बृहस्पतिमुवाचेदं वाक्यं वाक्यविदां वरः १८.
—वाक्पटूंपैकी श्रेष्ठ असलेल्या बृहस्पतीला असे म्हणाली.
पारिजातादयः सर्वे पदार्थाः केन वा हृताः १८.
पारिजात वृक्षासारखी सर्व वस्तू कोणाच्या हातून नेल्या गेल्या?
ऋषिभ्यो दत्त मद्यैव यावत्सत्ता हि तस्य वै १८.
त्या वस्तू नुकत्याच ऋषींना दिल्या आहेत, तोपर्यंतच त्यांचे अस्तित्व राहील.
अप्रमात्ताश्च ये नित्यं शिवध्यानपरायणाः केवलं ज्ञानमाश्रित्य ते यांति परमं पदम्॥ १८.
जे नेहमी जागरूक राहतात आणि शंकराच्या ध्यानात मग्न असतात, आणि केवळ ज्ञानावर आधार ठेवतात, तेच परमपदाला पोहोचतात.
एतच्छ्रुत्वा वचनं तस्य चेंद्रो बृहस्पतेर्वाक्यमिदं वभाषे १८.
हे शब्द ऐकून, इंद्राने बृहस्पतीला असे बोलले.
तथेति मत्वा गुरुणा सहैव राजा सुराणां सहसा जगाम १८.
‘तसेच होऊ दे’ असे मनात ठरवून, देवांचा राजा आपल्या गुरूंसह त्वरित निघून गेला.
यमेन पूज्यमानो हि शक्रो वाक्यमुवाच ह १८.
यमाने आदराने वागवल्यावर, शक्राने असे शब्द सांगितले.
अनेनैतत्कृतं कर्म्म जुगुप्सितं महत्तरम् एभ्य एभ्यः प्रदत्तानि धर्म्म जानीहि तत्त्वतः॥ १८.
ही कृती, जी अत्यंत निंदनीय आहे, त्यानेच केली आहे; हे सर्व त्यानेच धर्माप्रमाणे त्यांना दिले, हे खरे समज.
त्वं धर्मनामासि कथं कितवाय प्रदत्तवान् १८.
तुला सगळे धर्म नावाने ओळखतात—मग तू जुगाऱ्याला हे कसे देऊ शकतोस?
आनयस्व महाभाग गजादीनि च सत्वरम् १८.
महाभागा, हत्ती वगैरे सर्व वस्तू त्वरेने येथे आण.
निशम्य वाक्यं शक्रस्य यमो वचनमब्रवीत् १८.
शक्राचे शब्द ऐकून, यमाने उत्तर दिले.
भोगार्थं चैव यद्दत्तं शक्रराज्यं त्वयाऽधुन् १८.
भोगासाठी जे काही दिले, आणि शक्राचे राज्यसुद्धा, ते सर्व तूच आत्ताच दिलेस.
अकार्यं वै त्वया मूढ परद्रव्यापहारणम् १८.
मूढा, दुसऱ्याच्या मालमत्तेचा अपहार करून तू चुकीचे वागले आहेस.
यमस्य वचनं श्रुत्वा कितवो वाक्यमब्रवीत् १८.
यमाचे शब्द ऐकून, जुगाऱ्याने असे उत्तर दिले.
यावत्स्वता मम विभो जाता शक्रासने तथा १८.
हे प्रभो, माझ्या स्वातंत्र्याची भावना इंद्राच्या सिंहासनावर बसल्यावरच निर्माण झाली.
दानं प्रशस्तं भूम्यां च दृश्यते कर्म्मणः फलम् तस्माद्दंड्योऽसि रे मूढ अशास्त्रीयं कृतं त्वया॥ १८.
पृथ्वीवर केलेले उत्तम दान नेहमीच फळ देते; म्हणून, अज्ञानी, तू शास्त्राच्या विरुद्ध वागला आहेस, त्यामुळे तुला शिक्षा मिळावी.
गुरुरात्मवतां शास्ता राजा शास्ताः दुरात्मनाम् १८.
स्वतःवर नियंत्रण ठेवणाऱ्यांचा गुरु हा शासक असतो; वाईट मनुष्यांचा शासक राजा असतो.
एवं निर्भर्त्सयित्वा तं कितवं धर्मराट्स्वयम् तदा प्रहस्य चोवाच चित्रगुप्तो यमं प्रति॥ १८.
धर्मराजाने त्या जुगाऱ्याला अशा प्रकारे फटकारून, हसत-हसत यमाच्या उपस्थितीत चित्रगुप्ताला असे सांगितले.
कथं निरयगामित्वं कितवस्य भविष्यति १८.
या जुगाऱ्याला नरकात कसा जावे लागेल?
तथाश्वो ह्यब्धिसंभूतो गालवाय महात्मने १८.
समुद्रातून जन्मलेला घोडा त्या महात्मा गालवाला दिला गेला.
एवमादीनि रत्नानि दत्तानि कितेवन हि १८.
अशा प्रकारे त्या जुगाऱ्याने विविध रत्ने दिली.
शिवमुद्दिश्य यदत्तं स्वर्गे मर्त्ये च यैर्नरैः तस्मान्नरकगामित्वं कितवस्य न विद्यते॥ १८.
शिवाच्या भक्तीसाठी स्वर्गात किंवा पृथ्वीवर ज्या माणसांनी जे काही दिले, त्यामुळे त्या जुगाऱ्याला नरकात जावे लागणार नाही.
यानियानि च पापानि कितवस्य महात्मनः १८.
त्या महात्मा जुगाऱ्याने केलेली सर्व पापे,
शंभोः प्रसादात्सर्वाणि सुकृतानि च तत्क्षणात् १८.
शंभूच्या कृपेने, त्याची सर्व पापे आणि पुण्ये त्या क्षणीच नाहीशी होतात.
प्रहस्यावाङ्मुखो भूत्वा इद माह शतक्रतुम् १८.
हसत आणि चेहरा खाली वाकवून, त्याने शतक्रतूला ही वचने सांगितली.
अश्वमेधशतेनैव एकं जन्मार्जितं कृतम् १८.
शंभर अश्वमेध यज्ञांनीसुद्धा एका जन्मात मिळवलेले पुण्य साध्य होते.
प्रार्थयित्वा ह्यगस्त्यादीन्मुनीन्सर्वान्विशेषतः गजादिकानि रत्नानि येन त्वं च सुखी त्वरन्॥ १८.
तू अगस्ती आणि इतर सर्व ऋषींना विशेष आग्रहाने विनंती केलीस, त्यामुळे तू हत्ती वगैरे रत्ने मिळवून आनंदी झालास.
तथेति मत्वा वचनं पुरंदरो गतः पुरीं स्वामविवेकदृष्टिः १८.
त्याच्या बोलण्यावर 'तसेच होवो' असे मानून, पुरंदर विवेकाने आपल्या नगरीत गेला.
अनेनैव प्रकारेण लब्धराज्यः पुरंदरः १८.
याच प्रकारे पुरंदराने आपले राज्य मिळवले.
कितवस्य पुनर्जन्म दत्तं वैवस्वतेन हि १८.
वैवस्वताने त्या जुगाऱ्याला पुन्हा जन्म घेण्याची संधी दिली.