उत्सवो विपुलः सद्भिः शेषपूजापुरःसरम्
सज्जनांनी प्रथम शेषाची पूजा करून मोठा उत्सव साजरा केला.
सन्तोष्य च द्विजान्भक्त्या नागपूजापुरस्सरम्
त्यांनी भक्तीने ब्राह्मणांना संतुष्ट करून, आधी नागपूजा केली.
वैशाखमासे ये स्नानं कुर्वंत्यत्र समाहिताः
वैशाख महिन्यात येथे एकाग्रतेने स्नान करणारे लोक—
तस्मादत्र प्रकर्तव्यं माधवे यत्नतो नरैः तीर्थे कृतेऽत्र मनुजैः सर्वकामफलप्रदः
म्हणून येथे माधव महिन्यात पुरुषांनी मन लावून विधी करावेत; येथे स्नान केल्याने सर्व इच्छा पूर्ण होतात.
विष्णुमुद्दिश्य यो दद्यात्सालंकारां पयस्विनीम्
जो कोणी येथे विष्णूसाठी सुंदर अलंकारांनी सजवलेली दुधाळ गाय दान करतो—
तस्य वासो भवेन्नित्य विष्णुलोके सनातने
त्याला कायमचा निवास विष्णूच्या सनातन लोकात मिळतो.
अत्र पूज्यौ विशेषेण नरैः श्रद्धासमन्वितः
येथे श्रद्धेने पुरुषांनी विशेष करून पूजन करावे—
लक्ष्मीनारायणप्रीत्यै लक्ष्मीप्रात्यै विशेषतः
लक्ष्मी-नारायणाच्या प्रसन्नतेसाठी, आणि विशेषतः लक्ष्मीप्राप्तीसाठी.
सर्वाण्यपि च संगत्य स्थास्यंत्यत्र न संशयः सर्वतीर्थावगाहस्य भविष्यति फलं महत् ।। 2.8.2.
सर्व तीर्थक्षेत्रे येथे एकत्र येऊन नक्कीच वास करतील; येथे स्नान केल्याने सर्व तीर्थस्नानाचे मोठे फळ मिळते.
शेषं संस्थाप्य तत्तीर्थे भूभारहरणक्षमम्
त्या तीर्थात, पृथ्वीवरील भार दूर करू शकणारा शेष स्थापित केला.
तदाप्रभृति तत्तीर्थं विख्यातिं परमां ययौ
त्या वेळेपासून त्या तीर्थाला मोठी कीर्ती मिळाली.
पञ्चम्यामपि शुक्लायां श्रावणस्य विशेषतः सहस्रधारातीर्थे च नरः स्वर्गमवाप्नुयात्
श्रावण महिन्यातील शुक्ल पक्षातील पंचमीला, सहस्रधारा तीर्थात स्नान केल्याने मनुष्याला स्वर्गप्राप्ती होते.
विधिवदिह हि धीमान्स्नानदानानि तीर्थे नरवर इह शक्त्या यः करोत्यादरेण
हे श्रेष्ठ पुरुषा, जो येथे विधीपूर्वक, शक्य तेवढ्या श्रद्धेने स्नान व दान करतो—
प्रोवाच मधुरं वाक्यं कृष्णद्वैपायनो मुनिः
कृष्णद्वैपायन ऋषींनी मधुर वचन बोलली.
श्रुत्वा त्वत्तो मम मनः परमानंदमाययौ
तुझ्याकडून ऐकून माझ्या मनाला अत्यंत आनंद मिळाला आहे.
अन्यत्तीर्थवरं ब्रूहि तत्त्वेन मम शृण्वतः
आता तू मला आणखी एखाद्या उत्तम तीर्थाचे सत्य वर्णन सांग.
अगस्त्य उवाच शृणु विप्र प्रवक्ष्यामि तीर्थमन्यदनुत्तमम्
अगस्त्य म्हणाले: ऐक, ब्राह्मणा, मी तुला आणखी एक श्रेष्ठ तीर्थ सांगतो.
स्वर्गद्वारस्य माहात्म्यं विस्तराद्वक्तुमीश्वरः
स्वर्गद्वाराचे महात्म्य विस्ताराने सांगण्याची शक्ती प्रभूला आहे.
सहस्रधारामारभ्य पूर्वतः सरयूजले
पूर्व दिशेच्या सरयू नदीतील हजारो प्रवाहांपासून सुरुवात होते.
स्वर्गद्वारस्य विस्तारः पुराणज्ञैर्विशारदैः
स्वर्गाच्या प्रवेशद्वाराचा विस्तार प्राचीन ज्ञानात पारंगत विद्वानांनी सांगितला आहे.
सत्यंसत्यं पुनः सत्यं नासत्यं मम भाषितम्
हे खरे, हे खरे, पुन्हा सांगतो, हे खरेच आहे—माझ्या वचनात कधीही असत्य नाही.
हित्वा दिव्यानि भौमानि तीर्थानि सकलान्यपि
सर्व दिव्य आणि पृथ्वीवरील तीर्थक्षेत्रे सोडून,
तस्मादत्र प्रकर्तव्यं प्रातः स्नानं विशेषतः 2.8.3.
म्हणून येथे विशेषतः सकाळी स्नान करावे.
त्यजंति प्राणिनः प्राणान्स्वर्गद्वारांतरे द्विज
द्विजा, प्राणी स्वर्गाच्या प्रवेशद्वारात आपले प्राण सोडतात.
मुक्तिद्वारमिदं पश्य स्वर्गप्राप्तिकरं नृणाम्
हे मुक्तीचे द्वार पाहा, जे माणसांना स्वर्गप्राप्ती देते.
स्वर्गद्वारं सुदुष्प्राप्यं देवैरपि न संशयः
स्वर्गाचे द्वार अगदी देवांसाठीही मिळवणे अत्यंत कठीण आहे, यात शंका नाही.
स्वर्गद्वारे परा सिद्धिः स्वर्गद्वारे परा गतिः ध्यानमध्ययनं सर्वं दानं भवति चाक्षयम्
स्वर्गद्वारी सर्वोच्च सिद्धी मिळते, स्वर्गद्वारी सर्वोच्च गति मिळते; ध्यान, अध्ययन आणि दान येथे केल्यास ते कधीच संपत नाही.
जन्मांतरसहस्रेण यत्पापं पूर्वसंचितम्
ज्या पापांचा साठा हजारो जन्मांमध्ये झाला आहे,
ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्रा वै वर्णसंकराः।। कृमिम्लेच्छाश्च ये चान्ये संकीर्णाः पापयोनयः
ब्राह्मण, क्षत्रिय, वैश्य, शूद्र आणि मिश्र जातीचे, किडे, म्लेच्छ आणि इतरही जे पापयुक्त जन्माचे आहेत,
कीटाः पिपीलिकाश्चैव ये चान्ये मृगपक्षिणः
किडे, मुंग्या आणि इतर सर्व पशु-पक्षी,