वार्यमाणोऽपि पूर्वेण कर्मणा प्रेरितो जनः
पूर्वीच्या कर्मामुळे थांबवला गेला तरी माणूस कर्मानेच पुढे ढकलला जातो.
त्वयापि करुणावाक्यं वक्तव्यं किल भूरिभिः
तुलाही खूपदा करुणेचे शब्द बोलावेच लागतात.
इति गौर्या समादिष्टा वाचं कपिमुखो मुनिः
गौरीने असं सांगितल्यावर, माकडासारख्या चेहऱ्याच्या त्या ऋषीने बोलायला सुरुवात केली.
सोऽपि सर्वं समाकर्ण्य क्रोधवेगसमाकुलः
त्याने सगळं ऐकल्यावर त्याला रागाचा जोर चढला.
अथ सैन्यं निजं सर्वं समाहूय दुराशयः 1.3.1.10.
मग त्या दुष्टाने आपलं सगळं सैन्य बोलावलं—
युगांतसमयोद्वेलचतुरर्णवसंनिभम्
ते सैन्य युगाच्या शेवटी उसळणाऱ्या चार समुद्रांसारखं दिसत होतं.
अथ गौरी समालोक्य दैत्यानां सैन्यमद्भुतम्
मग गौरीने दैत्यांचं ते अद्भुत सैन्य पाहिलं—
एकपादाक्षिचरणा लंबकर्णपयोधराः
त्यांना एक पाय, एक डोळा, एक पाऊल होतं; कान आणि स्तन खाली लोंबकळत होते.
अहं ग्रसामि सकलमपर्याप्तमिदं मम
मी हे सर्व गिळून टाकते, पण तरीही मला ते अपुरेच वाटते.
किं त्वयात्र पुनः कार्यं वीक्ष्य त्वं तिष्ठ केवलम्
पण आता तुझं इथे अजून काय काम आहे? फक्त उभं राहून पाहा.
तेषां कथयतां शंखं गणानां योगिनीगणैः
ते बोलत असताना योगिनींच्या समूहांनी शंख वाजवला.
आलोक्य तां तथारूपामापतंस्तस्य सैनिकाः
ती अशी भयंकर रूपात पुढे येताना पाहून त्याच्या सैन्यातील सैनिक—
ववृषुः शस्त्रवर्षाणि दैत्याः प्रतिदिगन्तरम्
दैत्यांनी सर्व दिशांना शस्त्रांचा पाऊस पाडला.
रथानां वारणेंद्राणां हयानां लक्षकोटिभिः
शेकडो कोटी रथ, मोठे हत्ती आणि घोडे यांच्या सैन्याने,
मातरो विविधाकारा डाकिन्यो योगिनीगणाः 1.3.1.10.
विविध रूपातील मातृका, डाकिनी आणि योगिनींचे समूह—
देव्या सृष्टेन सैन्येन दुर्जयेन महासुराः
देवीने निर्माण केलेल्या, जिंकता न येणाऱ्या सैन्याला मोठ्या असुरांनी सामोरे गेले.
देवी च सायुधा दृष्टा ज्वलंती निहतासुरैः
देवी शस्त्रधारी, तेजस्वी, आणि आजूबाजूला मारलेले असुर असताना दिसली.
यदा कैलासशिखरात्प्राप्ता कर्त्तुं तपो भुवम्
जेव्हा ती कैलास शिखरावरून पृथ्वीवर तप करण्यासाठी आली,
दुंदुभिः सत्यवत्याख्या तथा चान्तवती परा
दुंदुभी, जिला सत्यवती म्हणतात, आणि श्रेष्ठ अशी अंतवती तिथे होत्या.
देव्या सृष्टा च चामुंडा दंष्ट्रावलयभीपणा
देवीने चामुंडा निर्माण केली, जी भयंकर दात आणि दातांचे कडे घालणारी होती.
असुरं कंचिदाक्रम्य नटनं सा चकार ह
एका असुराला पकडून तिने नृत्य सुरू केले.
अथ तां समवेक्ष्य दुर्मदो हि ज्वलयामास च कोपवह्निना सः
मग तिला पाहून तो गर्विष्ठ असुर रागाच्या ज्वाळेने पेटून उठला.
ज्वलदग्निशिखाभदीर्घजिह्वापरिलीढोन्नतशैलशृंगभागः
त्याची जळणाऱ्या ज्वाळेसारखी लांब जीभ उंच डोंगरांच्या शिखरांना चाटत होती.
अतिघर्घर दीर्घघोरनादस्फुटदंडभ्रममोहितामरो यः
त्याच्या भीषण, खोल आणि गडद गर्जनेने देव घाबरले; त्याचा दंड वेगाने फिरत होता.
मृतये व्यगमद्बलित्रयाढ्यां मृगराजस्थितिभासुरां भवानीम्।।1.3.1.10.
मृत्यूसाठी, तीन सैन्यांच्या सामर्थ्याने तेजस्वी आणि सिंहावर उभी असलेली भवानी पुढे आली.
शैलवर्षेण महता कुपितः समपूरयत्
रागाने त्याने मोठ्या डोंगरांचा वर्षाव करून आकाश भरून टाकले.
शरवर्षेण महता तन्निवार्य विदूरतः
त्याने मोठ्या बाणांच्या वर्षावाने ते दूरवरून परतवले.
भिद्यमानोऽपि दैत्येंद्रः शैलसारप्रदुर्धरः
जरी तो वार झेलत होता, तरी दैत्यांचा राजा पर्वतासारखा ठाम उभा राहिला.
भिद्यमानः स खड्गेन चक्रैरसिभिर्ऋष्टिभिः
त्याच्यावर तलवारी, चक्रे, भाले आणि भाले यांच्या वारांनी प्रहार होत होता.
ततः सिंहाकृतिर्भीमः प्रचंडनिनदाननः
तेव्हा एक भयंकर, सिंहासारखा, प्रचंड डरकाळ्या फोडणारा जीव प्रकट झाला.