गुरोर्वचनमाज्ञाय दैत्येंद्रो वाक्यमब्रवीत् स्वर्गे वसंतु सुचिरं नात्र कार्या विचारणा॥ १८.
गुरूचे वचन ऐकून दैत्यांचा राजा म्हणाला, 'ते स्वर्गात दीर्घकाळ राहू द्या, यावर काही विचार करण्याची गरज नाही.'
प्रहस्यो वाच भगवान्भार्गवाणां महातपाः १८.
म्हणून भृगुवंशातील तो महान तपस्वी हसून म्हणाला:
यत्त्वयोक्तं च वचनं बले मम न रोचते १८.
बळी, तू जे बोललास ते मला आवडले नाही.
अश्वमेधशतेनैव यज त्वं जातवेदसम् १८.
तू जाठवेदसासाठी शंभर अश्वमेध यज्ञ कर.
तथेति मत्वा स बलिर्महात्मा हित्वा तदानीं त्रिदिवं मनस्वी १८.
‘तसेच होवो’ असे मनात ठरवून, तो महान बळी निर्धारपूर्वक त्या वेळी स्वर्ग सोडून गेला.
तन्नर्मदाया गुरुकुल्यसंज्ञकं तीरे महातीर्थमुदारशोभम् १८.
नर्मदेच्या काठी गुरुकुल्यसंज्ञक या सुंदर आणि पवित्र स्थळी तो पोहोचला.
ततोऽश्वमेधैर्बहुभिर्विचक्षणो गुरुप्रयुक्तः स महायशाबलिः १८.
मग गुरूच्या सांगण्यावरून, कीर्तीशाली बळीने अनेक अश्वमेध यज्ञ केले.
कृत्वा ब्राह्मणमाचार्यमृत्विजः षोडशाऽभवन् १८.
त्याने एक ब्राह्मण आचार्य नेमला आणि सोळा ऋत्विज झाले.
यज्ञानामूनमेकेन शतं दीक्षापरेण हि १८.
एका दीक्षेने त्याने यज्ञांचा पाया घातला आणि दुसऱ्या दीक्षेने शंभर यज्ञ पूर्ण केले.
यावद्यज्ञशतं पूर्णं तस्य राज्ञो भविष्यति १८.
त्या राजाला शंभर यज्ञांची पूर्णता मिळणार आहे.
व्रतेन तेन संतुष्टो भगवान्हरिरीश्वरः १८.
त्या व्रतामुळे भगवान हरि अत्यंत संतुष्ट झाले.
अदित्याः कश्यपेनैव उपनीतस्तदा प्रभुः १८.
त्या वेळी आदित्यांमध्ये कश्यपांनी प्रभूला उपनयन केले.
दत्तं यज्ञोपवीतं च ब्रह्मणा परमेष्ठिना १८.
परमेष्ठी ब्रह्मदेवांनी त्यांना यज्ञोपवीत दिले.
मेखला च समानीता अजिनं च महाद्भुतम् १८.
मेखला आणि एक अद्भुत मृगचर्मही आणले गेले.
तत्र भिक्षा समानीता भवान्या चार्थसिद्धये १८.
तेथे कार्यसिद्धीसाठी भवानीने भिक्षा आणली.
अभिवंद्य श्रीशो वामनो ह्दितिं तथा याज्ञिकस्य बलेराह च्छलनार्थं स्वयं प्रभुः॥ १८.
श्रीवामनाने आदितीला वंदन केले आणि यज्ञ करणाऱ्या बलीला फसवण्यासाठी स्वतः प्रभूने बोलले.
तदा महेशः स जगाम स्वर्गं प्रकंपयन्गां प्रपदा भरेण १८.
मग महेश्वराने पृथ्वी हादरवत स्वर्गाकडे पावले टाकली.
गीर्भिर्यथार्थाभिरभिष्टुतो जनैर्मुनीश्वरैर्देवगणैर्महात्मा १८.
लोक, ऋषी आणि देवगण सत्य बोलून त्या महात्म्याची स्तुती करू लागले.
उद्गापयन्साम यतो हि साक्षाच्चकार देवो बटुरूपवेषः १८.
सामगान गात देवाने बटूचे रूप आणि वेश धारण केला.
ददर्श तं महायज्ञमश्वमेधं बलेस्तदा १८.
त्या वेळी बलीने तो महान अश्वमेध यज्ञ पाहिला.
ब्रह्मरूपेण महता व्याप्तमासीद्दिगंतरम् १८.
तो यज्ञ ब्रह्माच्या विशाल रूपाने सर्व दिशांना व्यापलेला होता.
तच्छ्रुत्वा च बलिः प्राह शंडामर्क्कौ च बुद्धिमान् १८.
हे ऐकून बुद्धिमान बलीने शंड आणि अमर्क यांना सांगितले.
तथेति मत्वा त्वरितावुत्थितौ तौ तदा द्विजाः १८.
'तसेच होऊ दे' असे ठरवून त्या दोन्ही ब्राह्मणांनी पटकन उठले.
ददृशाते महात्मानं श्रीहरिं बटुरूपिणम् १८.
त्यांनी बटूच्या रूपातील श्रीहरि त्या महात्म्याला पाहिले.
ब्रह्मचारी समायात एक एव न चापरः किमर्थं तन्न जानीमो जानीहि त्वं महामते॥ १८.
एकटा ब्रह्मचारी येथे आला आहे, दुसरा कोणी नाही; हे कशासाठी ते आम्हाला माहीत नाही—हे महाबुद्धीमान, तूच ते जाणून घे.
एवमुक्ते तु वचने ताभ्यां स च महामनाः १८.
त्या दोघांनी असे बोलताच तो महात्मा—
स ददर्श महातेजा विरोचनसुतो महान् १८.
महातेजस्वी विरोचनाचा पुत्र त्याला पाहतो.
आनयित्वा बटुं सद्यः संनिवेश्यः निजासने १८.
त्याने त्या तरुण ब्रह्मचारीला ताबडतोब आणून स्वतःच्या आसनावर बसवले.
विनम्रकंधरो भूत्वा उवाच श्लक्ष्णया गिरा १८.
डोके वाकवून, तो गोड शब्दांत बोलला.
तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य विरोचनसुतस्य वै १८.
विरोचनपुत्राने जे काही सांगितले, ते ऐकून,