्रुतमस्ति मया सर्वं चरितं तव सुव्रत १८.
सुव्रत, तुझे सर्व चरित्र मी ऐकले आहे.
उटजार्थे च मे देहि भूमीं भूमिभृतांवर १८.
माझ्या झोपडीसाठी, पृथ्वीवरील श्रेष्ठा, मला थोडी जमीन दे.
हे बटो पंडितो भूत्वा यदुक्तं वचनं पुरा १८.
हे ब्रह्मचारी, पंडित होऊन, पूर्वी जे काही सांगितलेस,
वद शीघ्रं महाभाग कियन्मात्रां महीं तव १८.
महाभागा, लवकर सांग, तुला किती जमीन हवी आहे.
तदाह वामनो वाक्यं स्मयन्मधुरया गिरा १८.
तेव्हा वामनाने गोड हसत मधुर आवाजात असे बोलले.
संतुष्टा ये हि विप्रास्ते नान्ये वेषधरा ह्यमी १८.
जे ब्राह्मण संतुष्ट असतात, तेच खरे ब्राह्मण आहेत; केवळ वेष घालणारे हे दुसरे नाहीत.
निर्मत्सरा जितकोधावदान्या हि महामते १८.
हे महाबुद्धिमान, ते द्वेषरहित, रागावर विजय मिळवणारे आणि उदार असतात.
मनस्वी त्वं बहुत्वाच्च दातासि भुवनत्रये १८.
तू मनाने मोठा आहेस आणि तुला भरपूर आहे म्हणून तू तिन्ही लोकांत दान करणारा आहेस.
बहुत्वे नास्ति मे कार्यं मह्या वै सुरसूदन १८.
हे सुरांचा शत्रू, मला भरपूर काही नको आहे.
त्रिपदं पूर्यतेऽस्माकं वस्तुं नास्त्यत्र संशयः तावत्संख्या प्रदातव्या यदि दातासि भो बले॥ १८.
आमच्यासाठी तीन पावले पुरे आहेत—यात शंका नाही; जर तू खरोखर दाता असशील, तर एवढेच दे, हे बळी.
प्रहस्य तमुवाचेदं बलिर्वैरोचनात्मजः १८.
हसत बळी, विरोचनाचा मुलगा, त्याला असे म्हणाला.
मदीयां वै महाभाग मया दत्तां गृहाम वै १८.
हे महाभाग, मी दिलेले माझेच दान तू स्वीकार.
याचको ह्यल्पको वास्तु दाता सर्वं विमृश्य वै १८.
मागणारा लहान असो वा मोठा, दाता सर्व विचार करून द्यावे.
आत्मौपम्येन सर्वत्र यो ददाति ह्युदारधीः १८.
जो सर्वत्र स्वतःच्या प्रमाणाने देतो, तो खरा उदारमनाचा असतो.
बटो ददाम्यहं तेऽद्य ससैलवनकाननाम् १८.
हे ब्राह्मण कुमार, आज मी तुला पर्वत, वन आणि उपवनांनी सुशोभित पृथ्वी देतो.
पुनः प्रोवाच स बटुर्विरोचनसुतं प्रति १८.
पुन्हा त्या ब्राह्मण कुमाराने विरोचनपुत्राला असे सांगितले.
बटोस्तद्वचनं श्रुत्वा असुरेन्द्रो बलिस्तदा गृह्यतां च मया दत्तां पदैस्त्रिभिरलंकृताम्॥ १८.
ती वचने ऐकून असुरांचा राजा बळी म्हणाला, 'मी दिलेले, तीन पावलांनी सुशोभित, तू स्वीकार.'
इत्युक्तो वामनः प्राह प्रहसन्नसुरं प्रति १८.
असे म्हटल्यावर वामनाने हसत असुराला उत्तर दिले.
तथेति मत्वा बलिना सुपूजितः स वामनः कश्यपनंदनो महान् १८.
‘तसेच होवो’ असे मनात ठरवून, बळीने योग्य मान दिल्यामुळे, कश्यपपुत्र वामन संतुष्ट झाला.
तं पूजयित्वा स बलिर्यावद्दातुं समुद्यतः १८.
त्याला मान देऊन बळी दान देण्यासाठी सज्ज झाला.