पातालान्निर्गता दैत्या ये पुराऽमृतमंथने १६.
पूर्वी अमृत मंथनाच्या वेळी जे दैत्य पाताळातून बाहेर आले होते,
सर्वं महीतलं व्याप्तं तेनैकेन महात्मना॥ १६.
त्या एकाच महान आत्म्याने संपूर्ण पृथ्वी व्यापली.
तदा सर्वेऽपि ऋषयो वध्यमानास्तपस्विनः १६.
त्या वेळी सर्व ऋषी आणि तपस्वी मारले जात होते.
तथा चेंद्रादयो देवा गंधर्वाः समरुद्गणाः १६.
त्याचप्रमाणे इंद्र, इतर देव, गंधर्व आणि मरुतगण देखील होते.
भवद्वधार्थं जनितस्तपसा परमेण तु १६.
तुझ्या नाशासाठी तो परम तपाने जन्माला आला.
तथापि यत्नः क्रियतां यथा वध्यो भवेदसौ १६.
तरीही, तो मारता येईल यासाठी प्रयत्न करायला हवेत.
यदा इंद्रो हि हत्याया विमुक्तः स्थापितो दिवि १६.
जेव्हा इंद्राला हत्या केल्याचा दोष माफ झाला आणि तो स्वर्गात स्थिर झाला.
शस्त्राण्यस्त्राण्यनेकानि संक्षिप्तानि ह्यबुद्धितः १६.
अनेक शस्त्रे आणि अस्त्रे अनावधानाने टाकली गेली.
तच्छ्रुत्वा प्रहसन्वाक्यं देवान्ब्रह्मा तदाऽब्रवीत् १६.
हे ऐकून ब्रह्मा हसला आणि त्या वेळी देवांना म्हणाला.
गत्वा देवास्तदा सर्वे नापश्यन्स्वं स्वमायुधम् १६.
मग सर्व देव गेले, पण त्यांना आपली शस्त्रे सापडली नाहीत.
पुनर्ब्रह्माणमागात्य ऊचुः सर्वे मुनेर्वचः॥ १६.
पुन्हा ते ब्रह्माजवळ आले आणि सर्वांनी ऋषीचे शब्द सांगितले.
ब्रह्मोवाच तदा देवान्सर्वेषां कार्यसिद्धये १६.
तेव्हा ब्रह्माने सर्व देवांना त्यांच्या कार्यसिद्धीसाठी सांगितले.
तच्छ्रुत्वा ब्राह्मणो वाक्यं शक्रो वचनमब्रवीत्॥ १६.
ब्राह्मणाचे शब्द ऐकून शक्राने आपले मत सांगितले.
विश्वरूपो हतो देव देवानां कार्यसिद्धये १६.
विश्वरूप देवांचा हेतू साधण्यासाठी मारला गेला.
तथा पुरोधसा चैव निःश्रीकस्तत्क्षणात्कृतः १६.
आणि पुरोहितही त्या क्षणी दरिद्री झाला.
दधीचं घातयित्वा वै तस्यास्थीनि बहून्यपि १६.
दधीचि मारल्यानंतर त्याच्या अनेक हाडांचा उपयोग केला गेला.
त्वष्ट्रा हि जनितो यो वै वृत्रो नामैष दैत्यराट् शक्रेणोक्तं निशम्याथ ब्रह्मा वाक्यमुवाच ह॥ १६.
त्वष्ट्यापासून वृत नावाचा दैत्यराजा जन्मला; शक्राने सांगितलेले ऐकून ब्रह्मा म्हणाला.
अर्थशास्त्रपरेणैव विधिना तमबोधयत् हंतुकामं जिघांसीयान्न तेन ब्रह्महा भवेत्॥ १६.
अर्थशास्त्रानुसार त्याला समजावले; जो मारण्याचा इच्छुक असेल, तो ब्रह्महत्यारा होत नाही.
दधीचस्य वधाद्ब्रह्मन्नहं भीतो न संशयः १६.
दधीचि मारल्यामुळे मला भीती नाही, यात शंका नाही.
अतो न कार्यमस्माभिर्ब्राह्मणानां तु हेलनम् १६.
म्हणून आपण ब्राह्मणांचा अपमान करू नये.
अदृष्टं परमं धर्म्यं विधिना परमेण हि १६.
दिसत नाही असा, श्रेष्ठ आणि धर्मबद्ध असा तो कर्म, सर्वश्रेष्ठ नियमानुसार केला गेला.
निःस्पृहं तस्य तद्वाक्यं श्रुत्वा ब्रह्मा ह्युवाच तम् १६.
त्याचे ते निस्पृह शब्द ऐकून ब्रह्मदेव त्याच्याशी बोलले.
याचस्व तस्य चास्थीनि दधीचेः कार्यगौरवात् १६.
महत्त्वाच्या कार्यासाठी त्याच्याकडून दधीचिची हाडे माग.
तथेति गत्वा ते सर्वे दधीचस्याश्रमं शुभम् १६.
तसे म्हणून, ते सर्वजण दधीचिच्या पवित्र आश्रमात गेले.
मार्जारमूषकाश्चैव परस्परमुदान्विताः १६.
मांजरे आणि उंदीर एकमेकांबरोबर आनंदाने वावरत होते.
तथा जात्यश्च विविधाः क्रीडायुक्ताः परस्परम् १६.
तसेच, वेगवेगळ्या जातीची अनेक जनावरे एकमेकांशी खेळत होती.
एवंविधान्यनेकानि ह्यश्चर्याणि तदाश्रमे १६.
त्या आश्रमात अशी अनेक अद्भुत दृश्ये दिसत होती.
अथासने मुनिश्रेष्ठं ददृशुः परमास्थितम् १६.
मग त्यांनी श्रेष्ठ ऋषीला आसनावर गाढ ध्यानात बसलेला पाहिले.
विभावसुं द्वितीयं वा सुवर्चसहितं तदा १६.
त्यावेळी विभावसु किंवा दुसरा तेजस्वी एक त्याच्यासोबत होता.
तं प्रणम्य ततो देवा वचनं चेदमब्रुवन् १६.
त्यांना वंदन करून, देवतांनी त्याला असे शब्द सांगितले.